AEPONEA ATYXHMA ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ F-16D Σοβαρό ατύχημα σε μαχητικό F-16D της Π.Α. σημειώθηκε στις 6 Ιουνίου στη διάρκεια της προετοιμασίας του αεροπλάνου για αποστολή. Πιο συγκεκριμένα, το διθέσιο επιχειρησιακό εκπαιδευτικό _149_ της 330 Μοίρας είχε μόλις βγει από το προστατευτικό _σέλτερ_ και δοκίμαζε τον κινητήρα σε μεγάλη ισχύ με την παρουσία των υπολόγων πριν προχωρήσει στην τροχοδρόμηση και την απογείωση, μια τυπική διαδικασία πριν από κάθε αποστολή. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, πιθανότατα από βλάβη του συστήματος ελέγχου, ο κινητήρας δεν υπάκουσε σε εντολές. Σε κάποιο σημείο τέθηκε σε λειτουργία ο μετακαυστήρας με αποτέλεσμα το αεροπλάνο να αρχίσει να μετακινείται και βγει από το apron στο χώμα όπου έσπασε ο ριναίος τροχός και ακινητοποιήθηκε. Το πλήρωμα, υποβοηθούμενο από το προσωπικό εδάφους διέφυγε πριν σημειωθεί έκρηξη και πυρκαγιά. 'λλες πληροφορίες αναφέρουν ότι η έκρηξη σημειώθηκε τη στιγμή της δοκιμής του κινητήρα. Από το περιστατικό τραυματίστηκαν τρεις τεχνικοί υπαξιωματικοί που μεταφέρεθηκαν από τη μονάδα με ελικόπτερο για νοσοκομειακή περίθαλψη. Τη στιγμή της έκδοσης δεν είχαν γίνει γνωστές άλλες λεπτομέρειες, αλλά εκτιμάται ότι οι ζημιές που υπέστη το αεροπλάνο το καθιστούν ολική απώλεια. ΛΕΖΑΝΤΑ Το F-16D _149_ φωτογραφημένο πέρυσι στην 111 Π.Μ. NEOI ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ ΓΙΑ THN AEGEAN AVIATION H AEGEAN AVIATION είναι μία ελληνική ιδιωτική εταιρία αερομεταφορών και ιδρύθηκε το 1977. Αποτέλεσε επίσης την πρώτη εταιρία στον ελληνικό χώρο που εξασφάλισε άδεια μεταφοράς επιβατών από την Υ.Π.Α. στις 17 Φεβρουαρίου του 1992. Πρόσφατο απόκτημά της είναι ένα Learjet 35A και η επέκταση των δραστηριοτήτων στη μεταφορά επιχειρηματιών και V.I.P καθώς και στην εκτέλεση ναυλωμένων πτήσεων (Charters). O στόλος αυτός θα επεκτεθεί σύντομα με την προσθήκη ενός ακόμη επιχειρηματικού τζετ. H εταιρία όμως θα συνεχίσει και την ενασχόληση με τις άλλες δραστηριότητες όπου περιλαμβάνεται ποικιλία αποστολών μεταξύ των οποίων έρευνα και διάσωση, μεταφορά τραυματιών, αεροφωτογράφιση και αεροδιαφήμιση. Τα αεροσκάφη της εταιρίας επιχειρούν από το αεροδρόμιο του Ελληνικού καθώς και από το αεροδρόμιο του Μαραθώνα όπου διατηρεί εξουσιοδοτημένο επισκευαστικό κέντρο της PIPER. (Aegean Aviation τηλ. 99.50.325, 99.50.953, fax 99.50. 655) ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΣΚΗΝΗ ΕΛΛΑΔΑ ϊ Έφτασε στην Ελλάδα το πρώτο P-3A Orion, όπως είχαμε αναγγείλει στο προηγούμενο τεύχος μας. Το αεροπλάνο είναι ένα από τα τέσσερα που δεν προορίζονται για επιχειρησιακή αξιοποίηση αλλά για αποψίλωση από χρήσιμα ανταλλακτικά και βρίσκεται ήδη στις εγκαταστάσεις της EAB. ϊ Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία από τις 22 έως τις 27 ΜαΪου στην περιοχή της Καλαμάτας πολυεθνική άσκηση με την επωνυμία _New Spirit _95_. Σκοπός της ήταν η εξάσκηση δυνάμεων από την Ελλάδα, τις ΗΠΑ αλλά και την Αλβανία, Βουλγαρία και Ρουμανία στην παροχή βοήθειας σε περιπτώσεις μεγάλων φυσικών ή άλλων καταστροφών. Στην άσκηση δεν είχε προσκληθεί η Τουρκία και σύμφωνα με πληροφορίες αυτό προκάλεσε την άρνηση της Γερμανίας να συμμετάσχει παρόλο που είχε προσκληθεί. Μια άλλη πολυεθνική άσκηση αναμενόταν να πραγματοποιηθεί στις αρχές Ιουνίου στα ρουμανικά και βουλγαρικά παράλια του Ευξείνου Πόντου υπό την αιγίδα του NATO στα πλαίσια του προγράμματος _Συνεταιρισμός για την Ειρήνη_. Στην άσκηση εκτός από τις χώρες που προαναφέρθηκαν, επρόκειτο να συμμετάσχουν αμερικανικές, ελληνικές και