AEPONEA ΣΕΠΤ 92 ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΣΚΗΝΗ ΕΛΛΑΔΑ ϊ Κατέπλευσε στις 25 Αυγούστου στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας η πρώτη από τις τρεις φρεγάτες κλάσης _Νοξ_ που παρεχώρησε το Αμερικανικό Ναυτικό στην Ελλάδα στα πλαίσια διμερούς συμφωνίας για την Ενίσχυση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Το σκάφος που φέρει το όνομα _Μακεδονία_ (F 456) έφτασε στην Ελλάδα μετά από ταξίδι 17 ημερών, μετά τον απόπλου του από την Αμερικανική βάση του Γκουαντάναμο στην Κούβα και ενδιάμεσους σταθμούς το Χάμιλτον των Βερμούδων και το Γιβραλτάρ. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η άφιξη την φρεγάτας στην Ελλάδα έγινε μόλις πέντε μήνες μετά την αναχώρηση του πρώτου μέλους του πληρώματός της για τις ΗΠΑ και ένα μήνα μετά την ύψωση της Ελληνικής σημαίας στο πλοίο. Με την άφιξη της νέας φρεγάτας παροπλίστηκε το αντιτορπιλικό _Μιαούλης_ (D211), κλάσης _'Αλλεν M. Σάμνερ_ (FRAM II). H παραχώρηση των τριών πολεμικών σκαφών έγινε από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε βάση δανεισμού (Leasing) και με ενοίκιο 1,2 εκατ. δολαρίων μέχρι το έτος 2000. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι με παρόμοια βάση είχαν παραχωρηθεί από τις ΗΠΑ τα περισσότερα πολεμικά πλοία, που διέθετε μέχρι σήμερα το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό. Να υπενθυμίσουμε ότι η κλάση _Νοξ_ αριθμεί 46 συνολικά σκάφη που ναυπηγήθηκαν ανάμεσα στο 1965 και το 1973. 'Εχει εκτόπισμα 3.900 τόννων με πλήρες φορτίο και διαστάσεις, 133,5 μέτρα μήκος και 14,3 μέτρα πλάτος. Διαθέτει έναν ατμοστρόβιλο 35.000 ίππων και μία έλικα που της αποδίδουν μέγιστη ταχύτητα 27 κόμβων. O οπλισμός του αποτελείται από ένα πυροβόλο των 5 ιντσών Mk 42 στην πλώρη, έναν οκταπλό εκτοξευτή ASROC που μπορεί να βάλλει τόσο ανθυποβρυχιακές ρουκέτες όσο και βλήματα εναντίον πλοίων _Χάρπουν_, ένα αντιπυραυλικό σύστημα _Φάλανξ_ Mk16 και τέσσερις τορπιλοσωλήνες Mk 32. Τα σκάφη αυτής της κλάσης διαθέτουν επίσης ελικοδρόμιο. Περισσότερες πληροφορίες για τις δυνατότητες των νέων φρεγατών μπορείτε να βρείτε στη σχετική ανάλυση του τεύχους Νο 93 της ΠΤΗΣΗΣ. Το δεύτερο σκάφος, η φρεγάτα _Θράκη_ αναμένεται να καταπλεύσει στην Ελλάδα μέσα στον Σεπτέμβρη. ϊ Επιβεβαιώθηκε και από Ολλανδικής πλευράς η αρχική συμφωνία για την πώληση τριών φρεγατών κλάσης _Κορτενάερ_ στην Ελλάδα. Οι τρεις φρεγάτες που θα αποσυρθούν στα πλαίσια περικοπών στο Ολλανδικό Ναυτικό την περίοδο 1993-94 είναι οι: HrMs Callenburgh, Van Kinsbergen και Banckert που μπήκαν αντίστοιχα σε υπηρεσία τον Ιούλιο του 1979, τον Απρίλιο του 1980 και τον Οκτώβριο του 1980. H συνολική τιμή πώλησης ανέρχεται σε 375 εκατ. ολλανδικά φιορίνια (208 εκατ. δολάρια) και είναι αντίστοιχα 130, 125 και 120 εκατ. για τα τρία πλοία ανάλογα με την ηλικία τους. Να υπογραμμίσουμε ότι εδώ υπήρξε μια διάσταση στις Ελληνικές και Ολλανδικές ανακοινώσεις, δεδομένου ότι σύμφωνα με τον 'Ελληνα πρωθυπουργό κάθε φρεγάτα θα κόστιζε στη χώρα μας 60 εκατ. δολάρια. Από τις φρεγάτες οι Ολλανδοί θα αφαιρέσουν μόνον το πριμναίο αντιπυραυλικό σύστημα _Γκόλκηπερ_, που θα αντικατασταθεί από το Π.Ν. με ένα ακόμη πυροβόλο των 76 χιλ. 'Οτο Μελάρα. Σύμφωνα με πληροφορίες οι φρεγάτες θα παραδοθούν εντός του 1993 και με χρονική απόσταση έξι μηνών η πρώτη από την τρίτη. ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ϊ H Πολεμική Αεροπορία της γειτονικής μας χώρας αντιμετωπίζει σοβαρότατα προβλήματα και ουσιαστικά η επιχειρησιακή της ικανότητα έχει μηδενιστεί λόγω έλλειψης ανταλλακτικών και καυσίμων, που είχαν σαν αποτέλεσμα η εκπαίδευση να μειωθεί στο ελάχιστο, ενώ ο μέσος πιλότος δεν συμπλήρωσε περισσότερες από 35 ώρες πτήσης τον προηγούμενο χρόνο. Οι αποκαλύψεις αυτές από ανώτατο στρατιωτικό έρχονται σε συνέχεια προηγουμένων αποκαλύψεων ότι ακόμη και την περίοδο που η Βουλγαρία ήταν ενεργό μέλος του Συμφώνου της Βαρσοβίας η κατάσταση δεν ήταν πολύ καλύτερη. Τις δύο προηγούμενες δεκαετίες η Βουλγαρική Αεροπορία παρουσίασε έναν από τους υψηλότερους δείκτες ατυχημάτων στον κόσμο. Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες την περίοδο αυτή απωλέσθηκαν σε ατυχήματα 200 περίπου μαχητικά MiG διαφόρων τύπων. Σήμερα, μικρός αριθμός των μαχητικών τελευταίας γενιάς MiG-23/29 είναι επιχειρησιακός, ενώ έχουν αποσυρθεί σχεδόν όλα τα παλαιότερα αεροσκάφη λόγω πλήρους έλλειψης υποστήριξης. ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ ϊ H Ουκρανία είναι η πρώτη δημοκρατία της Κοινοπολιτείας που μετέχει σε αποστολή ειρηνευτικής δύναμης στα πλαίσια των Ηνωμένων Εθνών με την αποστολή 67 αξιωματικών και 345 ανδρών στο Σεράγεβο. Δυστυχώς δύο από αυτούς έπεσαν ήδη θύματα του πολέμου στην Βοσνία όταν βλήμα όλμου έπεσε στο όρυγμά τους στην περίμετρο του αεροδρομίου της πόλης. TOYPKIA ϊ H Τουρκική Αεροπορική Βιομηχανία TAI που ως γνωστόν κατασκευάζει τα μαχητικά F-16 κατόπιν αδείας στη γειτονική μας χώρα, επρόκειτο μέσα στον Ιούλιο να αρχίσει την εγκατάσταση του συστήματος αυτοπροστασίας AN/ALQ-178 Rapport III στα Τουρκικά μαχητικά αυτού του τύπου μετά τη λύση των προβλημάτων που καθυστέρησαν το πρόγραμμα για αρκετούς μήνες. H εγκατάσταση του συστήματος αφορά τόσο τα παλαιότερα αεροπλάνα (με ρυθμό 4 το μήνα) όσο και τις νέες κατασκευές. Το συνολικό κόστος του προγράμματος ξεπερνά τα 300 εκατ. δολάρια. ϊ H Τουρκική κυβέρνηση αποφάσισε να νομιμοποιήσει την παράνομη μέχρι σήμερα _βιοτεχνία_ φορητού οπλισμού που υπάρχει από πολλά χρόνια στις ανατολικές επαρχίες της χώρας και στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας ελπίζοντας να την μετατρέψει σε μια πηγή εισαγωγής συναλλάγματος εκμεταλλευόμενη τα προϊόντα της. Υπολογίζεται ότι περίπου 150.000 άτομα ασχολούνται με την παράνομη αυτή δραστηριότητα κατασκευάζοντας περισσότερα από 30.000 όπλα κάθε χρόνο. Τα όπλα αυτά περνούν τα σύνορα προς το Ιράν, το Ιράκ, το Πακιστάν και τις Δημοκρατίες της υπερκαυκασίας. Το όλο πρόγραμμα θα επιβλέπουν οι δύο κρατικές εταιρίες κατασκευής οπλισμού MKE και πυρομαχικών KOSGEB. 40 NEA F-16 ΓΙΑ THN ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ Μετά από συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ που πραγματοποιήθηκε υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού K. Μητσοτάκη την 1η Σεπτεμβρίου 1992, αποφασίστηκε τελικά η πραγματοποίηση της εκκρεμούσας από το 1987 παραγγελίας νέων μαχητικών αεροσκαφών που συμπληρώνει την Αγορά του αιώνα. Παρά τις αντίθετες πληροφορίες, το ΚΥΣΕΑ αποφάσισε τελικά την απόκτηση 40 (τα σενάρια μιλούσαν για 20-36) νέων μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 52. H σύμβαση που θα υπογραφεί σύντομα θα είναι μεταξύ κυβερνήσεων χωρίς τη μεσολάβηση κατασκευαστριών εταιριών. Το ποσό της αγοράς που θα φτάσει το 1,1 δισ. δολάρια θα καλυφθεί εν μέρει από υπόλοιπα δανείων FMF, ενώ το υπόλοιπο από τραπεζικό δάνειο. Το ποσό θα πληρωθεί με την υπογραφή της σχετικής συμφωνίας. Ήδη το ΓΕΑ διαθέτει υπόλοιπο από δάνεια FMF της τάξης των 350 εκατ. δολαρίων, ενώ στο ποσό αυτό αναμένεται να προστεθούν και ποσά από δάνεια FMF της νέας χρονιάς. Οι παραδόσεις των αεροσκαφών αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα στο 1995. Την περίοδο εκείνη η Τουρκία αναμένεται να διαθέτει 240 αεροσκάφη F-16. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα αεροσκάφη Block 52 διαθέτουν σημαντικές βελτιώσεις στα ηλεκτρονικά, ενώ μπορούν να δεχθούν τα συστήματα χαμηλής νυκτερινής πλοήγησης και σκόπευσης LANTIRN, τους πυραύλους αντιραντάρ HARM καθώς και τους πυραύλους αέρος-αέρος AIM-120 AMRAAM. ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ Σημαντικές εξελίξεις στον τομέα των εξοπλιστικών προγραμμάτων της Πολεμικής Αεροπορίας σημειώθηκαν τον τελευταίο καιρό. Όπως πρώτη είχε γράψει η _Π_ έληξε τελικά το θέμα της επαναδιαπραγμάτευσης για τα Mirage 2000. Στη σύμβαση που υπογράφτηκε, προβλέπεται η συνέχιση των παραδόσεων των υπολοίπων αεροσκαφών που θα παραδοθούν ανά τέσσερα τον Οκτώβριο, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο. Στη συμφωνία πακέτο περιλαμβάνεται και η προμήθεια του συστήματος αυτοπροστασίας ICMS 2000, πυραύλων Matra Super 530D, συστήματος ακτινοβολίας στόχου για το ραντάρ RDM κ.α. Επιπλέον παραχωρείται δωρεάν ένα αεροσκάφος Falcon 900B για τις ανάγκες της ελληνικής κυβέρνησης. Μέσα στο 1992, αναμένεται να παραδοθούν εξάλλου τα 62 αεροσκάφη A-7E που παραχωρούνται από τις ΗΠΑ, στα πλαίσια της συμφωνίας για τις βάσεις. H εκπαίδευση των χειριστών και των τεχνικών συνεχίζεται στις ΗΠΑ. Τέλος, έφθασαν στην 112ΠΜ στην Ελευσίνα τα τέσσερα από τα πέντε μεταγωγικά αεροσκάφη C-130B που παρεχώρησαν οι ΗΠΑ, μετά από αίτημα της Π.Α. Το πέμπτο αεροσκάφος θα φτάσει στην Ελλάδα αργότερα και αφού υποστεί επισκευές στην Αμερική. H ΕΚΘΕΣΗ AMYNTIKOY ΥΛΙΚΟΥ DEFENDORY _92 Ανοίγει τις πύλες της για 7η φορά από τις 6-10 Οκτωβρίου, η έκθεση αμυντικού υλικού DEFENDORY _92, στις εγκαταστάσεις του ΟΛΠ στον Πειραιά. Στα 724 περίπτερα της έκθεσης θα παρουσιαστεί ένα τεράστιο φάσμα προϊόντων υψηλής αμυντικής τεχνολογίας, από 29 χώρες. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή αναμένεται να είναι και πάλι η παρουσία της Ελληνικής Πολεμικής Βιομηχανίας με 83 συνολικά εκθέτες. Στη φετινή DEFENDORY θα μετάσχει και η Ανεξάρτητη Ευρωπαϊκή Ομάδα Σχεδιασμού (IEPG), οργανισμός τον οποίον συγκροτούν 13 Ευρωπαϊκά κράτη-μέλη, με σκοπό να προωθήσει τις συνεργασίες μεταξύ των Ευρωπαίων εταίρων στο σχεδιασμό και την παραγωγή αμυντικού υλικού. Για πρώτη φορά εξάλλου θα μετάσχουν αμυντικές βιομηχανίες από την Βουλγαρία, την Τσεχοσλοβακία, την Πολωνία, την Ρουμανία και την Χιλή. Παράλληλα θα πάρουν μέρος έξι οργανισμοί αμυντικής βιομηχανίας από την Ρωσία με εθνικό περίπτερο. Και σ_ αυτή την έκθεση η _Π_ θα είναι παρούσα με δικό της περίπτερο στον ειδικό χώρο για τον Τύπο και θα σας μεταφέρει με ειδικά ρεπορτάζ το κλίμα και τα σπουδαιότερα γεγονότα της έκθεσης. ΒΥΘΙΣΗ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΥ ΑΕΡΟΣΚΑΦΟΥΣ Στις 10 Σεπτεμβρίου στην περιοχή των Κεχρεών και, ενώ συμμετείχε σε κατάσβεση πυρκαγιάς στην Νεμέα, πυροσβεστικό αεροσκάφος CL-215, εκτέλεσε αναγκαστική προσθαλάσσωση μετά από πυρκαγιά που εκδηλώθηκε σε έναν από τους δύο κινητήρες του. Στη συνέχεια και μετά την απομάκρυνση με φουσκωτή λέμβο των δύο χειριστών επισμηναγού Γιάννη Παπαχρήστου και ανθυποσμηναγού Νίκου Ζήση, ένα άλλο CL-215 προσπάθησε να σβήσει την πυρκαγιά στον κινητήρα πετώντας νερό από χαμηλό ύψος. Αποτέλεσμα ήταν να βυθισθεί το φλεγόμενο αεροσκάφος. Γίνονται προσπάθειες από την Π.Α. για την ανέλκυση του αεροσκάφους. TOYPKIKO ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΡΩΣΙΚΟ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ H Τουρκία εκδήλωσε και επίσημα το ενδιαφέρον της για την αγορά ρωσικού πολεμικού υλικού δια στόματος του Τούρκου υπουργού Εσωτερικών Ιζμέτ Σεζγκίν. Συγκεκριμένα η Τουρκία θα αγοράσει υλικό αξίας 300 εκατ. δολαρίων στο οποίο περιλαμβάνονται 20 αντιαρματικά ελικόπτερα Mil-Mi 24, μεταγωγικά ελικόπτερα και τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού. O μόνος όρος που θέτει η Ρωσία είναι να μην μεταπουλήσει η Τουρκία τον εξοπλισμό αυτό σε τρίτες χώρες. Την τουρκική αυτή ενέργεια φαίνεται ότι υπαγόρευσε η κλιμάκωση των εχθροπραξιών με τους Κούρδους αντάρτες. Σύμφωνα με αναφορές που είδαν το φως της δημοσιότητας πρόσφατα, στα τέλη του περασμένου Ιουνίου οι Κούρδοι αντάρτες κατέρριψαν ένα τουρκικό F-104 πάνω από το Βόρειο Ιράκ, ενώ ένα ακόμα προσβλήθηκε χωρίς να καταπέσει. Εξάλλου το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου φέρονται να έχουν καταρριφθεί τρία μαχητικά F-4 από τους Κούρδους στα τουρκοϊρακινά σύνορα, ενώ ένα F-16 καταρρίφθηκε από ιρανικά αντιαεροπορικά πυρά. Εκτός όμως από τις τουρκικές απώλειες σε μαχητικά αεροσκάφη, οι Κούρδοι ισχυρίζονται ότι έχουν καταρρίψει έναν αριθμό περισσοτέρων από 50 ελικοπτέρων διαφόρων τύπων (UH-1, Puma) του Στρατού και της Χωροφυλακής. Μεταξύ αυτών και δύο από τα πέντε τουρκικά επιθετικά ελικόπτερα AH-1W Cobra. Το τουρκικό ενδιαφέρον για ρωσικά επιθετικά και μεταφορικά ελικόπτερα μπορεί να μην είναι άσχετο με τους κουρδικούς ισχυρισμούς. ATYXHMA ME ΔΥΟ F-104 ΣΤΗΝ ΗΛΕΙΑ Στις 3 Σεπτεμβρίου 1992 προερχόμενα από την 116ΠΜ στον 'ραξο και, ενώ πετούσαν σε σχηματισμό εκτελώντας διατεταγμένη αποστολή πάνω από την αγροτική περιοχή Ίτενο και σε απόσταση 2 χιλιομέτρων από το αεροδρόμιο της 117ΠΜ στην Ανδραβίδα, τρία F-104 διασταυρώθηκαν στον αέρα με δύο αεροσκάφη F-4 που είχαν απογειωθεί από το αεροδρόμιο της Ανδραβίδας. Στην προσπάθειά τους να αποφύγουν τη σύγκρουση οι δύο χειριστές υποσμηναγοί Νίκος Μαρτίδης και Παναγιώτης Ντάρδας και μετά από προτροπή του αρχηγού του σχηματισμού, εγκατέλειψαν τα αεροσκάφη και χρησιμοποιώντας τα αλεξίπτωτά τους προσγειώθηκαν χωρίς τραυματισμούς, ενώ τα αεροσκάφη αφού συγκρούστηκαν πρώτα στον αέρα συνετρίβησαν στο έδαφος. Τα F-104 ανήκαν στην 336 ΜΔΒ που πρόκειται να αντικαταστήσει τα αεροσκάφη αυτά με A-7. H Π.Α. συγκρότησε επιτροπή με πρόεδρο τον Ταξίαρχο Σ. Παπούλη, που θα διερευνήσει τις συγκεκριμένες συνθήκες του ατυχήματος και θα καταλογίσει ευθύνες. Συνολικά μέσα στο 1992 έχουν γίνει έξι κύρια ατυχήματα στην Πολεμική Αεροπορία. Αναλυτικά είναι τα υπόλοιπα πέντε είναι τα εξής: 7 Ιανουαρίου. Συντριβή A-7 στο Λεωνίδιο. Νεκρός ο χειριστής του. 23 Ιανουαρίου. Πτώση 'λμπατρος στην Ελευσίνα. Τρεις νεκροί χειριστές. 18 Ιουνίου. Συντριβή Μιράζ F-1 στον 'γιο Ευστράτιο. Νεκρός ο χειριστής. 23 Ιουνίου. Εγκατάλειψη F-104 πάνω από το πεδίο βολής Κραναίας. Σώος ο χειριστής. 13 Ιουλίου. Εγκατάλειψη ενός F-5B κοντά στη Μίκρα. Σώοι οι χειριστές. ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΜΟΣΧΑ H μεγαλύτερη αεροπορική έκθεση σε ρωσικό έδαφος έγινε στις αρχές Αυγούστου, ημέρες της πρώτης επετείου του περσινού πραξικοπήματος που διέλυσε την Σοβιετική 'Ενωση. Δεκάδες αεροπλάνα, αεροπορικά και άλλα αμυντικά συστήματα είχαν παραταχθεί σε μια άνευ προηγουμένου επίδειξη στο αεροδρόμιο Ζουκόβσκι, 30 χιλιόμετρα δυτικά της Μόσχας, έδρα του ομώνυμου Αεροναυτικού Ινστιτούτου που μόλις πριν από δύο χρόνια ήταν χώρος _άκρως απόρρητος_, ανοικτός μόνον στα _μάτια_ των αμερικανικών κατασκοπευτικών δορυφόρων. Παρόντα ήταν αεροσκάφη, μαχητικά και μη, ακόμη και μερικά που δεν είχαν μπει ποτέ σε παραγωγή, πειραματικά και μοντέλα επίδειξης τεχνολογίας, βλήματα διαφόρων ειδών, αντιαεροπορικά συστήματα κ.α., ρίχνοντας φως σε πολλές άγνωστες πτυχές προγραμμάτων της πρώην Σοβιετικής 'Ενωσης. Σύμφωνα με εκπροσώπους των σχεδιαστικών γραφείων Μικογιάν και Σουκχόι δεν υπήρχε στην πρώην ΕΣΣΔ πρόγραμμα ανάπτυξης ενός μαχητικού της κατηγορίας ATF (F-23). Τα δύο γραφεία είχαν αποδωθεί τα τελευταία χρόνια σε αναβάθμιση των κορυφαίων μοντέλων τους. Οι λεπτομέρειες όμως που παρουσίασαν σχετικά με τα προγράμματα αυτά περιέπλεξαν περισσότερο τα πράγματα και οι πολλές απορίες που δημιουργήθηκαν δεν λύθηκαν ούτε στο Φάρνμπορο που ακολούθησε λίγες εβδομάδες αργότερα. H εξελικτική πορεία του MiG-29 την περίοδο αυτή ακολούθησε δύο σταθμούς, το MiG-29C και το MiG-29S. Το τελευταίο, εκτός από την αναβάθμιση στο κόκπιτ και την ενσωμάτωση συστήματος fly-by-wire έχει υιοθετήσει και νέο ραντάρ. Το σύστημα αναπτύχθηκε από το γραφείο _Φάζοτρον_ και ένα μοντέλο του είχε επιδειχθεί στο περσινό _Μπουρζέ_ με την τότε αναφορά ότι προοριζόταν για τη ναυτική έκδοση του _Φάλκραμ_, MiG-29K. Το ραντάρ, γνωστό σαν _Ζουκ_ έχει τη δυνατότητα παρακολούθησης πολλαπλών στόχων, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στο νέο MiG να χρησιμοποιήσει τους αυτοκατευθυνόμενους πυραύλους AAM-AE που επιδείχθηκαν επίσης στην έκθεση. Σύγχυση (κάτι που συνεχίστηκε και στο Φάρνμπορο) υπήρξε με τη διάσταση απόψεων του αρχισχεδιαστού και του διεθυντού του γραφείου Μικογιάν σχετικά με το αν το MiG-29S είναι το ενδιάμεσο μοντέλο που τελικά θα οδηγήσει στο MiG-33, μια προηγμένη έκδοση του _Φάλκραμ_ με όλες τις προηγούμενες βελτιώσεις. O δεύτερος μάλιστα, διαψεύδοντας τον αρχισχεδιαστή Ανατόλι Μπελέσβετ επέμενε ότι δεν υπάρχει αεροπλάνο που να φέρει το χαρακτηρισμό MiG-33. Ανάλογη ήταν και η κατάσταση που επικρατούσε και στο σχεδιαστικό γραφείο Σουκχόι. Στην έκθεση επιδείχθηκε μια έκδοση του _Φλάνκερ_ με ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου πτήσης, ισχυρότερους κινητήρες, εκσυγχρονισμένο κόκπιτ και βελτιωμένο ραντάρ που τώρα μπορεί να ιχνηλατεί οκτώ διαφορετικούς στόχους, ενώ συνεχίζει την έρευνα. Το αεροπλάνο, που εξωτερικά αναγνωρίζεται από μικρά πτερύγια κανάρντ (μικρότερα του Su-27K) διαθέτει επίσης περισσότερες δυνατότητες εκτέλεσης αποστολών αέρος-εδάφους κάτι που έδωσε τροφή στις εικασίες ότι πρόκειται για το πρωτότυπο του μαχητικού πολλαπλών ρόλων Su-35, αναφορές για το οποίο είχαν γίνει αρκετές φορές στο παρελθόν από σοβιετικούς επισήμους. Τόσο όμως στην Μόσχα όσο και στο Λονδίνο δεν υπήρξε καμία επίσημη επιβεβαίωση (υπήρξαν ανεπίσημες διαψεύσεις) ότι το Su-35 είναι υπαρκτό πρόγραμμα. Στην έκθεση πάντως επιδείχθηκαν τόσο η ναυτική έκδοση του _Φάλκραμ_, MiG-29K όσο και η ανάλογη έκδοση του _Φλάνκερ_, Su-27K με μια σειρά νέων βλημάτων εναντίον πλοίων. Το μέλλον αυτών των μαχητικών είναι περισσότερο αβέβαιο δεδομένου ότι η εξέλιξή τους είναι στενά συνδεδεμένη με το επισφαλές μέλλον του Ρωσικού αεροπλανοφόρου και οι πιθανότητες εξαγωγής είναι μικρές. Ανάμεσα στα άλλα αεροπλάνα που επιδείχθηκαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε ένα πρωτότυπο αεροσκάφος κρούσης με τα χαρακτηριστικά Il-102 από το σχεδιαστικό γραφείο Ιλιούσιν. Το δικινητήριο σκάφος στα _χνάρια_ του Il-2 _Στουρμόβικ_ είχε πολλές χαρακτηριστικές ομοιότητες με το διάσημο αυτό αεροπλάνο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Το Il-102 αναπτύχθηκε τη δεκαετία του _70 και πρωτοπέταξε το 1982, εποχή δηλαδή που το Su-25 βρισκόταν ήδη σε παραγωγή, αλλά το πρόγραμμα δεν προχώρησε πέρα από το στάδιο της αξιολόγησης. Διαθέτει δύο κινητήρες Κλίμοφ RD-33, 5.200 κιλών ώσης ο καθένας. Το μέγιστο βάρος απογείωσης ανέρχεται σε 22 τόννους και η ικανότητα μεταφοράς φορτίου σε 16 εξωτερικά σημεία ανάρτησης είναι περίπου 7.000 κιλά με ακτίνα δράσης 400-500 χιλιόμετρα. O σταθερός οπλισμός αποτελείται από ένα δίδυμο πυροβόλο των 30 χιλ. ή ένα των 45 χιλ. κάτω από την άτρακτο, ενώ το δεύτερο μέλος του πληρώματος χειρίζεται ένα δίδυμο πυροβόλο των 23 χιλ. τοποθετημένο στην ουρά. Εξελίξεις από τα άλλα σχεδιαστικά γραφεία περιλαμβάνουν: Αντόνοφ: Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε ειδικές εκδόσεις του δικινητηρίου An-72/74 αλλά και του νέου τετρακινητήριου μεταγωγικού An-70. Εξετάζονται και οι δυνατότητες προσφοράς του γιγάντιου An-124 σε Δυτικές εταιρίες μεταφοράς εμπορευμάτων. Ανάμεσα στους ενδιαφερόμενους φέρεται και η Αίρμπας για τη μεταφορά τμημάτων αεροσκαφών ανάμεσα στα διάφορα κέντρα συναρμολόγησης. Βέριεφ: Περιορισμένες παραγγελίες έχουν εξασφαλιστεί για το αεριωθούμενο αμφίβιο A-40/Be-42/Be-44, ενώ αναπτύσσεται και μια έκδοση δασοπυρόσβεσης με μεταφορική ικανότητα 15 τόννων. Υπό ανάπτυξη με την κατασκευή πρωτοτύπου βρίσκεται και το μικρότερο αμφίβιο/υδροπλάνο ειδικών χρήσεων Be-200. Γιάκοβλεφ: Το γραφείο δέχθηκε διπλό πλήγμα τόσο από τη στασιμότητα στο πρόγραμμα ανάπτυξης του Yak-141 όσο και την ακύρωση του προγράμματος απόκτησης ενός αεροσκάφους AEW που θα επιχειρούσε από τα ρωσικά αεροπλανοφόρα. Το γραφείο Γιάκοβλεφ είχε υποβάλλει σχετικά ένα σχέδιο γνωστό σαν Yak-44 που είχε τη γενική διαμόρφωση του αμερικανικού E-2. Πρόσφατα ανακοινώθηκε η πρόθεση κατασκευής ενός 50θεσιου επιβατικού μικρών αποστάσεων που η βασική του σχεδίαση έχει σημαντική ομοιότητα με το γερμανικό Do328. Ιλιούσιν: Το _Δυτικοποιημένο_ Il-96 με κινητήρες PW2337 θα κάνει την πρώτη του πτήση την ερχόμενη άνοιξη και αναμένεται να παρουσιαστεί στην έκθεση του Μπουρζέ. Δυτική επέμβαση υπάρχει και στο δικινητήριο στροβιλοελικοφόρο Il-114, αλλά το πρόγραμμα έχει δευτερεύουσα προτεραιότητα έναντι του Il-96. Το ουκρανικό γραφείο έχει υπό ανάπτυξη 14 διαφορετικά προγράμματα αεροσκαφών στις κατηγορίες της γενικής αεροπορίας και των επιχειρηματικών (!) αεροπλάνων. Προωθεί επίσης τις εκδόσεις ιπτάμενου τάνκερ και AWACS του μεταγωγικού Il-76. Το γραφείο ανακοίνωσε πρόσφατα την πρόθεσή του να κατασκευάσει ένα νέο τετρακινητήριο μεταγωγικό που φέρεται σαν αντίπαλος του άλλου νεοεμφανιζόμενου στην κατηγορία αυτή An-70. Με διαστάσεις 57,6 μέτρα μήκος και εκπέτασμα 58,5 μέτρα, διαθέτει τέσσερις κινητήρες _πρόπφαν_ (μάλλον τούρμποφαν με εξαιρετικά μεγάλο λόγο παράκαμψης) Κουζνέτσοφ NK-92 και θα μπορεί να μεταφέρει 80 τόννους φορτίο σε αποστάσεις 5.000 χλμ. Καμόφ: Το _αστέρι_ του Ka-50 επισκιάζει τα πολλά μικρότερα προγράμματα που βρίσκονται υπό ανάπτυξη κυρίως στην κατηγορία μικρών ελικοπτέρων γενικής χρήσης και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV). Το Ka-50 που μπαίνει σε μαζική παραγωγή σύντομα θα είναι διαθέσιμο για εξαγωγές μέσα στο 1993. Το ελικόπτερο προωθείται εμπορικά στην M. Βρετανία, την Μέση Ανατολή και την νοτιοανατολική Ασία. Μαϊασίτσεφ: O παραδοσιακός κατσκευαστής γιγάντιων βομβαρδιστικών έχει στρέψει τώρα το ενδιαφέρον του σε μικρότερα προγράμματα. Το πιο προχωρημένο από αυτά είναι το αμφίβιο T-102. Το υψηλοπτέρυγο αυτό αεροπλάνο διαθέτει δύο κινητήρες τοποθετημένους στη _ρίζα_ της πτέρυγας που οδηγούν μία μοναδική πολύφυλλη έλικα στο κάθετο σταθερό που ωθεί το αεροσκάφος. Μιλ: O μεγαλύτερος κατασκευαστής ελικοπτέρων στον κόσμο παρουσίασε μια νέα σειρά ελικοπτέρων τόσο καινούργιων σχεδιάσεων όσο και εξελίξεων παλιοτέρων μοντέλων. Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι αν και το Mil Mi-28 _Χάβοκ_ δεν προτιμήθηκε από τις δυνάμεις της Κοινοπολιτείας που επέλεξαν αντ' αυτού το _Χόκουμ_, το γραφείο συνεχίζει την ανάπτυξη του μοντέλου για εξαγωγή. Το γραφείο αναπτύσσει το μεταγωγικό Mi-40 που χρησιμοποιεί το κινητήριο σύστημα του Mi-28 με καμπίνα 10 ατόμων και παρουσιάζει σημαντική ομοιότητα στο αμερικανικό UH-60. Σαν αντικαταστάτης του Mi-8/17 προτείνεται το τριανταθέσιο Mi-38, ενώ για την αντικατάσταση των παλαιών Mi-6/10K αναπτύσσεται το μεγαλύτερο Mi-46. Στην κατηγορία των βαρέων μεταγωγικών πρόσφατα παρουσιάστηκε μια βελτιωμένη έκδοση του Mi -26 ειδικά γιa θερμα κλίματα και μεγάλα υψόμετρα αλλά ο τύπος αντιμετωπίζει δυσκολίες στην απόκτηση πιστοποιητικού πλοϊμότητας στις ΗΠΑ και τον Καναδά όπου υπάρχουν και οι μεγαλύτερες πιθανότητες πωλήσεων. Τέλος, στην κατηγορία των ελαφρών ελικοπτέρων το τετραθέσιο Mi-34 έχει περατώσει τις δοκιμές και είναι έτοιμο προς πώληση. Τουπόλεφ: Επίκεντρο των δραστηριοτήτων του γραφείου αυτού είναι το Tu-204 που έκανε την πρώτη του πτήση μόλις λίγες ημέρες πριν την έκθεση. Στο στάδιο κατασκευής των πρωτοτύπων βρίσκεται και το πρόγραμμα του δικινητήριου επιβατικού Tu-334 με 102 θέσεις και κινητήρες Λοτάρεφ. Για το συγκεκριμένο μοντέλο υπάρχει η πρόθεση κατασκευής μιας επιμηκυμένης έκδοσης χωρητικότητας 134 επιβατών με κινητήρες ΒΜW/Ρολς-Ρόις BR715. ΛΕΖΑΝΤΕΣ Το Μαϊσίτσεφ T-102 διαθέτει δύο κινητήρες που κινούν μία έλικα. Το Il-102 δεν υπήρξε ποτέ πραγματικός ανταγωνιστής του Su-25 δεδομένου ότι η ανάπτυξή του ακολούθησε του _Φρόγκφουτ_. Κατασκευάστηκαν μόνο δύο αεροπλάνα. NEA ΡΩΣΙΚΑ ΒΛΗΜΑΤΑ KAI ΑΝΤΙΑΕΡΟΠΟΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Στην Αεροπορική 'Εκθεση της Μόσχας MOSAEROSHOW _92 οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία για πρώτη φορά να γνωρίσουν αρκετά επιτεύγματα της πρώην σοβιετικής αεροδιαστημικής βιομηχανίας που η ύπαρξή τους και μόνον μέχρι σήμερα ήταν εντελώς άγνωστη. 'Ενα από τα σημαντικότερα εκθέματα (επιδείχθηκε και στο Φάρνμπορο) ήταν και το βλήμα αέρος-αέρος AAM-AE με δυνατότητες ανάλογες του αμερικανικού AMRAAM που αναμένεται να μπει σύντομα σε παραγωγή. Το βλήμα αναπτύχθηκε από το σχεδιαστικό γραφείο Βαϊμπέλ για να καλύψει τις προδιαγραφές για ένα οπλικό σύστημα παντός καιρού, με δυνατότητα _Fire-and-Forget_ (σχετικό άρθρο για Δυτικά συστήματα σ' αυτό το τεύχος) και αντίσταση στα ηλεκτρονικά αντίμετρα. Το AAM-AE έχει μήκος 3,6 μέτρα, βάρος 175 κιλά και διάμετρο ατράκτου 0,2 μέτρα, ενώ μπορεί να εκτελεί ελιγμούς με φορτίσεις 12 g. H ακτίνα δράσης του αναφέρθηκε σαν 80 χιλιόμετρα για στόχους που δεν ελίσσονται. Αξίζει να σημειώσουμε τα ιδιόρρυθμα πτερύγια που φέρει ο πύραυλος στο πίσω μέρος με πλέγμα που πιθανότατα λειτουργούν επιβάλλοντας διαφορική οπισθέλκουσα με την έκταση και τη σύμπτηξή τους. Επιδείχθηκε επίσης μια έκδοση του βλήματος αντι-ραντάρ Kh-31 με αισθητήρα ενεργού ραντάρ που προορίζεται για επιθέσεις εναντίον πλοίων. 'Ενα ακόμη μεγαλύτερο βλήμα εναντίον πλοίων που υπήρχε στην έκθεση ήταν και το Kh-35 με χαρακτηριστικά ανάλογα του Χαρπούν. 'Εχει βάρος κατά την εκτόξευση 600 κιλών, ακτίνα δράσης 130 χιλιόμετρα, εκρηκτική κεφαλή 145 κιλών και κινείται με στροβιλοκινητήρα. Τέλος, κάτω από ένα Su-27K, ανάμεσα στους θύλακες των δύο κινητήρων επιδείχθηκε το γιγάντιο βλήμα ASM-MSS επίσης για χρήση εναντίον πλοίων. Με βάρος 4,5 τόννους, μήκος 9,7 μέτρα, διάμετρο 0,76 μέτρα, το βλήμα αυτό κινείται , με συνδυασμό πυραυλοκινητήρα/αυλοωθητή και μεταφέρει εκρηκτική κεφαλή 320 κιλών. Μπορεί να πλήξει στόχους σε αποστάσεις 150-250 χλμ. ανάλογα με το προφίλ της αποστολής και το ύψος εκτόξευσης. Παρόντα ήταν επίσης τα βλήματα αέρος-εδάφους AS-16, AS-18 και AS-12. To πρώτο φέρεται συνήθως σε εξάδες στην εσωτερική περιστροφική αποθήκη των Tu-22M και Tu-160 και έχει τη γενική μορφή των αμερικανικών AGM-69 SRAM. Το δεύτερο είναι ένα βλήμα εναντίον πλοίων που κινείται με στροβιλοκινητήρα, έχει μήκος 5 μέτρα και μεταφέρει την εκρηκτική κεφαλή του βάρους 315 κιλών σε αποστάσεις έως και 200 χιλιόμετρα. Τέλος, το AS-12 _Κέγκλερ_ είναι ένα βλήμα με βεληνεκές 20 χιλιομέτρων, εκρηκτική κεφαλή 90 κιλών και με τρεις διαφορετικές μορφές κατεύθυνσης, οπτική μέσω κάμερας στο ρύγχος, απεικονιστή θερμικού ειδώλου και παθητικό ανιχνευτή ραντάρ. Το τελευταίο προορίζεται αποκλειστικά για χρήση εναντίον πυροβολαρχιών ΗΑWΚ/ΠΑΤΡΙΟΤ. Σημαντική ήταν επίσης και η παρουσία αντιαεροπορικών συστημάτων, πυραυλικών και μη. Επιδείχθηκαν για πρώτη φορά τα: SA-10 _Γκαμπλ_. SA-11, _Γκαντφλάι_ (επισήμως 9K37M1, αντικαταστάτης του SA-4 με βεληνεκές 35 χιλιομέτρων και ικανό να πλήξει στόχους σε υψόμετρα έως και 70.000 πόδια). SA-12a _Γλαντιέιτορ_ και SA-12b _Τζάιαντ_ (επισήμως S-300V, μακράς ακτίνας δράσης με χαρακτηριστικά ανώτερα του Πάτριοτ σε δύο εκδόσεις με αρχικές ταχύτητες βλημάτων 1.700 m/sec και 2.400 m/sec και φυσικά αντιβαλιστικές ικανότητες για την προστασία θεάτρου επιχειρήσεων). SA-15 (μικρής ακρίνας δράσης). Παρών ήταν ακόμη και ο αντικαταστάτης του ZSU-23-4, το αντιαεροπορικό σύστημα 2S6 Τουνγκούσκα που συνδυάζει τέσσερα πυροβόλα των 30 χιλ. και οκτώ πυραύλους SA-19 σε ένα αυτόνομο όχημα. ΛΕΖΑΝΤΕΣ ΓΚΡΟΥΠ ΤΡΙΩΝ ΦΩΤΟ Λεπτομέρεια των πίσω πτερυγίων του AAM-AE που έχει δυνατότητες όμοιες με του AMRAAM. Το βλήμα αντι-ραντάρ Kh-31 αναπτύχθηκε για την καταστροφή επίγειων σταθμών ραντάρ αλλά και αεροσκαφών AWACS. Υπάρχει και η έκδοση Kh-31A για αποστολές εναντίων πλοίων επιφανείας. Το βλήμα Kh-35 έχει όλα τα χαρακτηριστικά του Χαρπούν και ακτίνα δράσης 130 χιλιομέτρων. EFA: TO ΜΕΛΛΟΝ ABEBAIO H γερμανική κυβέρνηση, όπως άλλωστε αναμενόταν ανακοίνωσε στις αρχές Ιουλίου ότι αποσύρεται από τη φάση παραγωγής του Ευρωπαϊκού Μαχητικού EFA. Δημιουργώντας όμως νέα σύγχυση _άφησε ένα μικρό παράθυρο ανοικτό_ δηλώνοντας ότι θα συνεχίσει να μετέχει στην εξέλιξη ενός _ελαφρότερου και λιγότερο δαπανηρού_ μαχητικού, ακόμη και με τη συμμετοχή άλλων χωρών όπως της Γαλλίας, δεδομένου ότι η ανάγκη αντικατάστασης του F-4F εξακολουθεί να υπάρχει. Μια τελευταία προσπάθεια συμβιβασμού από μέρους της DASA που πρόσφερε το αεροπλάνο στην τιμή των 118 εκατ. μάρκων ανά μονάδα απορρίφθηκε με το αιτιολογικό ότι οι περικοπές δεν ήταν αρκετά βαθιές. Οι υπόλοιπες τρεις χώρες που μετέχουν στο πρόγραμμα, αρχικά αποδοκίμασαν τη γερμανική απόφαση, ενώ είναι χαρακτηριστική η δήλωση ανώτατου στελέχους του Βρετανικού Υπουργείου 'Αμυνας που χαρακτήρησε το _Ελαφρό EFA_, _ανοησία_. 'Οταν όμως τα πνεύματα ηρέμησαν και προ του κινδύνου ματαίωσης του προγράμματος, η ευρωπαϊκή βιομηχανία πήρε άλλη μια τρίμηνη πίστωση χρόνου να παρουσιάσει νέες προτάσεις. Στόχος είναι η συμπίεση του κόστους ανά μονάδα περίπου στα 95 εκατ. μάρκα (34 εκατ. δολάρια). Ακόμη όμως και κάτι τέτοιο δεν εγγυάται τη συμμετοχή της Γερμανίας όπου το _διαζύγιο_ με το EFA φαίνεται ότι έχει ήδη αποφασιστεί οριστικά σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο και τίποτε δεν είναι δυνατόν να επιφέρει συμβιβασμό. Σαν ημερομηνία υποβολής των τελικών προτάσεων έχει τεθεί η 16η Οκτωβρίου. Οι τρεις υπόλοιποι εταίροι του οργανισμού _Γιουροφάιτερ_ έχουν αποδωθεί σε μια εκστρατεία επηρεασμού της γερμανικής κοινής γνώμης με σύμμαχο την DASA προβάλλοντας τις αρνητικές συνέπειες που θα έχει η κατάρρευση του προγράμματος του EFA, στην ευρωπαϊκή και κατ' επέκταση γερμανική αεροπορική βιομηχανία (20.000 θέσεις εργασίας στην Γερμανία και τουλάχιστον οι διπλάσιες στην M. Βρετανία). H ιδέα πάντως ενός _Ελαφρού EFA_ δεν φαίνεται να είναι ιδιαίτερα βιόσιμη δεδομένου ότι με τους μετριότερους υπολογισμούς ένα τέτοιο αεροπλάνο θα χρειαστεί μια τουλάχιστον δεκαετία να μπει σε υπηρεσία (κατ' άλλους ίσως και 20 χρόνια), ενώ δεν θα καλύπτει ούτε τις τωρινές, πολύ δε περισσότερο τις μελλοντικές ευρωπαϊκές ανάγκες. Να σημειωθεί ότι τον τελευταίο μήνα τόσο η Ιταλία όσο και η Ισπανία έχουν ζητήσει από τις ΗΠΑ πληροφορίες σχετικά με τις προδιαγραφές των τελευταίων εκδόσεων του F/A-18, κάτι που η Γερμανία είχε κάνει την περασμένη άνοιξη. H τελευταία έχει κάνει ανάλογη αίτηση και για το F-15. Εξ' άλλου η Σουηδία δήλωσε ότι είναι πρόθυμη να συζητήσει την τροποποίηση του JAS 39 ώστε να καλύψει τις προδιαγραφές του EFA, κάτι που όμως είναι απίθανο αν η αναφορά, αφορά το αρχικό και όχι το _Ελαφρό EFA_. Στο _χορό των μνηστήρων_ μπήκε δυναμικά και η Ρωσία που προσφέρει μια _βελτιωμένη έκδοση του MiG-29 (MiG-29S;) έναντι 30 εκατ. δολαρίων ανά αεροπλάνο, ενώ δήλωσε ότι και το Su-27 είναι διαθέσιμο έναντι όμως υψηλότερου τιμήματος. ΡΩΣΙΚΟ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟΦΟΡΟ ΓΙΑ THN KINA H Κίνα απέκτησε το πρώτο της αεροπλανοφόρα μετά τη συμφωνία για την αγορά του ημιτελούς πρώην σοβιετικού αεροπλανοφόρου _Βάριαγκ_, σύμφωνα με ρωσικές πηγές. Το σκάφος που ανήκει στην κλάση τεσσάρων σκαφών _Ναύαρχος Κουζνέτζοφ_ είναι σήμερα κατά 80% ολοκληρωμένο χωρίς τον ηλεκτρονικό και άλλο εξοπλισμό του στα ναυπηγεία Νικολάγιεφ, στην Μαύρη Θάλασσα. Αρχικά το σκάφος επρόκειτο να παραδοθεί στο σοβιετικό στόλο το 1993 αλλά οι εργασίες κατασκευής σταμάτησαν μετά την κατάρρευση του προηγούμενου καθεστώτος και την μετέπειτα απόφαση να προσφερθεί το πλοίο προς πώληση _ως έχει_. Το 60.000 τόννων σκάφος αποτελεί διαφορετική έκδοση της ναυαρχίδας της κλάσης που βρίσκεται σήμερα σε ρωσικά χέρια. O επανασχεδιασμός κρίθηκε απαραίτητος μετά τα προβλήματα που ανέκυψαν με το σύστημα αεράμυνας και ραντάρ ηλεκτρονικής διάταξης φάσης _Σκάι Γουότς_ του πρώτου σκάφους. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η ρωσο-ουκρανο-κινεζική συμφωνία είναι ύψους 2,4 δισ. δολαρίων, ενώ υπάρχουν αναφορές κινεζικού ενδιαφέροντος για την αγορά κατάλληλων αεροσκαφών, που θα τα εξοπλίσουν όπως η ναυτική έκδοση του _Φλάνκερ_, Su-27K. Να υπενθυμίσουμε ότι η Κίνα έχει ήδη παραλάβει αεροσκάφη αυτού του τύπου, αλλά στην έκδοση για χρήση από βάσεις ξηράς και έτσι η προμήθεια και της ναυτικής έκδοσης δεν πρόκειται να παρουσιάσει προβλήματα. Στο παρελθόν το πρώην Σοβιετικό Ναυτικό είχε δοκιμάσει διάφορα αεροσκάφη για χρήση από αεροπλανοφόρα, ανάμεσά τους και τα MiG-29, Su-25 και Su-27 αλλά πιστεύεται ότι μόνον τα τελευταία είχαν φτάσει σε αξιόλογο σημείο εξέλιξης πριν τη διακοπή των προγραμμάτων λόγω έλλειψης χρημάτων. H άλλη επιλογή θα ήταν το Yak-141 που επίσης ψάχνει απεγνωσμένα να βρει πελάτες στο εξωτερικό. Δεδομένου όμως ότι το αεροπλανοφόρο που φέρεται να αγόρασε η Κίνα διαθέτει συμβατικό κατάστρωμα δεν συντρέχει λόγος να στραφεί η χώρα αυτή στην αγορά των δαπανηρότερων αεροσκαφών VTOL. Εάν η κινεζική πάντως αγορά επιβεβαιωθεί, αυτό θα σημάνει σοβαρή διαταραχή της ισορροπίας δυνάμεων στην περιοχή που αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε έξαρση του ανταγωνισμού των εξοπλισμών. Εκτός των υπερδυνάμεων, στην περιοχή η μόνη άλλη χώρα που διαθέτει αεροπλανοφόρα είναι η Ινδία που έχει σε υπηρεσία δύο παλαιά βρετανικά σκάφη εξοπλισμένα με μαχητικά _Ση Χάριερ_ αλλά έχει εκφράσει την πρόθεσή της να ναυπηγήσει δύο νέα πλοία. Ανάλογη πρόθεση είχε υπάρξει στο παρελθόν και από την Ιαπωνία που έτσι κι αλλιώς διατηρεί ισχυρές ναυτικές δυνάμεις και ναυτική αεροπορία. ΓΙΓΑΝΤΙΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΡΩΣΙΑΣ-ΙΡΑΝ H Ρωσία και το Ιράν συμφώνησε να πουλήσει στο Ιράν όπλα αξίας 2 περίπου δισ. δολαρίων, ανάμεσα στα οποία περιλαμβάνονται και στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu-22 Μπακφάιρ. Σύμφωνα με δυτικές πηγές η συμφωνία περιλαμβάνει την πώληση 12 Tu-22M, 48 MiG-29 Φόλκρουμ, 24 MiG-31 Φοξχάουντ, 24 MiG-27 Φλόγκερ και 2 AWACS A-50 Μαίνστεϊ. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές η συμφωνία περιλαμβάνει την πώληση αντιαεροπορικών πυραύλων SA-5, καθώς και συστημάτων SA-11 και SA-13, αρμάτων μάχης, τεθωρακισμένων οχημάτων και αυτοκινουμένων πυροβόλων. Στο μεταξύ το Ιράν ανακοίνωσε πρόσφατα ότι αποφάσισε να κρατήσει τα 115 αεροσκάφη που το Ιράκ μετάφερε σε ιρανικά αεροδρόμια κατά τη διάρκεια του πολέμου στον Κόλπο. Το Ιράκ ισχυρίζεται ότι μετέφερε συνολικά περισσότερα από 150 αεροπλάνα, μαχητικά, μεταγωγικά και πολιτικά, αλλά το Ιράν υποστηρίζει ότι ένας αριθμός από αυτά καταστράφηκαν στη διάρκεια της απόπειρας προσγείωσης που έκαναν χωρίς άδεια. Αρχικά, το Ιράν είχε επιφυλαχθεί για την τύχη των αεροσκαφών αυτών και είχε δηλώσει ότι ανέμενε κάποια απόφαση των Ηνωμένων Εθνών. Πρόσφατα όμως ανακοίνωσε ότι προτίθεται να κρατήσει τα αεροπλάνα σαν πολεμικές αποζημειώσεις του Περσο-ιρακινού Πολέμου. ΠΤΩΣΗ TOY ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΥ XV-15 'Ενα πειραματικό αεροσκάφος στροφείου μεταβλητής διεύθυνσης Μπελ XV-15 έπεσε και συνετρίβη στις 20 Αυγούστου στη διάρκεια πτήσης επίδειξης στις εγκαταστάσεις της Μπελ, στο 'Αλρινγκτον του Τέξας. Το αεροσκάφος βρισκόταν σε αιώρηση, δέκα περίπου μέτρα από το έδαφος και στη φάση της μετάβασης από την οριζόντια στην κάθετη πτήση όταν έγειρε ξαφνικά προς τα δεξιά με αποτέλεσμα το ένα στροφείο να χτυπήσει στο έδαφος και το XV-15 να ανατραπεί. Στο πιλοτήριο τη στιγμή του ατυχήματος βρισκόταν ο αρχιδοκιμαστής πιλότος της κατασκευάστριας εταιρίας και ο Γάλλος πιλότος Γκι Νταπαντιέ, αρχιδοκιμαστής πιλότος της Γιουροκόπτερ, προσκεκλημένος της Μπελ, που διέφυγαν χωρίς τραυματισμό. H Μπελ είχε κατασκευάσει δύο πειραματικά XV-15 για την επίδειξη και δοκιμή της σχετικής τεχνολογίας που χρησιμοποιήθηκε στην κατασκευή του V-22 _'Οσπρεϊ_. Το αεροσκάφος που συνετρίβη είχε συμπληρώσει 600 περίπου ώρες πτήσεις. Το άλλο XV-15, που ανήκει στην ΝΑΣΑ δεν βρίσκεται πλέον σε κατάσταση πτήσης. Να σημειώσουμε ότι το δεύτερο πρωτότυπο V-22 συνετρίβη τον περασμένο Ιούλιο στη διάρκεια δοκιμαστικής πτήσης με αποτέλεσμα το θάνατο επτά ατόμων. 'Ενα χρόνο πριν είχε καταπέσει και το πέμπτο πρωτότυπο σε συνθήκες που έμοιαζαν πολύ με αυτές που οδήγησαν στη συντριβή του XV-15. Τότε οι λόγοι του ατυχήματος είχαν εντοπιστεί στη λανθασμένη σύνδεση ενός από τα κανάλια του ηλεκτρονικού συστήματος ελέγχου πτήσης που μετακινεί τους θύλακες των κινητήρων. ΛΕΖΑΝΤΑ Το XV-15 που καταστράφηκε σε ατύχημα, είχε χρησιμοποιηθεί στην πιστοποίηση της τεχνολογίας του προγράμματος V-22 που με τη σειρά του είχε δύο σοβαρά ατυχήματα στο παρελθόν. ΒΛΑΒΗ ΠΙΣΩ ΑΠΟ THN ΠΤΩΣΗ TOY TRISTAR ΤΗΣ TWA H προκαταρκτική εξέταση της Αμερικανικής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (FAA) σχετικά με την πτώση ενός Λόκχηντ Τράισταρ L1011 της αεροπορικής εταιρίας TWA στις 30 Ιουλίου στο αεροδρόμιο Κέννεντι της Νέας Υόρκης οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το ατύχημα οφείλεται πιθανότατα σε μια βλάβη του συστήματος προειδοποίησης απώλειας στήριξης. Το Τράισταρ ματαίωσε την απογείωσή του και ξέφυγε από το διάδρομο με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί πυρκαγιά που κατέστρεψε εντελώς το αεροσκάφος. Οι 274 επιβάτες και το 12μελές πλήρωμα διέφυγαν με τη διαδικασία εκκένωσης ανάγκης του σκάφους χωρίς τραυματισμούς. Αρχικά είχε ανακοινωθεί ότι η ματαίωση ήταν αποτέλεσμα πυρκαγιάς στο πίσω μέρος του αεροσκάφους για την οποία ο πιλότος ειδοποιήθηκε από τον πύργο ελέγχου. Αργότερα όμως έγινε γνωστό ότι, ενώ το αεροπλάνο είχε επιτύχει την ταχύτητα Vr και ο ριναίος τροχός είχε ήδη σηκωθεί από το έδαφος, ο συγκυβερνήτης ένιωσε κραδασμούς στο χειριστήριο (stick-shaker), προειδοποίηση για πιθανή απώλεια στήριξης και ματαίωσε την απογείωση. Τη στιγμή της ματαίωσης το ραδιοϋψόμετρο είχε καταγράψει ήδη ύψος 4,3 μέτρων, ενώ η ταχύτητα είχε ξεπεράσει τους 176 κόμβους, η γωνία προσβολής ήταν 12,6 μοίρες και η απόσταση που είχε διανυθεί στο διάδρομο ήταν 2.850 μέτρα επί συνόλου 4,4 χιλιομέτρων. O κυβερνήτης επεχείρησε να φρενάρει το αεροπλάνο αλλά το βάρος των 194,7 τόννων του Τράισταρ ήταν 32.000 κιλά υψηλότερο από το μέγιστο επιτρεπτό βάρος προσγείωσης. Το αεροσκάφος ήλθε σε επαφή _βαριά_ με το διάδρομο και τη στιγμή αυτή ο πύργος ελέγχου παρατήρησε φωτιά να βγαίνει από το πίσω, κάτω μέρος του αεροπλάνου. Αργότερα, μετά την εξέταση στα συντρίμμια αποκαλύφθηκε μια διαμήκη ρωγμή πάνω από ένα μέτρο κατά μήκος της πίσω δοκού της δεξιάς ημιπτέρυγας, κάτι που δημιούργησε διαρροή από την εσωτερική δεξαμενή καυσίμων. Το αεροπλάνο άφησε το διάδρομο υπό γωνία 30 περίπου μοιρών, σε απόσταση 3.840 μέτρων από την αρχή του και σταμάτησε σχεδόν αμέσως. H εξέταση του καταγραφέα στοιχείων πτήσης (μαύρου κουτιού) του αεροπλάνου έδειξε ότι ο ένας από τους αισθητήρες της γωνιάς προσβολής είχε _κολλήσει_ στις 26,1 μοίρες που ήταν η τελευταία ένδειξη που είχε καταγραφεί κατά την προσγείωση στην τελευταία πτήση. 'Ετσι κατά την απογείωση, το σύστημα προειδοποίησης απώλειας στήριξης εξέλαβε αυτήν την ένδειξη σαν υπέρβαση της επιτρεπόμενης γωνίας _'Αλφα_ και σήμανε _συναγερμό_. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο άλλος αισθητήρας έδειχνε μόλις 12 μοίρες αλλά το σύστημα έχει προγραμματιστεί για να ενεργεί με βάση τη μεγαλύτερη από τις ενδείξεις. Το Τράισταρ είχε συμπληρώσει 49.662 ώρες πτήσης και 19.659 κύκλους. ΑΓΝΩΣΤΟΙ OI ΛΟΓΟΙ ΠΤΩΣΗΣ TOY ΤΑ_ΛΑΝΔΙΚΟΥ A310 Οι εμπειρογνώμονες της υπηρεσίας πολιτικής αεροπορίας της Ταϋλάνδης αλλά και της κατασκευάστριας εταιρίας συνεχίζουν τις έρευνες για τον εντοπισμό των αιτίων πίσω από τη συντριβή ενός A310-300 των Ταϋλανδικών Αερογραμμών σε πτήση προς την πρωτεύουσα του Νεπάλ. Κατμαντού. Το αεροπλάνο προσέκρουσε στην πλαγιά ενός βουνού στις 31 Ιουλίου με αποτέλεσμα το θάνατο 99 επιβατών και 14 μελών του πληρώματος. Στο σημείο της πρόσκρουσης, σε ύψος 3.370 μέτρων τα διασκορπισμένα σε μεγάλη απόσταση συντρίμμια και η ολική καταστροφή του σκάφους που διαλύθηκε αποδεικνύουν σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες ότι ο πιλότος δεν είχε αντιληφθεί τον κίνδυνο και δεν έκανε καμία προσπάθεια να αποφύγει το βουνό. Το αεροδρόμιο του Κατμαντού έχει μόνον ένα διάδρομο και δεν εξυπηρετείται από ραντάρ προσέγγισης ή σύστημα ILS. Τα αεροπλάνα χρησιμοποιούνε VOR και DME μέχρις ότου ο διάδρομος γίνει ορατός. Την ημέρα του ατυχήματος υπήρχε χαμηλή νέφωση και ελαφρή βροχή αλλά η ορατότητα ξεπερνούσε τα 5 χιλιόμετρα. Παρ_ όλα αυτά ο πιλότος απέτυχε να προσγειωθεί δύο φορές πριν το ατύχημα και είχε ήδη ζητήσει την άδεια να συνεχίσει για το αεροδρόμιο της Καλκούτα, σύμφωνα με σχετικές δηλώσεις ανώτατου εκπροσώπου των Αερογραμμών της Ταϋλάνδης. Σύμφωνα όμως με άλλες πληροφορίες οι δύο αποτυχημένες προσπάθειες οφείλοντο όχι στην κακή ορατότητα αλλά σε πρόβλημα που αντιμετώπισε το πλήρωμα να επιλέξει τη σωστή θέση των φλαπ. Το αεροπλάνο είχε παραδοθεί στην αεροπορική εταιρία καινούργιο το 1987. PEKOP ΓΙΑ TON PW 4084 H Πρατ & Γουίτνεϊ υποστηρίζει ότι στην πρώτη του δοκιμή με πλήρη ισχύ ο νέος της εμπορικός κινητήρας PW 4084 επέτυχε απόδοση που ξεπέρασε τα 41.000 κιλά (90.000 λίβρες), κάτι που αποτελεί ρεκόρ για πολιτική έκδοση κινητήρα τύπου Τουρμοφάν. O νέος PW 4084 αποτελεί το μέλος μιας νέας γενιάς αεροπορικών κινητήρων που συναγωνίζεται απ' ευθείας τους Τζένεραλ Ελέκτρικ GE 90 και τον Ρολς-Ρόις _Τρεντ_ και προορίζεται για τα νέα επιβατικά μεγάλων αποστάσεων/μεγάλης χωρητικότητας όπως τα A330, Μπόινγκ 777 και MD-12. Μέχρι τώρα ο ισχυρότερος κινητήρας της σειράς PW 4000 ήταν ο 4168, με διάμετρο 2,79 μέτρα και ώση 74.500 κιλών που πρόκειται να μπει σε υπηρεσία το 1994 με το A330. Συγκριτικά ο νέος PW4084 έχει μεγαλύτερη μετωπική διάμετρο, ένα ακόμη στάδιο στο συμπιεστή χαμηλής πίεσης και δύο επιπλέον στάδια στον αντίστοιχο στρόβιλο. H ειδική κατανάλωση αναμένεται να είναι περίπου 5% χαμηλότερη από τα υπόλοιπα μέλη της σειράς χάρις στην υψηλότερη σχέση παράκαμψης (6,5 έναντι 5), των υψηλότερων λόγων συμπίεσης και των υψηλότερων θερμοκρασιών λειτουργίας. O PW 4084 θα πιστοποιηθεί τελικά για συνεχή ώση 84.000 κιλών και προορίζεται σε πρώτη φάση να τοποθετηθεί στο νέο Μπόινγκ 777. Στην αγορά αυτή ο κινητήρας έχει επιτύχει να προσελκύσει το 50% των παραγγελιών. ΛΕΖΑΝΤΑ O νέος κινητήρας PW 4084 έχει διάμετρο 2,85 μέτρα. Διακρίνεται το βελτιωμένου τύπου περίβλημα του συμπιεστή που προσφέρει σημαντική εξοικονόμιση βάρους. ΣΥΜΜΑΧΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΝΟΝΤΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ H ένταση ανάμεσα στις κυβερνήσεις των ΗΠΑ, M. Βρετανίας και Γαλλίας και του Ιράκ σχετικά με την _απροθυμία_ του τελευταίου να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών αλλά και για την προστασία των Σιϊτών που ζουν στις νότιες περιοχές της χώρας είχε σαν αποτέλεσμα τη συγκέντρωση και πάλι ισχυρών συμμαχικών αεροπορικών δυνάμεων στην περιοχή. Στη φάση αυτή οι δυνάμεις αυτές έχουν σαν αποστολή την επιβολή πλήρους απαγόρευσης πτήσεων ιρακινών αεροσκαφών σε μία ζώνη νότια του 32ου παραλλήλου σύμφωνα με την απόφαση 688 των Ηνωμένων Εθνών. Τον πυρήνα τους αποτελούν αεροσκάφη της Αμερικανικής Αεροπορίας και Ναυτικού που μετακίνησε στην περιοχή του Περσικού το αεροπλανοφόρο _Ιντιπέντεντ_ με 85 αεροσκάφη F-14, F-18 και A-6. Σε σαουδαραβικά αεροδρόμια σταθμεύουν σχεδόν μόνιμα από την εποχή του πολέμου του 91 μαχητικά F-117A, F-15C/E, F-16C, F/EF-111 και A-10 που υποστηρίζονται από αεροσκάφη AWACS E-3A και αεροσκάφη ανεφοδιασμού KC-135/KC-10. H βρετανική συμμετοχή περιελάμβανε σε πρώτη φάση έξι μαχητικά Τορνέιντο GR.1 ειδικά εξοπλισμένα για αποστολές αναγνώρισης και κατάδειξης στόχων που υποστηρίζονται από ιπτάμενα τάνκερ VC.10. Στις αρχές Σεπτεμβρίου η βρετανική κυβέρνηση θα αποφάσιζε, ανάλογα με την εξέλιξη της κατάστασης την αποστολή Τορνέιντο F.3 για την ενίσχυση του ελέγχου της ζώνης απαγόρευσης πτήσεων. H Γαλλία αναμένεται να αποστείλει στην περιοχή δέκα μαχητικά Μιράζ 2000 με την υποστήριξη KC.135F με την ίδια αποστολή. O Αμερικανός πρόεδρος Μπους απείλησε τον Ιρακινό πρόεδρο Σαντάμ ΧουσεΪν με νέα πλήγματα σε _επιλεγμένους στόχους_ εάν δεν συμμορφωνόταν με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του Διεθνούς Οργανισμού. H KOPEA ΕΠΙΛΕΓΕΙ TO CN-235 H Αεροπορία της Νοτίου Κορέας επέλεξε το μέσο μεταφορικό CN-235 για την κάλυψη των μελλοντικών της αναγκών στον τομέα αυτό. H αρχική παραγγελία αφορά 12 αεροπλάνα που θα παραδοθούν την περίοδο 1993-94, αλλά είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα ακολουθήσουν και άλλα με πιθανή συμπαραγωγή του τύπου στην Κορέα. H αξία της αρχικής παραγγελίας ανέρχεται σε 200 περίπου εκατ. δολάρια και περιλαμβάνει το κόστος ανταλλακτικών και εκπαίδευσης, ενώ η τιμή κατά μονάδα αναφέρθηκε από τρίτες πηγές σαν 14 εκατ. δολάρια. Να σημειωθεί ότι το ισπανο-ινδονησιακής προέλευσης CASA/IPTN CN-235 επελέγη έναντι του ιταλικού Αλένια G.222. Οι πωλήσεις προς την Νότιο Κορέα αντιμετωπίζουν αρκετές δυσκολίες επειδή η χώρα αυτή απαιτεί στα αντισταθμιστικά οφέλη που προσφέρουν οι διάφορες εταιρίες να περιλαμβάνεται μεταφορά υψηλής τεχνολογίας. Στην περίπτωση της προμήθειας των μεταγωγικών, η CASA πιθανότατα έχει υποσχεθεί βοήθεια για το νοτιοκορεατικής σχεδίασης βασικό εκπαιδευτικό KTX-11. H ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΕΠΙΘΥΜΕΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΜΕΝΟ AMEPIKANIKO ΥΛΙΚΟ H Αίγυπτος είναι μία μόνον από τις χώρες που έχει εκφράσει την επιθυμία να απορροφήσει μεγαλύτερες ποσσότητες πλεονάζοντος μεταχειρισμένου αμερικανικού πολεμικού υλικού. H μεσοανατολική χώρα ενδιαφέερεται ιδιαίτερα για δύο φρεγάτες κλάσης _KNOX_, αντιαρματικών βλημάτων και τεθωρακισμένων οχημάτων. 