τουρκικές αεροναυτικές δυνάμεις. ΚΥΠΡΟΣ ϊ Η κυπριακή κυβέρνηση υπέγραψε συμβόλαιο για την προμήθεια 65 ακόμη ΤΟΜΠ Λεωνίδας 2 από την ΕΛΒΟ. Τα οχήματα αυτά θα παραδοθούν το 1996-_97 και η παραγγελία αυτή αποτελεί δέσμευση (option) της αρχικής αγοράς οχημάτων του ιδίου τύπου πριν από 4 χρόνια. Μέρος των οχημάτων θα διατεθεί στο Μηχανικό ως φορέας συστήματος ταχείας διασποράς ναρκών. Υποψήφια συστήματα είναι το Minotaur της GIAT, ένα κινέζικης κατασκευής της Norico και ένα ισπανικό της EXPAL. ϊ Τα Λεωνίδας 2 μάλλον θα διατεθούν στην ΕΛ.ΔΥ.Κ. που σύμφωνα με το κρατικό ΡΙΚ μετατρέπεται σε Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία. Οι σχετικές πληροφορίες αναζωπυρώθηκαν με την επιθεώρηση της δύναμης από τον Α_ Υπαρχηγό ΓΕΣ Αντ/γο Δήμου που είναι υπεύθυνος εκ μέρους του ΓΕΣ για την υλοποίηση του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου. Στην ερώτηση αν η ΕΛ.ΔΥ.Κ. θα γίνει μηχανοκίνητη, ο Αντ/γος Δήμου απάντησε έμμεσα λέγοντας ότι η δύναμη θα αναβαθμιστεί και ότι οι σχετικές διαδικασίες άρχισαν να υλοποιούνται. ϊ Η εμπλοκή στην αγορά των 43 ΤΟΜΑ BMP-3 αναμένεται να λήξει στις 15 Ιουνίου με την έγκριση των σχετικών κονδυλίων από την Κυπριακή βουλή. Αντιρρήσεις συνεχίζει να προβάλλει παραδόξως μόνο το κόμμα ΔΗΣΥ. Λόγω της καθυστέρησης έγκρισης της συμφωνίας υπάρχουν φόβοι για καθυστέρηση της παράδοσης των οχημάτων. Οι Ρώσοι αρχικά υποσχέθηκαν να παραδώσουν τα μισά οχήματα μέχρι τον Οκτώβριο του _94, προφανώς για να συμμετάσχουν στην άσκηση ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ και τα άλλα μισά στους πρώτους μήνες του 1996. Όπως έγινε γνωστό στη συμφωνία περιλαμβάνεται και πρόνοια υποστήριξης των οχημάτων με ανταλλακτικά και πυρομαχικά δαρκείας 15 ετών. ϊ Από ότι φαίνεται η Κύπρος αποφάσισε οριστικά τον εκσυγχρονισμό του κινητήρα και του συστήματος μετάδοσης 50+ αρμάτων ΑΜΧ-30 του Ε.Σ. για την ενίσχυση του αρματικού δυναμικού. ϊ Δύο υποθέσεις που συγκλόνισαν την Κοινή Γνώμη τελευταία δείχνουν τον τρόπο που εργάζεται και τον βαθμό διείσδυσης της τουρκικής ΜΙΤ στις ελεύθερες περιοχές. Η πρώτη αφορά τη δολοφονία προ ενός χρόνου του Θεόφιλου Γεωργιάδη, Προέδρου της Κυπριακής Επιτροπής Συμπαράστασης του Κουρδιστάν. Απ_ ότι αποκαλύφθηκε, τη δολοφονία διέπραξαν 3 ελληνοκύπριοι λαθρέμποροι ναρκωτικών που πληρώθηκαν σε είδος. Αυτά τα 3 άτομα αργότερα δολοφονήθηκαν με μυστηριώδη τρόπο. Τις σχετικές αποκαλύψεις έκανε ο ίδιος ο πρόεδρος Κληρίδης. Στη δεύτερη περίπτωση, η Αστυνομία συνέλαβε 3 Τουρκοκύπριους, πατέρα και γιούς που από το 1974 ζουν στις ελεύθερες περιοχές. Στο σπίτι τους, που _κατά σύμπτωση_ βρίσκεται κοντά σε δύο στρατόπεδα της Ε.Φ. βρέθηκαν 4 όπλα, τα οποία αν και πεπαλαιωμένα ήταν σε άριστη κατάσταση, μεγάλη ποσότητα εκρηκτικών και, το σπουδαιότερο, μια σύγχρονη διόπτρα νυκτερινής όρασης. Όπως ήταν φυσικό αυτό το περιστατικό κινητοποίησε τις δυνάμεις Ασφαλείας. Συνεργάστηκε ο Χ. Γεωργίου ΤΟΥΡΚΙΑ ϊ Η Ν. Αφρική ακολουθώντας το παράδειγμα πολλών Δυτικών χωρών προχώρησε στην επιβολή απαγόρευσης πωλήσεων όπλων στην Τουρκία στις 22 ΜαΪου. Αντιδρώντας η 'γκυρα τοποθέτησε την Πρετόρια στη λεγόμενη _μαύρη λίστα_ των χωρών που αποκλείονται από μελλοντικούς διαγωνισμούς των τουρκικών Ε.