7.000 ΕΠΙΒΑΤΙΚΑ BOEING H Μπόινγκ παρέδωσε πρόσφατα το 7.000ο αεριωθούμενο επιβατικό, ένα 737-400 στις Ταϋλανδικές Αερογραμμές. O αμερικανός κατασκευαστής έχει μέχρι σήμερα παραδώσει 1.009 B707/720, 1.831 B737, 2.329 B737 και 924 B747. H εταιρία έχει επίσης παραδώσει 466 B757 και 441 B767. Σύμφωνα με υπολογισμούς η Μπόινγκ έχει κατασκευάσει περισσότερα από 35.000 αεροπλάνα από την εποχή που παρέδωσε το πρώτο διπλάνο της το 1916. H εταιρία ανακοίνωσε πρόσφατα ότι διατηρεί παραγγελίες για περισσότερα από 1.500 αεροπλάνα. OI ΠΕΖΟΝΑΥΤΕΣ ΘΑ ΑΝΑΠΤΥΞΟΥΝ NEO ΒΛΗΜΑ ANTIPANTAP Το Σώμα των Αμερικανών Πεζοναυτών πρόκειται να εξελίξει ένα νέο βλήμα αντιραντάρ _χαμηλού κόστους_ που θα μπορεί να μεταφερθεί από όλα τα αεροσκάφη που υπάρχουν στο οπλοστάσιό του (αεροπλάνα και ελικόπτερα) για να αντιμετωπίσει μελλοντικές απειλές μετά το έτος 2000. Το μοναδικό άλλο όπλο της κατηγορίας αυτής, ο πύραυλος HARM, έχει βάρος μεγαλύτερο των 400 κιλών, πολύ μεγάλο για τη μεταφορά του από ελικόπτερα. Οι Πεζοναύτες ήδη έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα ευέλικτοι στο θέμα αυτό με την παλαιότερη εισαγωγή σε υπηρεσία του βλήματος _Σάινταρμ_ (Sidearm). Το όπλο αυτό προέρχετο από τη μετασκευή της έκδοσης AIM-9C του Σαϊντγουάιντερ (της μοναδικής που είχε κεφαλή με καθοδήγηση ημιενεργού ραντάρ) με νέο αισθητήρα. O _Σάινταρμ_ αν και έχει αποδώσει ικανοποιητικά σε πολλές περιπτώσεις κάτω από επιχειρησιακές συνθήκες αναμένεται ότι δεν θα μπορεί να καλύψει τις ανάγκες στο μελλοντικό πεδίο της μάχης. Ανάμεσα στα σημαντικά μειονεκτήματά του, είναι η μικρή ακτίνα δράσης και η αδυναμία του αισθητήρα να προγραμματιστεί για διαφορετικές συχνότητες εχθρικών εκπομπών παρά μόνο με την αντικατάσταση ηλεκτρονικών δομικών στοιχείων στο έδαφος. Οι προδιαγραφές για το νέο βλήμα, γνωστό σαν AARGM (Advanced Antiradiation Guided Missile) είναι ήδη γνωστές. Το AARGM πρέπει να είναι ικανό να πλήξει στόχους σε αποστάσεις μέχρι και 10 μίλια εκτοξευόμενο από αεροσκάφη με φάσμα ταχυτήτων 0 (αιώρηση ελικοπτέρου) - και 500 μίλια της ώρα. Θα διαθέτει αισθητήρα διπλής λειτουργίας με ενεργητική και παθητική διαμόρφωση, ενώ θα είναι ικανός να λειτουργεί κάτω από ακραίες καιρικές και περιβαλλοντολογικές συνθήκες. Πιθανότατα ο AARGM θα είναι βασισμένος σε κάποιο υπάρχον βλήμα εάν το κόστος του πρόκειται να κρατηθεί χαμηλά, ενώ ένας _Σάινταρμ II_ δεν θα πρέπει να αποκλείεται. Επίσης, οι Πεζοναύτες για να κρατήσουν το κόστος χαμηλά προσπαθούν να κεντρίσουν και το ενδιαφέρον των άλλων κλάδων των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων για πιθανή συνεργασία στο πρόγραμμα ή σε επιμέρους τμήματά του. ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΒΕΛΓΙΚΕΣ ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ Το Βέλγιο ανακοίνωσε σημαντικές αλλαγές στη διάρθρωση των Ενόπλων του Δυνάμεων εγκαταλείποντας το σύστημα της υποχρεωτικής στράτευσης το 1994 μετά από 47 χρόνια. Ανάμεσα στα άλλα μέτρα περιλαμβάνεται το _πάγωμα_ του αμυντικού προϋπολογισμού για πέντε χρόνια και η μείωση της δύναμης των Ενόπλων Δυνάμεων στο επίπεδο των 40.000 ανδρών, το μισό δηλαδή της σημερινής. H Αεροπορία θα πουλήσει τα εναπομείναντα Μιράζ 5 που διαθέτει και τα περισσότερα βοηθητικά αεροπλάνα αφήνοντας σε υπηρεσία μόνον 70 περίπου F-16. O Στρατός θα αναβαθμίσει μόνον τα μισά από τα άρματα μάχης τύπου Λέοπαρντ I που διαθέτει, ενώ θα παροπλίσει μεγάλο αριθμό από αυτά. Το Ναυτικό θα χάσει δύο από τις τέσσερις φρεγάτες που διαθέτει και πολλά από τα βοηθητικά σκάφη που διαθέτει κυρίως ναρκοθηρικά. Το Βέλγιο επίσης, έχει αρχίσει να αποσύρει και τους είκοσι πέντε χιλιάδες περίπου άνδρες που στάθμευαν σε γερμανικό έδαφος. ΒΡΕΘΗΚΕ TO _AURORA_... ΣΤΑ XAPTIA Ενδείξεις για την ύπαρξη ενός νέου απόρρητου αμερικανικού αναγνωριστικού αεροσκάφους, γνωστό σε πολλούς κύκλους σαν πρόγραμμα _Αουρόρα_ υπάρχουν πολλές, αλλά οι αποδείξεις είναι προς το παρόν ανύπαρκτες. Έτσι αφού οι διάφοροι στρατιωτικοί παρατηρητές απέτυχαν να επισημάνουν το αεροπλάνο στον ουρανό, έστρεψαν την προσοχή τους στην Γη και συγκεκριμένα στη χρηματοδότηση μυστικών προγραμμάτων από τον αμυντικό προϋπολογισμό. Έτσι ένας ειδικός αναλυτής ανακάλυψε ότι ο τομέας της Λόκχηντ που ασχολείται με τέτοιες κατασκευές έλαβε σημαντικά και συνεχώς αυξανόμενα ποσά από το 1987 που όμως δεν μπορούν να δικαιολογηθούν στα πλαίσια κανενός άλλου γνωστού προγράμματος σε εξέλιξη. Από το ρυθμό χρηματοδότησης υπολογίζεται ότι το πρόγραμμα βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο εξέλιξης και πιθανότατα υπάρχουν ήδη αρκετά πρωτότυπα σε δοκιμές. Στο μεταξύ συνεχίζονται και οι διάφορες αναφορές για παρατήρηση αεροσκαφών που ταιριάζουν στο προφίλ του _Αουρόρα_ σε διάφορα σημεία της Δυτικής Ακτής των ΗΠΑ. Υπενθυμίζεται ότι το πρόγραμμα υποτίθεται ό,τι αφορά ένα αεροσκάφος 5 Μαχ και πιθανότατα εξοατμοσφαιρικές δυνατότητες (space-jump). Ανάμεσα στις πρόσφατες παρατηρήσεις είναι αναφορές στην Ευρώπη για ταχέως κινούμενα αεροσκάφη που άφηναν πίσω τους γραμμές στη μορφή δαχτυλιδιών σε σειρά ή ενός _ελατηρίου που ξετυλίγεται_. Οι κινητήρες τζετ αφήνουν συνήθως _γραμμές_ στον ουρανό που προέρχονται από τη συμπύκνωση των υδρατμών στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας κάτω από ορισμένες θερμοκρασιακές συνθήκες, αποτέλεσμα της εκτόνωσης των καυσαερίων του κινητήρα. Οι παρατηρήσεις αυτές υποδεικνύουν ότι εάν το _Αουρόρα_ υφίσταται, έχει επεκτείνει τις δοκιμές του έξω από τις συνηθισμένες περιοχές. ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ O Αμερικανικός Στρατός προχωρά στη δημιουργία ενός προγράμματος που θα συντονίζει την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών για ατομική χρήση από τους στρατιώτες του επόμενου αιώνα, όπως για παράδειγμα ηλεκτρονικών υπολογιστών τσέπης, σκοπευτικών και άλλων ηλεκτρονικών προσαρμοσμένων στο κράνος. νέων μορφών ατομικής θωράκισης και συστημάτων αναγνώρισης. Το πρόγραμμα γνωστό σαν SAAS, (Soldier As A System, Στρατιώτης σαν Σύστημα) υπολογίζεται ότι θα απορροφήσει την επόμενη πενταετία ποσά ύψους μεγαλυτέρου των 500 εκατ. δολαρίων. Θα εκτελεστεί σε δύο φάσεις που προβλέπουν το απαιτούμενο υλικό να μπαίνει σε υπηρεσία το 1999 και το 2010 αντίστοιχα. Ανάμεσα στα συστήματα που φιλοδοξεί να αναπτύξει το πρόγραμμα είναι νέοι φορητοί υπολογιστές να βοηθούν τους διοικητές σε επίπεδο ομάδας και διμοιρίας, να λαμβάνουν αποφάσεις σε κρίσιμες καταστάσεις, προβολικά συστήματα παροχής πληροφοριών προσαρμοσμένα στο κράνος των στρατιωτών, συστήματα αυτόματης μετάφρασης ανάμεσα σε διαφορετικές γλώσσες πιθανότατα με δυνατότητα αναγνώρισης φωνής, νέου τύπου ατομικός οπλισμός που θα βάλλουν πολύμορφα πυρομαχικά (σφαίρες, ρουκέτες, βομβίδες), συσκευές μεταφοράς στοιχείων με δυνατότητα απεικόνισης και εκτύπωσης εικόνων, ισχυρούς ραδιοπομπούς μεγέθους πιστωτικής κάρτας κ.α. O Αμερικανικός Στρατός για τη μείωση του κόστους θα ενσωματώσει τεχνολογία που ήδη υπάρχει σε χρήση για πολιτικούς σκοπούς όπου αυτό είναι δυνατό ή θα συνεργαστεί με εταιρίες που ενδιαφέρονται να προωθήσουν πολιτικές εκδόσεις των συστημάτων αυτών αργότερα. ΤΕΛΕΞ Οι ρωσικές εξαγωγές πολεμικού υλικού έπεσαν από το επίπεδο των 12-13 δισ. δολαρίων το 1990, σε μόλις 3,7 δισ. δολάρια το 1991 σύμφωνα με ανακοίνωση Ρώσου αξιωματούχου. H διεθνής αεροπορική έκθεση του Βερολίνου που έγινε από τις 15-21 Ιουνίου προσέλκυσε 283.000 επισκέπτες, τρεις φορές δηλαδή περισσότερους από ότι την τελευταία φορά που έγινε στο Αννόβερο πριν από δύο χρόνια. H επόμενη ILA 94 έχει προγραμματιστεί για τις 30 ΜαΪου-5 Ιουνίου 1994. Μια μακρά διαμάχη που έμπλεξε αρκετές εταιρίες και τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Γαλλίας έληξε με την αγορά του τομέα ανάπτυξης βλημάτων της LTV από την LORAL. 'Οταν η LTV είχε ανακοινώσει την πρόθεσή της να πουλήσει τον τομέα πυραύλων, είχε δεχθεί προσφορά από την γαλλική Τόμσον-CSF με την οποία συνεργάζεται σε πολλά προγράμματα. H πρόταση όμως αυτή συνάντησε την ισχυρή αντίδραση πολλών αμερικανικών φορέων ακόμη και του Πενταγώνου που εξέφρασαν τους φόβους τους για πιθανούς κινδύνους στην αμερικανική εθνική ασφάλεια. H πολιτειακή κυβέρνηση του Κεμπέκ στον Καναδά υπέγραψε συμφωνία για την προμήθεια οκτώ νέων πυροσβεστικών αεροπλάνων Καναντέρ CL-415 που θα παραδοθούν την περίοδο 1993-1996. H συμφωνία είναι ύψους 155 εκατ. δολαρίων και αποτελεί την δεύτερη επιτυχία της Καναντέρ μετά την πώληση 12 τέτοιων αεροσκαφών στην Γαλλία. Σύμφωνα με την Αμερικανική Αεροπορία λύθηκαν τα προβλήματα που αντιμετώπιζε το στρατηγικό βομβαρδιστικό τεχνολογίας στελθ B-2 όταν απέτυχε να καλύψει τις προδιαγραφές χαμηλού ίχνους ραντάρ σε ορισμένες δοκιμές. H λύση προήλθε από την κατάλληλη επεξεργασία των υλικών που καλύπτουν τα χείλη προσβολής της πτέρυγας. H εταιρία Γουεστινγκχάουζ, κατασκευάστρια του συστήματος ραντάρ AN/APG-68 των F-16 προχώρησε στην ενσωμάτωση ενός αισθητήρα υπερύθρων στο σύστημα ελάγχου βολής του αεροσκάφους και το πρωτότυπο βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο δοκιμών. Το νέο σύστημα, γνωστό σαν Φάιτινγκ Νάιτ (Fighting Knight) ένα FLIR και ένα θερμικό αισθητήρα με ικανότητες ιχνηλάτησης και εγκλωβισμού στόχων που αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά τις ικανότητες του αεροσκάφους σε νυκτερινές αποστολές. Το Φάιτινγκ Νάιτ είναι ανάλογο του συστήματος που διαθέτουν τα πρώην σοβιετικά μαχητικά της αντίστοιχης γενιάς. Το Μαρόκο επικαλούμενο στενότητα εξεύρεσης οικονομικών πόρων ζήτησε από τις ΗΠΑ την ακύρωση συμφωνίας που είχε υπογραφεί τον περασμένο Σεπτέμβριο για την αγορά 20 μεταχειρισμένων αεροσκαφών F-16A/B. Τα αεροσκάφη που θα προέρχοντο από τη δύναμη της αμερικανικής Εθνοφρουράς, επρόκειτο να παραδοθούν στο Μαρόκο μετά από μερικό εκσυγχρονισμό. Το ενδιαφέρον σημείο στην υπόθεση είναι ότι το κόστος για την αγορά που συμπεριελάμβανε την τοποθέτηση νέων κινητήρων και άλλων παραλκομένων από το μεταγενέστερο μοντέλο F-18C/D, ανταλλακτικών και εκπαίδευσης ανέρχετο σε 250 εκατ. δολάρια. Οι Αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν απομακρύνει το σύνολο των οβίδων πυροβολικού με πυρηνική γόμωση (1000), των πυρηνικών κεφαλών βλημάτων μικρού βεληνεκούς τύπου _Λανς_ (700) και των πυρηνικών βομβών βυθού (200) που διατηρούσαν στην Ευρώπη, σύμφωνα με ανακοίνωση που εκδόθηκε στο Αρχηγείο του NATO στις Βρυξέλλες. H