Δ. Η εξέλιξη αυτή μηδενίζει ουσιαστικά για ένα χρονικό διάστημα τις πιθανότητες πώλησης νοτιοαφρικανικών όπλων στην Τουρκία και έρχεται μετά από μια περίοδο μέχρι πρόσφατα αμοιβαίας προσέγγισης των δύο χωρών. Ανάμεσα στο υλικό για το οποίο η Τουρκία είχε δείξει έντονο ενδιαφέρον υπήρξαν βόμβες περιλήπτες-βομβιδίων μετά την αδυναμία να αποκτήσει η Τουρκία τέτοια όπλα από τις ΗΠΑ. Όπως είχαμε γράψει πριν μερικούς μήνες η προσπάθεια να αποκτηθούν 493 βόμβες CBU-87 απέτυχε μετά την απόρριψη της σχετικής άδειας εξαγωγής από το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών. Σύμφωνα με πληροφορίες η Τουρκία απόκτησε αριθμό τέτοιων βομβών στη συνέχεια από το Πακιστάν, αλλά επιθυμούσε την προμήθεια υψηλότερης τεχνολογίας όπλων που διέθετε η Ν. Αφρική. ϊ Οι πρόσφατες επιχειρήσεις του Τουρκικού Στρατού εναντίον των κούρδων μαχητών στο Β. Ιράκ δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για τη δοκιμή πολλών νέων όπλων που μπήκαν πρόσφατα στο τουρκικό οπλοστάσιο, όπως επίσης και την ανάπτυξη νέων τακτικών. Σε μια από αυτές ελικόπτερα AH-1W και AH-1P χρησιμοποιήθηκαν σε νυκτερινές επιχειρήσεις. Σε αντίθεση όμως με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ που χρησιμοποιούν τα AH-1W με το σκοπευτικό σύστημα NTS, οι τούρκοι πιλότοι περιοριζόντουσαν στη χρήση διοπτρών νυκτερινής όρασης. Το NTS παραγγέλθηκε πρόσφατα σε 12 κομμάτια, κάτι που δείχνει ότι προορίζεται για τοποθέτηση στα AH-1W. Τα AH-1P είναι αμφίβολο ότι θα υποστούν παρόμοιο εκσυγχρονισμό λόγω κόστους, εκτός κι αν αυτός περιοριστεί σε μικρό αριθμό ελικοπτέρων. ϊ Η Μπόινγκ συνήψε συμβόλαιο με την Αμερικανική Αεροπορία για την αντικατάσταση των κινητήρων σε 12 KC-135A. Η συμφωνία αξίας 10 εκατ. δολαρίων, που αφορά μόνο τις εργασίες, θα εκτελεστεί με υλικά (κινητήρες και παρελκόμενα) που προμηθεύει η USAF. Πέντε αεροπλάνα προορίζονται για τη Γαλλία και επτά για την Τουρκία. Οι εργασίες αναμένεται να διαρκέσουν μέχρι τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. ΜΕΤΑΒΛΗΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ Su-35 Παρουσιάστηκε στο τέλος ΜαΪου, μετά από καθυστέρηση αρκετών μηνών το πρώτο αεροσκάφος προ-παραγωγής Su-35 εξοπλισμένο με ακροφύσια μεταβλητής διεύθυνσης ώσης. Σύμφωνα με τους κατασκευαστές, το σύστημα θα τοποθετηθεί εξαρχής σε όλα τα Su-35 παραγωγής δίνοντας ένα σημαντικό πλεονέκτημα στο ρωσικό μαχητικό έναντι όλων των ανταγωνιστικών αεροσκαφών. Οι πρώτες φωτογραφίες δείχνουν τα ακροφύσια να διαθέτουν αξι-συμμετρική δυνατότητα μετακίνησης με σημείο καμπής λίγο μετά τη στεφάνη που επιτρέπει τη μεταβολή της διατομής. Η κατασκευή αυτή φαίνεται να είναι απλούστερη αυτής που έχει υιοθετήσει το αμερικανικό F-16/MATV όπου τα _πέταλα_ κάθε ακροφυσίου κινούνται ξεχωριστά για την αλλαγή του διανύσματος ώσης. Το ρωσικό σύστημα φαίνεται να είναι ελαφρότερο και απλούστερο μηχανικά, αλλά απομένει να δούμε πόσο ταχύ είναι στις αντιδράσεις. Εάν δεν μπορεί να παρακολουθήσει σε ταχύτητα την κίνηση των πηδαλίων ελέγχου του αεροσκάφους, τότε δεν μπορεί να συμβάλλει αποτελεσματικά στην απόκτηση _υπερ-ευελιξίας_ από το μαχητικό. Ένα άλλο ερωτηματικό που απομένει να απαντηθεί είναι ο βαθμός κίνησης των ακροφυσίων, αφού στη φωτογραφία διακρίνεται το αεροπλάνο να διατηρεί την προεξοχή ανάμεσα στους κινητήρες που υπήρχε στα πρωτότυπα. Είναι εμφανές ότι η προεξοχή αυτή θα εμποδίζει την κίνηση αριστερά-δεξιά, περιορίζοντας έτσι τα ακροφύσια σε κίνηση πάνω κάτω. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι σε παλαιότερη φωτογραφία, το Su-35 είχε εμφανιστεί με ακροφύσια 2D. Σε κάθε περίπτωση το αεροσκάφος βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο δοκιμών στο αεροπορικό κέντρο Ζουκόβσκι, κοντά στη Μόσχα και ελπίζουμε να έχουμε την ευκαιρία να το δούμε στη φετινή έκθεση στο Παρίσι. ΛΕΖΑΝΤΑ Το Su-35 προ-παραγωγής, όπου διακρίνονται τα ακροφύσια μεταβλητής γεωμετρίας σε θέση αδράνειας. H ΒΟΣΝΙΑΚΗ ΚΡΙΣΗ Ξαφνική ένταση παρουσίασε η κατάσταση στη Βοσνία στο τέλος ΜαΪου με τα γνωστά πλέον αποτελέσματα και γεγονότα που ακόμη βρίσκονται υπό εξέλιξη. Πιο συγκεκριμένα με τη λήξη της εκεχειρίας ανάμεσα στις αντιμαχόμενες παρατάξεις, οι συγκρούσεις κλιμακώθηκαν καθώς οι δύο πλευρές, Μουσουλμάνοι και Σέρβοι της Βοσνίας, ενισχυμένοι από την τετράμηνη περίοδο σχετικής ηρεμίας προσπαθούσαν να κερδίσουν πλεονεκτήματα τόσο στον εδαφικό όσο και στον πολιτικοστρατιωτικό τομέα. Ανάμεσα στις εξελίξεις που προκάλεσαν την κλιμάκωση της κρίσης υπήρξε η απόπειρα και των δύο πλευρών να αποσπάσουν βαρύ οπλισμό που βρισκόταν στη φύλαξη των δυνάμεων των Ηνωμένων Εθνών. Βαριά πυροβόλα, άρματα μάχης και ρουκετοβόλα αφαιρέθηκαν από αποθήκες στα προάστια του Σεράγιεβο, με άμεση αντίδραση να δοθεί διορία για την επιστροφή τους, διαφορετικά το NATO απειλούσε τη διενέργεια βομβαρδισμών, κάτι που τελικά έγινε στις 25 ΜαΪου. Στην επιδρομή αυτή πήραν μέρος δύο F/A-18D και τέσσερα F-16 έπληξαν συγκεκριμένους στόχους περίπου 9 μίλια νοτιοανατολικά από το Σεράγιεβο χρησιμοποιώντας 11 συνολικά βόμβες κατευθυνόμενες με ακτινοβολία λέιζερ. Την επιχείρηση υποστήριζαν δύο αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου EF-111, ενώ αεροπορική κάλυψη παρείχαν δύο ισπανικά F/A-18A, ένα ολλανδικό F-16 και ένα γαλλικό Mirage 2000. Για κάθε ενδεχόμενο στην ευρύτερη περιοχή περιπολούσαν και δύο ελικόπτερα έρευνας και διάσωσης MH-53. Κατά την επιδρομή επλήγησαν τόσο βαριά όπλα όσο και αποθήκες πυρομαχικών με _ικανοποιητικά αποτελέσματα_ σύμφωνα με ανακοίνωση του NATO. 'μεση αντίδραση των Σέρβων της Βοσνίας στην περιοχή του Πάλε, ήταν η σύλληψη Κυανοκράνων και η μεταφορά τους σε στρατόπεδα που πιθανότατα θα αποτελούσαν τους επόμενους πιθανούς στόχους. Οι ηγέτες μάλιστα των Σέρβων κατηγόρησαν κάποιους από τους Κυανοκράνους ότι κατέδειξαν τους στόχους στα αεροπλάνα του NATO, κάτι που θεωρήθηκε εχθρική πράξη. Τις επόμενες ημέρες δύο γεγονότα ήλθαν να κλιμακώσουν ακόμη πιο πολύ την ένταση. Το πρώτο υπήρξε η κατάρριψη του ελικοπτέρου που μετέφερε τον μουσουλμάνο υπουργό Εξωτερικών σε περιοχή έξω από το Σεράγιεβο. Το ελικόπτερο επλήγη από δύο τουλάχιστον αντιαεροπορικούς πυραύλους και ανατινάχθηκε στον αέρα. Ακόμη μεγαλύτερη ένταση προκάλεσε η κατάρριψη του αμερικανικού F-16 πάνω από βοσνιακό έδαφος στις 2 Ιουνίου. Το αεροπλάνο που εκτελούσε περιπολία στα πλαίσια της επιχείρησης _Deney Flight_ επλήγη κατά πάσα πιθανότητα από αντιαεροπορικό πύραυλο και κατέπεσε σε δασώδη περιοχή. Τη σύλληψη των Κυανοκράνων ακολούθησε διεθνής κατακραυγή και σαν άμεση αντίδραση των εμπλεκομένων χωρών που διαθέτουν δυνάμεις στην περιοχή υπήρξε η σκέψη συγκρότησης δύναμης ταχείας επέμβασης που θα παρείχε προστασία στο προσωπικό του OHE. H δύναμη αυτή που θα αριθμεί 10.000 άνδρες με τον κατάλληλο εξοπλισμό θα επεμβαίνουν σε περίπτωση που κινδυνεύουν οι Κυανόκρανοι. Το θέμα της διοίκησης και του επιχειρησιακού ελέγχου αυτής της δύναμης, θέμα εξαιρετικά σημαντικό, δεν έχει ακόμη ξεκαθαριστεί, έστω κι αν στοιχεία της από τη M. Βρετανία και τη Γαλλία έχουν ήδη μεταφερθεί σε κροατικό έδαφος. Ένα άλλο θέμα που μέχρι στιγμής εκκρεμεί είναι ο ρόλος των ΗΠΑ στο όλο θέμα αφού, για πολιτικούς λόγους οι τελευταίες φαίνονται απρόθυμες να συμμετάσχουν με στρατεύματα σ_ αυτήν. ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΤΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΠΑ Από τον υπουργό Εθνικής 'μυνας κ. Γεράσιμο Αρσένη έγινε φέτος στη Λάρισα στις 7 Απριλίου η απονομή των διακρίσεων σε Μοίρες που αρίστευσαν στον τομέα της ασφάλειας και την κορυφαία θέση στον σημαντικό αυτό τομέα απέκτησε για το 1994 η 345η Μοίρα. O δείκτης ατυχημάτων για την περασμένη χρονιά υπήρξε καθοδικός αφού καταγράφηκε σαν 3,2 σε σύγκριση με το 4,2 που υπήρξε το 1993. O δείκτης του 1994 είναι ο τέταρτος καλύτερος της τελευταίας δεκαετίας, αν και η καλύτερη χρονιά παραμένει το 1986 που ο δείκτης ήταν μηδενικός. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα αεροσκάφη της Π.Α. πέταξαν συνολικά το 1994 55.000 περίπου ώρες. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ (ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ) TO COMANCHE Με καθυστέρηση πολλών μηνών και χωρίς να έχει ξεκαθαρίσει το θέμα της χρηματοδότησης του προγράμματος, το πρώτο RAH-66 Comanche παρουσιάστηκε επίσημα στις 25 ΜαΪου κάνοντας το πρώτο βήμα προς την παραγωγή, όπως ελπίζεται 1.292 ελικοπτέρων. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι πριν από λίγους μόλις μήνες το όλο πρόγραμμα είχε απειληθεί με ακύρωση, κατόρθωσε όμως να _επιζήσει_ χάρις στην υποστήριξη κάποιων μελών του κογκρέσου που θεωρούν ότι τυχόν εγκατάλειψη θα πλήξει ανεπανόρθωτα την αμερικανική αεροπορική βιομηχανία. Και πάλι όμως το πρόγραμμα δεν έχει ξεπεράσει όλα του τα εμπόδια και αποτελεί απλώς μια σκιά του παλαιότερου σχεδίου για την απόκτηση 5.000 ελικοπτέρων σε διάφορες εκδόσεις που θα περιελάμβαναν αεροσκάφη παρατήρησης, εξοπλισμένα αναγνωριστικά, ελαφρά επιθετικά κ.ά. Το πρόγραμμα LHX είχε αρχικά εκπονηθεί για την αντικατάσταση των ελικοπτέρων που χρησιμοποιεί σήμερα ο Αμερικανικός Στρατός και βασίζονται σε τεχνολογία της δεκαετίας του 1960 και _70. Ξεπέρασε όμως τα οικονομικά πλαίσια και καθυστέρησε υπερβολικά με αποτέλεσμα να πέσει _θύμα_ των σαρωτικών περικοπών που ακολούθησαν τη λήξη του _Ψυχρού Πολέμου_. Τα σημερινά σχέδια προβλέπουν την προμήθεια δύο πρωτοτύπων που θα δοκιμαστούν εκτεταμένα για μια περίοδο επτά ετών. Έξι ακόμη αεροσκάφη αξιολόγησης θα αποκτηθούν μετά το έτος 2002 και ο Αμερικανικός Στρατός ελπίζει να αρχίσει παραγωγή με χαμηλό ρυθμό μετά το έτος 2005. H πρώτη πτήση του πρωτοτύπου δεν αναμένεται πριν τον ερχόμενο Νοέμβριο, ενώ το δεύτερο πρωτότυπο που θα διαθέτει και το πακέτο του επιχειρησιακού εξοπλισμού αναμένεται να πρωτοπετάξει τον Σεπτέμβριο του 1998. Όσο κι αν ο δρόμος αυτός φαίνεται μακρύς, οι εκπρόσωποι της κατασκευάστριας κοινοπραξίας θεωρούν ότι εφόσον το ελικόπτερο ξεπέρασε τον _πέλεκυ των περικοπών_ και δεδομένου ότι οι ανάγκες για τις οποίες σχεδιάστηκε να καλύψει, εξακολουθούν να υπάρχουν, το RAH-66 θα αποδείξει συν τω χρόνω την αξία του. ΛΕΖΑΝΤΑ Το πρώτο από τα δύο προβλεπόμενα πρωτότυπα RAH-66. H πρώτη πτήση του αναμένεται τον ερχόμενο Οκτώβριο αλλά εάν αποφασιστεί τελικά η παραγωγή οι μονάδες του Αμερικανικού Στρατού δεν αναμένεται να παραλάβουν αεροσκάφη πριν το έτος 2005-2006. NEO ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΡΑΤΗΣΕΩΝ ΤΗΣ O.A. Από τις αρχές ΜαΪου άρχισε τη λειτουργία του το νέο σύστημα κρατήσεων της Ολυμπιακής Αεροπορίας, _ΕΡΜΗΣ II_, ένα από τα πιο σύγχρονα του είδους του. Το νέο σύστημα δίνει τη δυνατότητα στον εθνικό μας αερομεταφορέα να προσφέρει στους επιβάτες σημαντικά καλύτερη εξυπηρέτηση. Πιο συγκεκριμένα οι επιβάτες που αναχωρούν από μεγάλους σταθμούς του εσωτερικού όπως η Ρόδος, η Κέρκυρα, η Κρήτη κ.λπ. μέσω Αθηνών ή άλλων αεροδρομίων για το εξωτερικό θα εφοδιάζονται με τις κάρτες μετεπιβίβασης όλων των ενδιάμεσων σταθμών. Έτσι μειώνεται σημαντικά η σχετική ταλαιπωρία αφού ο επιβάτης δεν θα χρειαστεί στη συνέχεια να ασχοληθεί με τις αποσκευές ή άλλες λεπτομέρειες του ταξιδιού του. Για τους επιβάτες της διακεκριμένης θέσης, όταν κάνουν τη σχετική κράτηση, το νέο σύστημα δίνει τη δυνατότητα να προεπιλέξουν τη θέση που επιθυμούν να καθίσουν. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι το σύστημα εξομαλύνει τις λειτουργικές διαδικασίες του αεροδρομίου. Ένας από τους θεσμούς που καθιερώνεται είναι αυτός του _Ενός υπευθύνου για κάθε πτήση_. Με τον τρόπο αυτό το εξουσιοδοτημένο προσωπικό για κάθε πτήση θα δέχεται εντολές και οδηγίες από ένα μόνο πρόσωπο. Έτσι ελπίζεται ότι η ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών θα αυξηθεί αλλά και θα υπάρξει σχετική οικονομία, κάτι που αναμένεται βέβαια να δούμε πλέον στην πράξη. ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΣΗΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ TOY YAK-130 H πρώτη επίσημη παρουσίαση του νέου, υποψήφιου για τη Ρωσική αεροπορία, δικινητήριου YAK-130 που προορίζεται για την παροχή βασικής και προκεχωρημένης εκπαίδευσης, πραγματοποιήθηκε στις 29 του περασμένου ΜαΪου. Το αεροσκάφος αποτελεί προϊόν συνεργασίας των Yakovlev και Aermacchi, ενώ αξιοπρόσεκτο χαρακτηριστικό του αποτελούν τα μεγάλα winglets στα ακροπτερύγια που υιοθετούνται για πρώτη φορά σε εκπαιδευτικό αεροσκάφος. Το ραντάρ και ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός του αποτελούν προϊόντα της επίσης ιταλικής FIAR. Το πρωτότυπο του YAK-130 θα είναι εφοδιασμένο με δύο κινητήρες DV-2 της σλοβάκικης Povarske Strojarne, ενώ τα αεροσκάφη παραγωγής θα _φορούν_ τον RD-35 της Klimov, έναν σαφώς ισχυρότερο και πιο αξιόπιστο κινητήρα. Τόσο το συγκεκριμένο αεροσκάφος όσο και το Mig-AT του γραφείου Mikoyan, που αποτελεί και τη δεύτερη υποψηφιότητα για τη Ρωσική αεροπορία, θα αξιολογηθούν μέσω ενός εκτεταμένου προγράμματος πτητικών δοκιμών. ΛΕΖΑΝΤΑ To νέο εκπαιδευτικό YAK-130 είναι υποψήφιο για να καλύψει τις ανάγκες της Ρωσικής Αεροπορίας. ΧΙΛΙΟΣΤΟΜΕΤΡΙΚΟ PANTAP ΣΑΝ ΑΕΡΟΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ H Rockwell Collins σε συνεργασία με την Thompson-CSF μελετούν τις προοπτικές ανάπτυξης ενός χιλιοστομετρικού μήκους κύματος ραντάρ το οποίο θα χρησιμοποιείται κατά την τελική φάση της προσέγγισης σαν βοήθημα για τη σωστή ευθυγράμμιση με τον διάδρομο και την ασφαλή προσγείωση σε συνθήκες πολύ περιορισμένης ορατότητας. Δοκιμές διεξάγονται σ_ έναν ειδικά διαμορφωμένο εξομειωτή πτήσεων που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση νέων συστημάτων από την Thompson-CSF. Πιο συγκεκριμένα οι ενδείξεις του ραντάρ εμφανίζονται σ_ ένα HUD κατά τη διάρκεια της πτήσης, και σε μία οθόνη απεικόνισης στοιχείων (HDD) κατά τη διάρκεια της τροχοδρόμησης. H οθόνη χρησιμοποιείται κατά την εκτέλεση των εικονικών τροχοδρομήσεων λόγω του ότι παρέχει ευρύτερο οπτικό πεδίο (+/- 45ψ) σύμφωνα με εκπροσώπους και των δύο εταιριών. H αντίστοιχη ευρύτητα που παρέχει το HUD (το ίδιο σύστημα με αυτό που χρησιμοποιείται στο F-16) είναι +/- 15ψ από τον διαμήκη άξονα του αεροσκάφους και κρίνεται ικανοποιητική τουλάχιστον για τη φάση της προσέγγισης. Σαράντα χειριστές εναερίων γραμμών συμμετέχουν προς το παρόν στην αξιολόγηση του συστήματος. Το ραντάρ υπό αξιολόγηση κατασκευάστηκε από την Thompson και οι δοκιμές που διεξάγονται αποσκοπούν στη διερεύνηση και βελτίωση της ποιότητας της απεικόνισης. Υπενθυμίζουμε ότι τα ραντάρ χιλιοστομετρικού μήκους κύματος, σε αντίθεση με τα συστήματα ανίχνευσης υπέρυθρης ακτινοβολίας, _βλέπουν_ μέσα από πυκνή νέφωση ή ομίχλη. ΛΕΖΑΝΤΑ Απεικόνιση HUD όπου συνδυάζεται η συμβολογία με το αποτέλεσμα του Ραντάρ. ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ ΟΛΑ ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ MIKOYAN Σοβαρά οικονομικά προβλήματα βάζουν σε κίνδυνο όλα τα υπό εξέλιξη προγράμματα του σχεδιαστικού γραφείου-εταιρίας Μικογιάν. Τα δύο κυριότερα από αυτά είναι το _Πρόγραμμα 1.42_ που στοχεύει να εξελίξει ένα προηγμένο μαχητικό αεροπορικής υπεροχής για τη Ρωσική Αεροπορία, ανάλογων δυνατοτήτων του αμερικανικού F-22 και το προηγμένο εκπαιδευτικό MiG-AT. Παντελής έλλειψη χρημάτων έχει ουσιαστικά αναστείλει όλες τις σχετικές δραστηριότητες. Το πρωτότυπο 1.42 (που ακόμη δεν έχει εμφανιστεί σε Δυτικά μέσα ενημέρωσης), βρίσκεται εδώ και αρκετές εβδομάδες στο κέντρο αεροπορικών δοκιμών Ζουκόφσκι όπου συμπλήρωσε τις δοκιμές τροχοδρόμησης. Κάποια τελευταία διαθέσιμα κονδύλια χρησιμοποιήθηκαν για την ολοκλήρωση του πρωτοτύπου MiG-AT αλλά το μέλλον είναι μάλλον δυσοίωνο αν δεν υπάρξουν άμεσες αποφάσεις, στοιχείο που ο αρχισχεδιαστής του γραφείου Ανατόλι Μπελοσβέτ τόνισε σε σχετικές ακροάσεις της ρωσικής βουλής για το μέλλον της ρωσικής αεροδιαστημικής βιομηχανίας. Σε μια προσπάθεια εφαρμογής έκτακτων μέτρων εύρεσης διεξόδου, το γραφείο Μικογιάν συγχωνεύθηκε με το εργοστάσιο MAPO που κατασκευάζει τα MiG-29 κοντά στη Μόσχα. Το MiG-29 είναι το μοναδικό μοντέλο της εταιρίας που βρίσκεται σε παραγωγή και υπό εξέλιξη βρίσκεται η παράδοση 18 αεροσκαφών στη Μαλαισιανή Αεροπορία. Η ΜΑΡΟ έχει κατασκευάσει 60 περίπου αεροπλάνα τα τελευταία δύο χρόνια για την Ουγγαρία, την Ινδία, το Ιράν, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες με μία αναπάντεχη απόφαση η οποία καθυστέρησε τρία ολόκληρα χρόνια η Ρωσική κυβέρνηση ανακοίνωσε στα τέλη του περασμένου Απριλίου την πρόθεσή της να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη του MiG-29M. Οι τροποποιήσεις που αφορούν την αναβάθμιση του αεροσκάφους περιλαμβάνουν την εγκατάσταση του πολλαπλών διαμορφώσεων παλμικού ντόπλερ Phazotron Zhuk, του συγκροτήματος ηλεκτροοπτικών (περιλαμβάνει ανιχνευτή υπερύθρων, κάμερα και καταδείκτη λέιζερ) Geophisika OLS-M, καθώς και την ικανότητα μεταφοράς μίας ποικιλίας κατευθυνόμενων όπλων αέρος-εδάφους για τη διεξαγωγή αποστολών κρούσης. Επιβεβαιώθηκε επίσης ότι τα αεροσκάφη του τύπου που παραδόθηκαν στη Μαλαισία είναι της έκδοσης -A. Το γραφείο Mikoyan-Gurevich τα είχε _ονομάσει_ MiG-29SM. Τα αεροσκάφη αυτά θα υποστούν αναβάθμιση σε τέσσερα στάδια, η οποία θα ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη του 1997. Στο τελευταίο στάδιο της αναβάθμισης θα περιληφθεί και η τροποποίηση του ραντάρ (Phazotron Topaz) προσδίδοντας στο αεροσκάφος τη δυνατότητα ταυτόχρονης εμπλοκής με δύο αντίπαλα αεροσκάφη. Επιβεβαιώθηκε επίσης το ότι ένας αριθμός πυραύλων αέρος-αέρος, μέσης ακτίνας Vympel R-77 (AA-X-12 Αdder/κεφαλή ενεργού καθοδήγησης) θα παραδοθεί στη χώρα αυτή. ΤΟ BOEING 777-300 ΠΡΟ ΤΩΝ ΠΥΛΩΝ Η Μπόινγκ αναμένεται να ανακοινώσει επίσημα την έναρξη του προγράμματος του επιμηκυμένου Β777-300 στην επικείμενη έκθεση των Παρισίων με βάση 30 περίπου παραγγελίες που έχει συγκεντρώσει κυρίως από πελάτες γύρω από τη _Λεκάνη του Ειρηνικού_ συμπεριλαμβανομένων των εταιριών All Nipon, Cathay Pacific και Korean Airlines. Οι εταιρίες αυτές επιθυμούν έναν αντικαταστάτη των παλαιότερων B747-200/300 για διαδρομές μέσης εμβέλειας στις παρυφές της παραπάνω περιοχής. Το Β777-300 θα είναι κατά 10 μέτρα μακρύτερο του βασικού μοντέλου Β777-200 και 3,5 μέτρα μακρύτερο από το Β747. Η επέκταση αυτή υλοποιείται κατά 5,3 μέτρα εμπρός από την πτέρυγα