απομάκρυνση έγινε στα πλαίσια της ανακοίνωσης μονομερούς μείωσης των τακτικών πυρηνικών όπλων από τις ΗΠΑ τον περασμένο Σεπτέμβριο. Πρέπει να σημειωθεί ότι στην _Γηραιά Ήπειρο_ παραμένουν αμερικανικά αποθέματα πυρηνικών βομβών αεροσκαφών και ίσως ναρκών ξηράς αλλά σε αριθμούς πολύ μικρότερους από ότι στο παρελθόν. Οι Γάλλοι πιλότοι του Ναυτικού πιθανότατα θα λαμβάνουν την αρχική τους εκπαίδευση σε αεροπλανοφόρα του Αμερικανικού Ναυτικού σύμφωνα με αξιωματούχο του γαλλικού Υπουργείου 'μυνας που ρωτήθηκε σχετικά με την πιθανότητα αγοράς νέου εκπαιδευτικού αεροπλάνου προς αντικατάσταση των πεπαλαιωμένων _Ζεφύρ_. O ίδιος επίσημος έκανε γνωστό ότι επειδή είναι αμφίβολο να εξοικονομηθούν χρήματα για μια τέτοια αγορά, είναι πιθανό να υπογραφεί κάποια συμφωνία με τις ΗΠΑ για τη χρήση των T-45. Επίσης έγινε γνωστό ότι οι πιλότοι του γαλλικού Ναυτικού θα αρχίσουν εκπαίδευση στο νέο μαχητικό _Ραφάλ_ μόνον αφού έχουν πιστοποιηθεί για επιχειρήσεις από αεροπλανοφόρο. Το γαλλικό Ναυτικό προορίζεται να παραλάβει μερικά από τα εκπαιδευτικά _'λφα Τζετ_ που η Γαλλία πρόκειται να αγοράσει από την Γερμανία, αλλά τα αεροσκάφη αυτά δεν είναι πιστοποιημένα για επιχειρήσεις από αεροπλανοφόρα ούτε είναι εύκολο να μετατραπούν. H Αμερικανική Αεροπορία και η εταιρία Μάρτιν Μαριέτα βρίσκονται πολύ κοντά σε συμφωνία για την επαναδιαπραγμάτευση του σχετικού συμβολαίου που θα επιτρέψει στη δεύτερη να συνεχίσει την εξέλιξη του ατρακτιδίου τακτικής αναγνώρισης ATARS (Advanced Tactical Air Reconnaissance System) σαν κοινό πρόγραμμα τριών κλάδων των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων. Το ατρακτίδιο ATARS είναι ένα σύστημα πολυαισθητήρων που αντικαθιστά το φλιμ με ψηφιακό σήμα βίντεο υψηλής ευκρίνιας. Έχει φυσικά τη δυνατότητα παροχής πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο με την αποστολή του σήματος σε σταθμούς στο έδαφος ή σε πλοία. Προορίζεται για να μεταφέρεται από μαχητικά F-16 της Αμερικανικής Αεροπορίας και F/A-18D του Ναυτικού και του Σώματος των Αμερικανών Πεζοναυτών. Το πρόγραμμα όμως έπεσε σε σοβαρές δυσκολίες με αποτέλεσμα η κατασκευάστρια εταιρία να υποστεί ζημίες ύψους 30 εκατ. δολαρίων. H επαναδιαπραγμάτευση επλίζεται ότι θα δώσει λύσεις ώστε το σύστημα που έχει ήδη αρκετούς μήνες καθυστέρηση να μπει σε δοκιμαστική υπηρεσία στο τέλος του 1992. Κάθε περαιτέρω καθυστέρηση αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την ικανότητα των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων να διεξάγουν τακτικές αναγνωριστικές επιχειρήσεις, εφόσον είναι αναγκασμένες να βασίζονται σε παρωχημένο υλικό (RF-4B/C). H αρχική πρόθεση ήταν για την αγορά 750 συστημάτων. H Νότιος Κορέα περιλαμβάνεται πλέον ανάμεσα στις χώρες που έχουν παραγγείλει το επιθετικό ελικόπτερο Απάτσι μετά τη σύναψη κατ_ αρχήν συμφωνίας με τις ΗΠΑ ύψους 997 εκατ. δολαρίων. H συμφωνία περιλαμβάνει την αγορά 37 AH-64, 775 αντιαρματικών βλημάτων _Χεελφάιρ_ ανταλλακτικών κινητήρων κ.α. Οι συνολικές εξαγωγές για το αμερικανικής κατασκευής ελικόπτερο μέχρι πρόσφατα ανέρχοντο σε 94: 24 για την Αίγυπτο, 20 για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, 18 για το Ισραήλ και από 12 για την Ελλάδα και την Σαουδική Αραβία. Οι απαιτήσεις της Κορέας για αντισταθμιστικά οφέλη έναντι της αγοράς οκτώ αεροσκαφών P-3C αξίας 600 εκατ. δολαρίων το 1990 ανέρχονται σε 30% της αξίας τους τουλάχιστον. H αξία των αντισταθμιστικών οφειλών δεν είναι πρωταρχικός παράγοντας για την Κορέα δήλωσε εκπρόσωπος της χώρας αυτής όσο η απόκτηση σχετικής τεχνολογίας. Στην τελευταία κατατάσσεται και η απόρρητη τεχνολογία κατασκευής ηχοσημαντήρων που το αμερικανικό Πεντάγωνο αρνείται να παραχωρήσει σε οποιονδήποτε. H αγορά μαχητικών F/A-18 από την Ελβετία φαίνεται ότι θα καθυστερήσει για έναν ακόμη χρόνο δεδομένου ότι ειρηνιστικά κινήματα της χώρας αυτής πέτυχαν να περιληφθεί η αγορά σε δημοψήφισμα που είναι προγραμματισμένο τον επόμενο Μάιο ή Ιούνιο. Αν και η πιθανότητα να σταματήσει η προμήθεια είναι μικρή, η προσωρινή αναβολή της πρέπει να θεωρηθεί σημαντική επιτυχία για τα κινήματα των οποίων η δύναμη όλο και αυξάνεται. H αδυναμία της Αλβανίας να εγκαταστήσει ένα αποδεκτό από την IATA σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας λόγω έλλειψης χρημάτων οδήγησε σε μία πρωτότυπη λύση. H γειτονική χώρα θα αποκτήσει τελικά ένα βασικό σύστημα που η αξία του υπολογίζεται σε περίπου 1 εκατ. δολάρια που θα καλυφθεί από τα τέλη που θα πληρώνουν οι διάφορες αεροπορικές εταιρίες που χρησιμοποιούν τον Αλβανικό Εναέριο Χώρο. Τα χρήματα θα κατατίθενται σε ειδικό λογαριασμό υπό τον έλεγχο της IATA... για το φόβο των Ιουδαίων. H κυβέρνηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι σταματά μονομερώς την παραγωγή εμπλουτισμένου πλουτωνίου σε μια προσπάθεια να αποθαρρύνει άλλες χώρες από την κατασκευή πυρηνικών όπλων. H απόφαση δεν έχει ιδιαίτερη σημασία για τις ΗΠΑ αφού η χώρα αυτή δεν παράγει εμπλουτισμένο πλουτώνιο από το 1988 και εμπλουτισμένο ουράνιο από το 1964. Εκτός αυτού τα αποθέματα πλουτωνίου είναι σε υψηλά επίπεδα από τα πυρηνικά όπλα που αποσύρονται και διαλύονται στα πλαίσια συμφωνιών μείωσης των εξοπλισμών. O οργανισμός του NATO, NAHEMA (NATO Helicopter Management Agency) επιβεβαίωσε την απόφαση παραγωγής του ελικοπτέρου NH-90 που προβλέπεται να καλύψει τις ευρωπαϊκές ανάγκες για τακτικές μεταφορές (έκδοση TTH90) και ναυτική συνεργασία (έκδοση NFH 90). Το πρόγραμμα είχε αδρανήσει, ενώ οι εταίροι που μετέχουν σ' αυτό προσπαθούσαν να λάβουν οριστική απόφαση για το μέλλον του. Στο πρόγραμμα συμμετέχει η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ολλανδία που έχουν εκφράσει ανάγκες για 580 συνολικά αεροσκάφη. H ισραηλινή εταιρία IAI παρέδωσε το πρώτο από τα 14 χιλιανά F-5E _Τάιγκερ_, που εκσυγχρόνισε χρησιμοποιώντας τεχνολογία από το πρόγραμμα του μαχητικού _Λαβί_ που ακυρώθηκε. O εκσυγχρονισμός περιλαμβάνει ενσωμάτωση HOTAS, νέο αδρανιακό σύστημα ναυτιλίας, υπολογιστή στοιχείων πτήσης και στοιχείων βολής, δύο οθόνες απεικόνισης στοιχείων πολλαπλών λειτουργειών, HUD, ολοκληρωμένο σύστημα αυτοπροστασίας κ.α. Το κόστος αναμένεται να ξεπεράσει τα 300 εκατ. δολάρια. H καναδική κυβέρνηση παρήγγειλε 50 ελικόπτερα EH101 συνολικής αξίας 3,7 δισ. δολαρίων. Δεκαπέντε από αυτά θα χρησιμοποιηθούν για αποστολές έρευνας και διάσωσης και 35 θα εξοπλίσουν σκάφη του Καναδικού Ναυτικού. Το τρικινητήριο EH101 κατασκευάζεται από κοινοπραξία αγγλοϊταλικών συμφερόντων. H παραγωγή του στρατηγικού βομβαρδιστικού Tu-160 _Μπλάκτζακ_ τερματίστηκε και το τελευταίο αεροπλάνο που κατασκευάστηκε, παραδόθηκε στην Αεροπορία της Κοινοπολιτείας το περασμένο καλοκαίρι. Σύμφωνα με πληροφορίες, κατασκευάστηκαν συνολικά 40 αεροπλάνα. Παράλληλα σταμάτησε η περαιτέρω εξέλιξη του πυραύλου Κρουζ AS-19, με ακτίνα δράσης 4.000 χιλιομέτρων, η ανάπτυξη του οποίου είχε ξεκινήσει ακριβώς για να εξοπλίσει τα βομβαρδιστικά Tu-160 και Tu-95 _Μπέαρ H_. H Σικόρσκι υπέγραψε συμβόλαιο με τον Αμερικανικό Στρατό για την κατασκευή 300 ελικοπτέρων UH-60, που θα παραδοθούν αρχής γενομένης από το 1996 με ρυθμό 60 ελικοπτέρων το χρόνο. H συμφωνία προβλέπει δεσμεύσεις για 180 ακόμη ελικόπτερα αυτού του τύπου. H Πολεμική Αεροπορία της Ταϋλάνδης θα προμηθευτεί 36 εκπαιδευτικά/ελαφρά μαχητικά αεροσκάφη L-39 _'λμπατρος_, βάσει συμφωνίας που υπογράφτηκε πρόσφατα. Τα τσεχοσλαβακικής κατασκευής αεροσκάφη θα αναβαθμιστούν από την ισραηλινή IAI με την τοποθέτηση ηλεκτρονικών δυτικής προέλευσης πριν παραδοθούν στην Ταϋλάνδη. H πώληση θεωρείται σημαντική, δεδομένου ότι η νοτιοανατολική Ασία είναι μια από τις γοργά αναπτυσσόμενες αγορές αμυντικού υλικού. 'Εξι συνολικά Ευρωπαίοι κατασκευαστές συνέστησαν ομάδα εργασίας για την ανάπτυξη ενός νέου στρατιωτικού περιπολικού αεροσκάφους, για χρήση τον επόμενο αιώνα. Οι έξι εταιρίες είναι η Αλένια, η BAe, η CASA, η Ντασό, η DASA και η Φόκερ. O αμερικανικός αμυντικός προϋπολογισμός για το οικονομικό έτος 1992 ανέρχεται σε 252,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Το ποσόν αυτό είναι κατά 9 δισ. δολάρια λιγότερα από όσα αρχικά είχε ζητήσει η κυβέρνηση Μπους. Ανάμεσα στις σημαντικές περικοπές περιλαμβάνεται η κατά 1,1 δισ. δολάρια χρηματοδότηση του προγράμματος Πρωτοβουλίας Στρατηγικής 'Αμυνας (SDI). Αντίθετα η αμερικανική Βουλή ενέκρινε την παραγωγή τεσσάρων ακόμη βομβαρδιστικών B-2. H Νοτιοαφρικανική Αεροπορία διαθέτει 4-6 αεροπλάνα ανεφοδιασμού στον αέρα που αποτελούν μετασκευές Μπόινγκ 707, πιθανότατα με ισραηλινή βοήθεια. Μερικά από τα αεροσκάφη αυτά έχουν και το διπλό ρόλο σαν αεροσκάφη ELINT/EW. Στο παρελθόν, αεροσκάφη Μιράζ F.1 της αεροπορίας της Νοτίου Αφρικής είχαν εμφανιστεί να φέρουν σύστημα ανεφοδιασμού εν πτήση, αλλά δεν είχε μέχρι τώρα εντοπιστεί η πλατφόρμα που χρησιμοποιείτο για τις αποστολές αυτού του είδους. 'Ενα Μπόινγκ 737-400 των Αυστραλιανών Αερογραμμών πραγματοποίησε ένα νέο ρεκόρ απόστασης για την κατηγορία του, όταν κάλυψε 6.626 χιλιόμετρα μέσα σε 8 ώρες και 15 λεπτά κατά τη διάρκεια της πτήσης παράδοσής του. 'Ενα μικρό επιβατικό Τζετ Φαλκόν 20B της Αιγυπτιακής Αεροπορίας πέτυχε ένα νέο ρεκόρ ταχύτητας για την κλάση του, πετώντας σε απόσταση 4.063 χιλιομέτρων σε 4 ώρες, 51 λεπτά και 59 δευτερόλεπτα, με μέση δηλαδή ωριαία ταχύτητα 833,6 χ.α.ω. H Νοτιαφρικανική Αεροπορία σκοπεύει να αποσύρει από υπηρεσία τα 13 Μιράζ F.1CZ που διαθέτει σε ρόλους αναχαίτησης. Τα 30 περίπου F.1AZ, που διαθέτει σε ρόλους προσβολής, θα παραμείνουν σε υπηρεσία για κάποιο απροσδιόριστο χρονικό διάστημα. Να σημειώσουμε ότι η Νότια Αφρική είχε εκφράσει στο παρελθόν την πρόθεση να τοποθετήσει διαφόρους τύπους αεροσκαφών με ρωσικούς κινητήρες RD-33 (MiG-29), ανάμεσά τους και τα Μιράζ F.1. Δύσκολοι καιροί για τις αεροπορικές εταιρίες. H Λουφτχάνσα προτίθεται να _παροπλίσει_, τουλάχιστον προσωρινά, τα 13 A310-200 που διαθέτει δεδομένου ότι η μικρή πληρότητά τους σήμερα τα κάνει αντιοικονομικά στη χρήση τους. Τα αεροπλάνα αυτά αγοράστηκαν για να χρησιμοποιηθούν σε ευρωπαϊκές κυρίως γραμμές, αλλά τελευταία η περιορισμένη κίνηση σ' αυτές κάνει οικονομικότερη τη χρήση A320. Φυσικά το ενδεχόμενο πώλησής τους δεν εξετάζεται, δεδομένου ότι στην αγορά υπάρχουν σήμερα δεκάδες μεταχειρισμένα αεροπλάνα και οι τιμές είναι οι χαμηλότερες των τελευταίων 15 χρόνων. Δύσκολοι καιροί για τις αεροπορικές εταιρίες Νο2. O Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας ICAO ανακοίνωσε ότι ο αριθμός των αεροπορικών εταιριών σε όλο τον κόσμο πλησιάζει τις 1100, με την εισαγωγή 170 νέων, το 1991. H διάσπαση της πρώην Σοβιετικής 'Ενωσης είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία τουλάχιστον 30 νέων εταιριών. Την ίδια περίοδο 70 αεροπορικές εταιρίες διέκοψαν τις εργασίες τους. 'Εξι επιβατικά αεροπλάνα του Κουβέιτ που είχαν περάσει σε ιρακινά χέρια κατά τη διάρκεια της εισβολής πριν από δύο χρόνια, επιστράφηκαν τελικά στους νόμιμους κατόχους τους από το Ιράν στις 27 Ιουλίου. Τα αεροπλάνα αυτά περιλαμβάνοντο στα 30 περίπου επιβατικά και 115 στρατιωτικά, που το Ιράκ εκκένωσε στο Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου στον Κόλπο, για να αποφύγει την καταστροφή τους από τα συμμαχικά αεροσκάφη. Το Αμερικανικό Ναυτικό ζήτησε επισήμως συγνώμη για ένα επεισόδιο στα μέσα Ιουνίου, όταν πυραυλοφόρο καταδρομικό AEGIS κλάσης _Τιγκοτερόγκα_ του 7ου Στόλου διέταξε αεροσκάφος B747 της αεροπορικής εταιρίας Κουάντας σε προγραμματισμένη πτήση από το Λος 'Αντζελες στο Σίδνεϊ να αλλάξει πορεία με την απειλή ότι θα καταρριφθεί. Το αεροπλάνο βρισκόταν 1400 χιλιόμετρα νότια της Χαβάης. Σύμφωνα με την εξήγηση που έδωσε εκπρόσωπος του Αμερικανικού Ναυτικού, το καταδρομικό που μετείχε σε ασκήσεις, εξέλαβε το επιβατικό σαν _εχθρικό_ αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας και σύμφωνα με το σενάριο της άσκησης, το διέταξε να απομακρυνθεί. O εκπρόσωπος του Ναυτικού δήλωσε ότι η προειδοποίηση ήταν μόνο φραστική και ότι το 747 ούτε ποτέ εγκλωβίστηκε από το σύστημα ελέγχου βολής, ούτε υπήρχε περίπτωση να βληθεί εάν δεν υπάκουε. O διαγωνισμός για την προμήθεια ενός νέου ελαφρού εκπαιδευτικού ελικοπτέρου για τον Αμερικανικό Στρατό (NTH, New Training Helicopter) βρίσκεται στις τελευταίες φάσεις της επιλογής ανάμεσα σε τέσσερις ουσιαστικά εταιρίες που διαγωνίζονται για την πώληση 157 αεροσκαφών και 12 εξομοιωτών με πιθανότητα διπλασιασμού της προμήθειας στο μέλλον. Οι περισσότερες εταιρίες έχουν συνασπιστεί με κατασκευαστές εκπαιδευτικών συστημάτων, όπως η Αμέρικαν Γιουροκόπτερ που προσφέρει το AS.350 σε συνδυασμό με τον Πέισερς Σύστεμς, η 'Ενστρομ με το TH-28 που συνεργάζεται με την Μπρίτις Αίροσπεϊς Ρέφλεκτον, η Σβάιτσερ Αίρκραφτ που προσφέρει το TH-330 με τη βοήθεια της Γκράμαν. Μέχρι στιγμής μόνο η Μπελ, που προσφέρει το Μπελ 206B-III, δεν έχει ανακοινώσει την εταιρία που συνεργάζεται σχετικά με τους εξομοιωτές. H τελική απόφαση της αγοράς που έχει χαρακτηριστεί επίγουσα αναμένεται πριν το τέλος του χρόνου. O κινητήρας PW2000, σε συνδυασμό με το επιβατικό Μπόινγκ 757, έλαβαν πιστοποίηση για πτήσεις μεγάλης διάρκειας πάνω από θάλασσα ή απομακρυσμένες περιοχές (ETOPS, Extended-twin-operations). Τα αεροπλάνα αυτής της κατηγορίας, που θα είναι εξοπλισμένα με τους κινητήρες της Πρατ & Γουίτνεϊ, θα μπορούν τώρα να εκτελούν πτήσεις ETOPS 180 λεπτών. ΑΠΩΛΕΙΕΣ Δύο στρατιώτες σκοτώθηκαν, αποτέλεσμα της πτώσης ενός ελικοπτέρου UH-60 του Αυστραλιανού Στρατού, στο τέλος Ιουνίου μήνα στο Κουίνσλαντ. Το αεροσκάφος προσέκρουσε στην πλαγιά ενός βουνού, ενώ πετούσε με κακές καιρικές συνθήκες. Ένα βραζιλιανό ελικόπτερο _Λινξ_ με τριμελές πλήρωμα που επιχειρούσε από τη φρεγάτα _Νιτερόι_ αγνοείται. Το ελικόπτερο εξαφανίστηκε κατά τη διάρκεια ασκήσεων, βόρεια του Ρίο ντε Τζανέιρο, στο τέλος Ιουνίου. Ένα βρετανικό μαχητικό _Μπακανίρ_ συνετρίβη στη Βόρειο Θάλασσα κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής αποστολής, σκοτώνοντας και τα δύο μέλη του πληρώματός του στις 6 Ιουλίου. Ένα ρωσικό μεταγωγικό τύπου An-12 έπεσε και συνετρίβη κατά την απογείωσή του από το αεροδρόμιο του Νακιτσεβάν στο Αζερμπαϊτζάν στο τέλος Ιουλίου. Τριάντα έξι από τους σαράντα ένα επιβάτες του αεροπλάνου σκοτώθηκαν. Το Αντόνοφ μετέφερε τις οικογένειες Ρώσων στρατιωτικών που επαναπατριζόντουσαν στα πλαίσια της αναδιάρθρωσης των Ε.Δ. της Κοινοπολιτείας. Ένα μεταγωγικό τύπου Αντόνοφ της αεροπορίας της Υεμένης συνετρίβη κατά τη διάρκεια ανεμοστρόβιλου κοντά στο 'ντεν στις 30 Ιουλίου. Το σύνολο των 58 επιβατών και του πληρώματος σκοτώθηκε. 'Ενα Τουπόλεφ Tu-154 της Αεροφλότ κατέπεσε και συνετρίβη σε ένα συγκρότημα κτιρίων στις 23 Ιουλίου, στη φάση της απογείωσης από το αεροδρόμιο της Τυφλίδας στη Γεωργία. Από τα συντρίμμια ανασύρθηκαν 14 πτώματα, ενώ τουλάχιστον 40 άτομα τραυματίστηκαν. Δεν έγινε γνωστός ο ακριβής αριθμός των επιβατών του αεροσκάφους ή πόσα από τα θύματα βρισκόντουσαν στο έδαφος τη στιγμή της πτώσης. 'Ενα Σουκχόι Su-27 _Φλάνκερ_ της Αεροπορίας της Κοινοπολιτείας κατέπεσε στη θάλασσα του Οχτσόκ και συνετρίβη στις 24 Ιουλίου. O πιλότος του αγνοείται. 'Ενα στρατηγικό βομβαρδιστικό Tu-22U _Μπλάιντερ_ κατέπεσε στις 24 Ιουλίου, όταν ένας από τους κινητήρες εξερράγει στον αέρα. Δύο από τα τρία μέλη του πληρώματος διασώθηκαν χρησιμοποιώντας τα εκτινασσόμενα καθίσματά τους. 'Ενα Αντόνοφ An-12 συνετρίβη μετά από πρόσκρουση σε βουνοκορφή και σε ύψος 1.800 μέτρων στη Γιουγκοσλαβία στις 26 Ιουλίου. Το αεροπλάνο μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια από την Κριμαία. 'Ενα μαχητικό στελθ F-117A της Αμερικανικής Αεροπορίας έπεσε και συνετρίβη στις 4 Αυγούστου κοντά στην αεροπορική βάση Χάλομαν στο Νιού Μέξικο, που αποτελεί και την έδρα της πτέρυγας των αεροσκαφών αυτού του τύπου. O πιλότος του χρησιμοποίησε το εκτινασσόμενο κάθισμα και διασώθηκε. Από τα 59 αεροσκάφη που έχουν κατασκευαστεί, τρία έχουν χαθεί στο παρελθόν, ένα κατά τη διάρκεια των δοκιμών και δύο κατά τη διάρκεια της επιχειρησιακής χρήσης. Στη διάρκεια της μεγάλης αεροπορικής έκθεσης που έγινε το καλοκαίρι στη ρωσική πρωτεύουσα, Mos Aeroshow 92, έγιναν τουλάχιστον δύο ατυχήματα με πρωταγωνιστές μαχητικά αεροπλάνα. H πρώτη περίπτωση αφορά ένα ειδικά διασκευασμένο Su-7B _Φίτερ_ που χρησιμοποιήθηκε στην 'Εκθεση για την επίδειξη συστήματος εκτινασσόμενου καθίσματος. Μετά την επίδειξη και, ενώ το αεροσκάφος απομακρυνόταν, ο πιλότος έχασε τον έλεγχο και αναγκάστηκε με τη σειρά του να εγκαταλείψει το αεροπλάνο, λίγο πρωτού αυτό συντριβεί. Στη δεύτερη περίπτωση και κατά τη διάρκεια δοκιμών πριν από το σόου, κατέπεσε ένα Yak-38 που λάμβανε μέρος σε σχηματισμό με ένα ακόμη αεροσκάφος του ιδίου τύπου. Ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες έφεραν σαν αίτιο της πτώσης την εισρόφηση των θερμών καυσαερίων του δευτέρου αεροσκάφους από το πρώτο, κάτι που οδήγησε σε απώλεια ισχύος. Τα αεροσκάφη VTOL διατρέχουν πάντοτε αυτό τον κίνδυνο, λόγω της θέσης των ακροφυσίων σε σχέση με τις εισαγωγές αέρος των κινητήρων. 'Ενα ελικόπτερο UH-1H της Αεροπορίας Στρατού κατέπεσε στην περιοχή της Λάρισας κατά τη διάρκεια δοκιμαστικής πτήσης στις 25 Αυγούστου. Τα τρία μέλη του πληρώματος, δύο Ανθυπολοχαγοί χειριστές και ένας Υπαξιωματικός ανασύρθηκαν τραυματισμένοι από τα συντρίμμια του αεροσκάφους. 'Ενα μεταγωγικό G-222 της Ιταλικής Αεροπορίας συνετρίβη σε δασώδη περιοχή 30 μίλια Νότια του Σεράγεβο, ενώ βρισκόταν σε αποστολή μεταφοράς ανθρωπιστικής βοήθειας στη βοσνιακή πρωτεύουσα. Εκπρόσωποι της ειρηνευτικής δύναμης, που εδρεύει στην πρώην Γιουγκοσλαβία, ανακοίνωσαν με καθυστέρηση δέκα ημερών ότι το αεροπλάνο κατερρίφθει με φορητό αντιαεροπορικό πύραυλο. H κατάρριψη είχε σαν αποτέλεσμα τη διακοπή της αερογέφυρας μεταφοράς βοήθειας προς το Σεράγεβο. Τόσο τα αμερικανικά, όσο και τα βρετανικά αεροπλάνα που επιχειρούν στην περιοχή κάνουν εκταταμένη χρήση αντιμέτρων (αεροφύλλων) καθώς προσεγγίζουν στο αεροδρόμιο, ενώ σε γαλλικά _Τρανσάλ_ παρατηρήθηκε η μεταφορά σε πυλώνες ατρακτιδίων ηλεκτρονικού πολέμου για παραπλάνηση ραντάρ ελέγχου βολής. Τραγωδία στο Φάρνμπορο. 'Ενα αεριοθούμενο εκπαιδευτικό _Πάμπα_ από την Αργεντινή, συνετρίβη κατά τη διάρκεια δοκιμών της πτητικής επίδειξης που θα εκτελούσε στη διάρκεια της έκθεσης. Το ατύχημα στο οποίο οι δύο χειριστές σκοτώθηκαν, συνέβη στις 30 Αυγούστου, μια εβδομάδα δηλαδή πριν την έναρξή της. Παρ_ όλα αυτά, στις 5 Σεπτεμβρίου ένα C-130 έφερε, μετά από ταξίδι τριών ημερών και 8.000 μίλια, ένα άλλο αεροσκάφος το οποίο έφτασε εγκαίρως για να συμμετάσχει στο Φάρνμπορο 92. ΛΕΖΑΝΤΟΚΕΙΜΕΝΑ H εταιρία Μιτσουμπίσι παρουσίασε στις αρχές Ιουλίου πρόπλασμα του μαχητικού FS-X, μιας εξέλιξης του F-16C, που πρόκειται να κατασκευαστεί στην Ιαπωνία και να εξοπλίσει την Αεροπορία της χώρας αυτής. Το FS-X προορίζεται να καλύψει τις ιαπωνικές ανάγκες για ένα αεροπλάνο κρούσης με έμφαση στις αποστολές εναντίον ναυτικών στόχων. Σε σχέση με το F-16, η ιαπωνική έκδοση έχει μακρύτερη άτρακτο, μονοκόμματη πτέρυγα από συνθετικά υλικά και επανασχεδιασμένο πιλοτήριο. Αρχικά το FS-X είχε πτερύγια κανάρντ στο κάτω μέρος του αεραγωγού, που όμως δεν υπάρχουν πια στο πρόπλασμα που παρουσιάστηκε και που _απεικονίζει_ την τελική σχεδίαση. Το μαχητικό θα διαθέτει κινητήρα Τζένεραλ Ελέκτρικ F110-GE-129 και θα είναι εξοπλισμένο με ένα εσωτερικό πυροβόλο M61A1 των 20 χιλ., ενώ θα μεταφέρει εσωτερικό φορτίο (νέου τύπου πυραύλους εναντίον πλοίων) σε πέντε συνολικά φορείς συν πυραύλους αέρος-αέρος στα ακροπτερύγια. Το βάρος του FS-X κενό είναι 9.600 κιλά και το μέγιστο βάρος απογείωσης 22.000 κιλά. H πρώτη πτήση του μαχητικού προβλέπεται για το 1995 και η έναρξη παραγωγής για το τέλος του 1997 ή τις αρχές του 1998. H ΜακΝτόνελ Ντάγκλας παρουσίασε πρόσφατα τις ιδέες του σχεδιαστικού τμήματός της για μια νέα οικογένεια αεροσκαφών που θα γεφυρώνουν το χάσμα ανάμεσα στα ελικόπτερα και τα αεροπλάνα. H βασική ιδέα υιοθετεί ένα σκάφος με ένα μεγάλο δίφυλλο στροφείο, που μπορεί να απογειωθεί κάθετα σαν ελικόπτερο. Καθώς η οριζόντια ταχύτητα αυξάνει, οι εμπρός επιφένειες κανάρντ και το ουραίο πτέρωμα αρχίζει να αποκτά άντωση, κάτι που επιτρέπει τη σταδιακή ακινητοποίηση του στροφείου και τη μετατροπή του σε πτέρυγα. H μικτή χρήση στοφείου και πτερώματος είναι επίσης δυνατή σε ελιγμούς μάχης. H κατασκευάστρια εταιρία οραματίζεται την κατασκευή ενός διθέσιου επιθετικού ελικοπτέρου με μεταφορική ικανότητα 1.500 κιλών και ενός μη επανδρωμένου σκάφους, βασισμένου στην ίδια αρχή λειτουργίας. Το τελευταίο προορίζεται κυρίως για χρήση από σκάφη επιφανείας σαν πλατφόρμα για την επισήμανση στόχων πέρα από τον ορίζοντα και την αναμετάδοση επικοινωνιών. H ΜακΝτόνελ Ντάγκλας πιστεύει, ότι με την επένδυση δέκα περίπου εκατ. δολαρίων μπορεί να κατασκευάσει δύο πρωτότυπα στα επόμενα δύο χρόνια. O τομέας ανάπτυξης πυραύλων της Αεροσπασιάλ ολοκλήρωσε τις δοκιμές πιστοποίησης του πυραύλου αέρος-εδάφους AS.30L που κατευθύνεται με λέιζερ σε αεροσκάφη αμερικανικής κατασκευής F-16, κατόπιν σχετικής συμφωνίας με την Τζένεραλ Νταϊνάμικς. O AS.30 είναι ένα υπερηχητικό βλήμα στερεού προωθητικού με ακτίνα δράσης 10 χιλιομέτρων που γνώρισε ιδιαίτερη επιτυχία στον πόλεμο του Κόλπου. Το πρόγραμμα ανάπτυξης στοιχείων αντιπυραυλικής άμυνας συνεχίζεται στις ΗΠΑ με αμείωτο ρυθμό. Στα πλαίσια του επιμέρους προγράμματος ενδοατροσφαιρικής αναχαίτησης (HEDI, High Endoatmospheric Defence Interceptor) έγινε στις 26 Αυγούστου δοκιμή του συστήματος KITE (Kinetic Kill Vehicle Integrated Technology Experiment). Στη συγκεκριμένη δοκιμή, ένα βλήμα εξοπλισμένο με την κεφαλή KITE αφέθηκε από αεροπλάνο και εγκλώβισε επιτυχώς στόχο-φωτοβολίδα. To KITE προορίζεται για την αναχαίτηση πυρηνικών κεφαλών μέσα στην ατμόσφαιρα χρησιμοποιώντας ανιχνευτή υπέρυθρης ακτινοβολίας. Στη φωτογραφία, ένα από τα οχήματα KITE στην κορυφή πυραύλου που εκτοξεύτηκε από το έδαφος σε προηγούμενη δοκιμή. Να σημειώσουμε ότι το πρόγραμμα HEDI δεν χρηματοδοτείται πλέον από το αμερικανικό Πεντάγωνο, που μετά από περικοπές προτίμησε να δαπανήσει τα υπάρχοντα κεφάλαια σε άλλες πτυχές του προγράμματος SDI. ΕΝΤΟΣ ΤΩΝ ΤΟΙΧΩΝ Επιβεβαιώθηκε πλήρως για άλλη μια φορά η _Π_ και η στήλη, με την παραδοχή εκ μέρους του Πολεμικού Ναυτικού, ότι οι ΗΠΑ αρνούνται ουσιαστικά να δώσουν άδεια εξαγωγής στο TDS (Tactical Data System) AN/ANS-150 της TELEDYNE. Οι ΗΠΑ, με σχετική απόφαση της αρμόδιας επιτροπής του Κογκρέσου, NSAA, η οποία ελέγχει τον καταμερισμό των κονδυλίων FMS, δεν δίνουν άδεια εξαγωγής στο λογισμικό του συστήματος, δηλαδή αυτό που δίνει στο ίδιο το σύστημα αλλά και στο ελικόπτερο S-70B-6 Σι Χοκ, τις ιδιαίτερες δυνατότητές του. Νεότερες πληροφορίες αναφέρουν, ότι αυτός είναι και ο λόγος που το πρόγραμμα έχει καθυστερήσει την υλοποίησή του εδώ και αρκετούς μήνες, καθώς δεν έχει καταβληθεί από την ελληνική πλευρά το αρχικό συμφωνηθέν ποσό από τη σύμβαση που έχει υπογραφεί από το Δεκέμβριο του 1991. Από την πλευρά του, το Πολεμικό Ναυτικό, υποστηρίζει ότι _δεν χρειάζεται το συγκεκριμένο σύστημα, γιατί είναι πέραν των επιχειρησιακών του απαιτήσεων_ και κατόπιν αυτών _θα προμηθευτεί άλλο σύστημα, που ταιριάζει με τις απαιτήσεις του στο περιβάλλον του Αιγαίου_. Ουσιαστικά λοιπόν η ελληνική πλευρά έχει αποδεχθεί ως τετελεσμένο γεγονός τη μη απόκτηση του συστήματος. Δυστυχώς, πέρα από _ωραιοποιήσεις_ του στυλ _δεν ταιριάζει στις επιχειρησιακές μας απαιτήσεις_, γεγονός είναι ότι αν οι Αμερικανοί επιμείνουν στην απόφασή τους, τα ελληνικά Σι Χωκ θα έχουν αρκετά μειωμένες δυνατότητες σε σχέση με αυτές που προβλέποντο αρχικά. Πάντως καταβάλλονται προσπάθειες σε πολιτικό επίπεδο από την ελληνική πλευρά, για να καμφθούν οι αντιρρήσεις για τη συγκεκριμένη περίπτωση, όπως και για την περίπτωση του πυραύλου αέρος-αέρος AMRAAM, για τον οποίο επίσης υπάρχει απαγόρευση εξαγωγής του στην Ελλάδα, αντίθετα με το πράσινο _φως_ που έχει πάρει η Τουρκία. Το ΓΕΑ επιμένει στην απόφασή του για μη αποδοχή των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας P-3A TACNAVMOD/-B και αντιπροτείνει τα G-222 της Αεριτάλια, που έχουν κατασκευαστεί με συμπαραγωγή στις ΗΠΑ, με την Κράισλερ. Θεωρούν ότι το αεροσκάφος μπορεί να ανταποκριθεί άριστα στο ρόλο του αεροσκάφους ναυτικής συνεργασίας, με σημαντικά χαμηλότερο κόστος ανά ώρα πτήσης σε σχέση με το Οράιον, συν το γεγονός ότι επειδή είναι καινούργιο θα έχει πολύ μεγαλύτερο χρόνο υπηρεσίας και γενικά μικρότερο _life circle cost_. Τα παραπάνω δείχνουν ότι το ΓΕΑ έχει καταλήξει στο G-222, ως το νέο αεροσκάφος μεσαίας μεταφορικής ικανότητας, αλλά δεν έχει οριστικοποιηθεί η αγορά επειδή υπάρχει εξαιρετικά μεγάλη οικονομική στενότητα αυτήν τη στιγμή σε ό,τι αφορά τα κονδύλια για τις προμήθειες των Ενόπλων Δυνάμεων. Θα πλησιάσει τελικά τα 30.000.000 δολάρια η τιμή του καθενός από τα 12 ελικόπτερα AH-64A Απάτσι, που πρόκειται να προμηθευτεί η Αεροπορία Στρατού. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο έχει _παγώσει_ το ενδεχόμενο αγοράς και επιπλέον Απάτσι. Πληροφορίες αναφέρουν, ότι οι Αμερικανοί πιέζονται για συμπίεση της τιμής, ενώ η ελληνική πλευρά ζητά να ενσωματωθούν στα Απάτσι που θα παραλάβουμε πολλές βελτιώσεις από τη δεύτερη έκδοση του ελικοπτέρου που θα μπει σε υπηρεσία στον αμερικανικό στρατό από το 1995. Οι βελτιώσεις αφορούν κυρίως το ηλεκτροοπτικό σύστημα και τη δυνατότητα εκτόξευσης ποικιλίας βλημάτων αέρος-αέρος. Σε ελληνικό αίτημα για εκπαίδευση σε θέματα τακτικής μάχης, οι Αμερικανοί, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, είναι αρνητικοί. Με πυροβόλα OTO MELARA, θα εξοπλιστούν οι τρεις νέες ολλανδικής κατασκευής φρεγάτες κλάσης _S_ (Standard), του Πολεμικού Ναυτικού, οι οποίες είναι όμοιες με τις ελληνικές Κορτενάερ. Τα πυροβόλα θα τοποθετηθούν στη θέση του συστήματος εγγύς αντιεροπορικής/αντιπυραυλικής αμύνης GOALKEEPER της Signaal. Το σύστημα έχει τοποθετηθεί στη δεύτερη παρτίδα των Κορτενάερ, σκάφη που τελικά πήραν την ονομασία _S_ Class. Σχετικά με τις φρεγάτες KNOX, έγκυρες πληροφορίες αναφέρουν ότι θα διατηρήσουν το αντιπυραυλικό σύστημα CIWS Φάλανξ και από τα πλοία θα αφαιρεθούν οι συσκευές ηλεκτρονικού πολέμου και θα τοποθετηθεί νέο λογισμικό στο σύστημα επεξεργασίας των ακουστικών στοιχείων που θα δίνει το σόναρ. Έτοιμες είναι οι νέες προδιαγραφές για το ελικόπτερο έρευνας και διάσωσης της Π.Α. Όπως είχαμε αναφέρει σε σημείωμά μας στο προηγούμενο τεύχος, οι προδιαγραφές ετοιμάστηκαν με πολύ μεγάλη προσοχή προκειμένου να καλύψουν ένα μεγάλο φάσμα αποστολών. Κάτι που δεν εξυπηρετεί μόνο επιχειρησιακούς λόγους, αλλά σχετίζεται άμεσα και με τη χρηματοδότηση του προγράμματος. Οι προδιαγραφές που έχουν ετοιμαστεί, αφορούν ένα (σ.σ. το αναφέρουμε όπως περιγράφεται στα σχετικά έγγραφα του ΓΕΑ) _ελικόπτερο με δυνατότητες αεροπυρόσβεσης, έρευνας διάσωσης, μεταφοράς τραυματιών, μεταφοράς φορτίου εσωτερικά-εξωτερικά και μεταφοράς επιβατών_. Βλέπουμε ότι οι αποστολές για τις οποίες προορίζεται, έχουν διευρυνθεί σε σημαντικό βαθμό και μάλιστα αναφέρεται ως πρώτη αποστολή η δυνατότητα αεροπυρόσβεσης. Αυτό έχει σχέση με την επιδιωκόμενη χρηματοδότηση του προγράμματος από κονδύλια της EOK, η οποία αποδέχεται κοινοτική συμμετοχή σε θέματα πυρόσβεσης και δασοπροστασίας, αλλά όχι για προγράμματα έρευνας-διάσωσης. Για τη συγκεκριμένη αποστολή, υποτίθεται ότι είναι υποχρέωση του κάθε κράτους να την εξασφαλίσει, εντός των ορίων της υφαλοκρηπίδας του. Όμως με τα παραπάνω, ναι μεν δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για κοινοτική χρηματοδότηση, αλλά εμπλέκονται και άλλοι φορείς στο πρόγραμμα όπως είναι το Υπουργείο Γεωργίας, στην αρμοδιότητα του οποίου είναι η δασοπυρόσβεση. Ένα τρίτο υπουργείο που εμπλέκεται είναι το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας. Εύκολα γίνεται αντιληπτό, ότι χωρίς την ύπαρξη συντονισμένων ενεργειών είναι αδύνατον να αποκτήσουμε σύγχρονα ελικόπτερα έρευνας διάσωσης πριν την παρέλευση ορισμένων ετών. Όμως οι διεθνείς οργανισμοί πιέζουν αφόρητα τη χώρα μας για τη δημιουργία σύγχρονου δικτύου έρευνας και διάσωσης και αφήνουν εμμέσως, πλην σαφώς, να εννοηθεί ότι _εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο να δώσουν στην Τουρκία καθήκοντα για το μισό Αιγαίο_. Τα βασικότερα επιχειρησιακά χαρακτηριστικά του νέου ελικοπτέρου, σε γενικές γραμμές, είναι τα εξής: Δικινητήριο μέσης εμβέλειας, ικανό να επιχειρεί υπό συνθήκες παντός καιρού, ημέρα και νύκτα, σε ξηρά και σε θάλασσα, ειδικά εξοπλισμένο για την εκτέλεση αποστολών αεροπυρόσβεσης και έρευνας διάδωσης. Το ωφέλιμο φορτίο σε διάφορες αποστολές του ελικοπτέρου πρέπει να είναι για αεροπυρόσβεση 1500 λίτρα με πυροσβεστικό υγρό, το οποίο θα μεταφέρεται σε προσθαφερούμενες δεξαμενές. Να έχει τη δυνατότητα μεταφοράς τουλάχιστον δέκα ατόμων, εκτός του πληρώματος, χωρίς τον εξοπλισμό αεροπυρόσβεσης, με προβλεπόμενο βάρος ανά άτομο 200 λίμπρες. H ταχύτητά του θα πρέπει να είναι 150 κόμβους και άνω και η οικονομική ταχύτητα 120 κόμβοι και άνω. Βαθμός ανόδου 1700 πόδια ανά λεπτό, με επιχειρησιακή οροφή τα 12.000 πόδια. H μέγιστη εμβέλεια θα πρέπει να είναι 300 ναυτικά μίλια και η μέγιστη αυτονομία τρεις ώρες. Για εκτέλεση αποστολών SAR η ακτίνα του θα πρέπει να είναι 180 ν.μ. με παραμονή 30_ στο χώρο έρευνας. Από την πλευρά του ΓΕΑ, το θέμα θεωρείται ως _άμεσης προτεραιότητας_. Το κόστος των ελικοπτέρων κυμαίνεται αυτήν τη στιγμή στη διεθνή αγορά από 4-4,8 εκ. δολάρια. Ανάλογα με τον επιπλέον εξοπλισμό τους, μπορεί η τιμή να φτάσει μέχρι και τα 7 εκ. δολάρια ανά σκάφος. Οι απαιτήσεις που υπάρχουν αυτήν τη στιγμή αφορούν έναν αριθμό πέντε έως οκτώ ελικοπτέρων. Τους πρώτους μήνες του 1993 θα υπογραφεί μεταξύ του ΓΕΑ και της Μαρκόνι η σύμβαση για το σύστημα αυτοπροστασίας ZEUS της δεύτερης, το οποίο προορίζεται να εξοπλίσει τα ελληνικά F-16C. O χρόνος συμπίπτει με τη λήξη της βρετανικής προεδρίας στην EOK και έχει σχέση με την πολιτική σύνδεση που έχει κάνει η ελληνική πλευρά, η οποία εξαρτά την προμήθεια από τη συμπεριφορά της Βρετανίας απέναντι στα εθνικά μας θέματα. Πάντως οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ήδη έχουν παραληφθεί ορισμένα συστήματα του ZEUS, χωρίς όμως να υπάρξει έναρξη πιστοποίησής τους στα αεροσκάφη. Από την πλευρά της Τουρκίας, οι πληροφορίες που υπάρχουν είναι αρκετά ενθαρρυντικές για την ελληνική πλευρά, καθώς οι Τούρκοι, στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν πρόσβαση και δυνατότητες επαναπρογραμματισμού του δικού τους συστήματος αυτοπροστασίας Rapport III της LORAL, έχουν μπει σε μια διαδικασία που τους έχει φέρει αρκετά πίσω. Κατ' αρχήν ενεπλάκησαν σε δικαστικές διαμάχες με την κατασκευάστρια εταιρία, η οποία φυσικά αρνείται να τους δώσει πρόσβαση στο λογισμικό του συστήματος, διότι απλούστατα της το απαγορεύει η αμερικανική νομοθεσία. Έπειτα, στο εργοστάσιο που ετοιμάζουν για την παραγωγή μέρους του Rapport στην Τουρκία, προσπάθησαν και πάλι να αποκτήσουν δυνατότητες επαναπρογραμματισμού, κυρίως σε ό,τι αφορά το είδος των απειλών και τις αποστολές, αλλά χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Μέχρι το τέλος του έτους αναμένεται η απόφαση για τα νέα πυροσβεστικά αεροσκάφη, με τα οποία θα εξοπλιστούν οι μοίρες αεροπυρόσβεσης της Π.Α. Οι δύο ενδιαφερόμενες εταιρίες Κανανταίρ (CL-415) και Κοναίρ (προσφέρει προς ενοικίαση ένα μικτό, ετερογενή ως προς την αποστολή και τις απαιτήσεις συντήρησης, στόλο, αεροσκαφών και ελικοπτέρων, με ταυτόχρονη παροχή εκπαίδευσης σε επίγειες δυνάμεις πυρόσβεσης), αναμένουν την απόφαση επιτροπής εμπειρογνωμώνων που έχει συσταθεί στη Θεσσαλονίκη και μελετά το πρόβλημα της δασοπυρόσβεσης στο σύνολό του. Στη συνέχεια, το Υπουργείο Γεωργίας σε συνεργασία με το ΓΕΑ θα αποφασίσει για το είδος των υπηρεσιών (αφού όπως είδη έχουμε γράψει πρόκειται για δύο διαφορετικές μεθόδους δασοπυρόσβεσης), που είναι πιο κατάλληλες για τη δασοπυρόσβεση στην Ελλάδα. Σε ό,τι αφορά την τελική επιλογή προβλέψεις δεν μπορούν να γίνουν, αλλά θα πρέπει να σημειωθεί η σαφής προτίμηση του ΓΕΑ, για καθαρά επιχειρησιακούς και τεχνικούς λόγους, στο αεροσκάφος της Κανανταίρ. Μια προτίμηση που έχει αποτυπωθεί και σε γνωμοδοτήσεις του Επιτελείου για το θέμα. Στην Αεροπορία, εκτιμούν το γεγονός ότι δεν έχει ούτε ειδικές απαιτήσεις συντηρήσεως του αεροσκάφους, ούτε ανάγκη δημιουργίας ειδικής υποδομής για την υποστήριξη και τον ανεφοδιασμό του. O ετερογενής στόλος της Κοναίρ απαιτεί ανεφοδιασμό από συγκεκριμένα σημεία στο έδαφος όπου τα αεροσκάφη ή τα ελικόπτερα θα προσγειώνονται και θα ανεφοδιάζονται. Μια άλλη εξέλιξη στο χώρο αυτό, ήταν η προμήθεια από τη Γενική Γραμματεία Δασών, κάδων ελικοπτέρων για πυρόσβεση, παρά την αντίθετη γνώμη του ΓΕΑ. Το αποτέλεσμα ήταν να αρνηθεί το ΓΕΑ να διαθέσει ελικόπτερα, λόγω ανυπαρξίας εκπαίδευσης των πληρωμάτων σε τέτοιες αποστολές και γενικά για θέματα που σχετίζονται με την ασφάλεια πτήσεων. H έλλειψη προγραμματισμού, οδήγησε τελικά τους κάδους σε μία αποθήκη... Το ποσό των 500.000 δολαρίων ανά μονάδα στοίχισε στο Στρατό η αγορά των τριάντα ελικοπτέρων UH-1H Χιούι, από τα αποθέματα του Αμερικανικού Στρατού. Το κόστος αγοράς οπωσδήποτε είναι υψηλό για το είδος του υλικού. Συγκριτικά οι Τούρκοι αγόρασαν τη δεύτερη παρτίδα των AH-1P Κόμπρα στην τιμή των 60.000 δολαρίων ανά σκάφος. Τάσος Γκουριώτης