και 4,7 μέτρα πίσω από αυτήν επιτρέποντας τη μεταφορά 550 επιβατών σε διαμόρφωση καμπίνας υψηλής χωρητικότητας και 420 επιβατών σε διαμόρφωση τριών κατηγοριών θέσεων. Το Β777-300 αναμένεται να προσφέρει το ίδιο κόστος επιβατο-μιλίου με το Β747-400 σε διαδρομές που σήμερα καλύπτονται από το λιγότερο οικονομικό B747-200. Στο μεταξύ το μικρότερο Β777-200 πιστοποιήθηκε για επιχειρήσεις ETOPS (180 λεπτών) στις αρχές Ιουνίου. ... ΑΛΛΑ KAI ΣΜΙΚΡΥΝΣΗ TOY BOEING 777 ΥΠΟ ΜΕΛΕΤΗ H Boeing μελετά ακόμη την ανάπτυξη μίας έκδοσης μακράς εμβέλειας (16.650 χλμ./9.000 ν.μ.) του νέου B777 με κοντύτερη, κατά 14 νομείς, άτρακτο και χωρητικότητα 250 περίπου επιβατών σε διαμόρφωση τριών θέσεων. H ανάπτυξη του B-777-100X, όπως έχει ονομαστεί το νέο αεροσκάφος, ξεκίνησε μετά από σχετικό αίτημα της American Airlines αλλά και την εκδήλωση ενδιαφέροντος από αρκετούς αερομεταφορείς. H μελέτη των τροποποιήσεων περιορίζεται προς το παρόν στη σμίκρυνση της ατράκτου κατά 10 νομείς, κάτι που μεταφράζεται σε περιορισμό του μήκους της κατά 5,93 μέτρα, ενώ το μέγιστο βάρος απογείωσης θα φτάνει περί τα 287.150 κιλά. Οι κινητήρες που θα χρησιμοποιηθούν θα ανήκουν στην κατηγορία των μεγάλων τουρμποφάν με μέγιστη αποδιδόμενη ώση της τάξης των 90.000 λιβρών. Αναμένεται ότι η κίνηση αυτή θα υποστηριχθεί και μέσω της ανάπτυξης του B-777-300X, μίας επιμηκυμένης έκδοσης του αεροσκάφους στην οποία θα χρησιμοποιηθεί μία δομικά πιο ενισχυμένη πτέρυγα. Την υιοθέτηση της ίδιας πτέρυγας μελετά η εταιρία και για το -100X. ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ TOY DC-10 H McDonnell Douglas σε συνεργασία με την Alenia προχώρησαν πρόσφατα στην εκκίνηση ενός προγράμματος αναβάθμισης και μερικής ανακατασκευής των υπαρχόντων DC-1O. H αναβάθμιση θα περιλαμβάνει την εγκατάσταση ενός νέου _ψηφιακού_ θαλάμου διακυβέρνησης για διμελές πλήρωμα, και μία σειρά τροποποιήσεων στην καμπίνα επιβατών προκειμένου να μετατραπεί το αεροσκάφος σε freighter. H απόφαση για την εκκίνηση του προγράμματος βασίστηκε στην παγκόσμια ζήτηση για αεροσκάφη του είδους και η κοινοπραξία στοχεύει στην αναβάθμιση-τροποποίηση 100 τουλάχιστον DC-10 μέσα στα επόμενα 10 χρόνια. 420 περίπου DC-10 των εκδόσεων -10, -30 και 40 πετούν σήμερα με τα χρώματα διαφόρων εταιριών ανά τον κόσμο. H χρονική διάρκεια των εργασιών ανά αεροσκάφος υπολογίζεται μεταξύ 80 και 120 ημερών. Βελτίωση θα ισχύσει και για τις επιδόσεις του αναβαθμισμένου DC-10 καθώς θα υιοθετηθεί μία σειρά τροποποιήσεων περιορισμού της οπισθέλκουσας που προέρχονται από το MD-11 αλλά και η αναβάθμιση των CF6-8 σε επίπεδο C2 από την General Electric. ΠΤΩΣΗ Μ-55 Ένα αεροσκάφος Myasischev M-55 Geophisika συνετρίβη στις 29 ΜαΪου στο αεροπορικό κέντρο Ζουκόφσκι, ενώ εκτελούσε δοκιμές για την επίδειξή του στην έκθεση του Μπουρζέ. Το Μ-55, ένα αεροπλάνο παρατηρήσεων μεγάλου ύψους φάνηκε να εκτελεί αναγκαστική προσγείωση ή συνετρίβη στη διάρκεια χαμηλής διέλευσης με αποτέλεσμα τον θάνατο του χειριστού. Δεδομένου ότι ελάχιστα αντίτυπα έχουν κατασκευαστεί, η απώλεια του αεροσκάφους είναι σημαντική για την περαιτέρω εμπορική προώθηση. ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΕΝΟ F-5 ΑΠΟ ΤΗ NORTHROP GRUMMAN 'λλη μια προσπάθεια εμπρορικής προώθησης ενός _πακέτου_ που στοχεύει στους χρήστες των μαχητικών F-5 παρουσίασε πρόσφατα η Νόρθροπ-Γκράμαν. Η πρότασή τους όμως, αν και ακολουθεί τις γενικές γραμμές πολλών προηγούμενων, να καταστήσουν δηλαδή το F-5 ένα προηγμένο εκπαιδευτικό εισαγωγικό αεροπλάνο στα νεότερης γενιάς αεροπλάνα όπως το F-16, παρουσιάζει αρκετές καινοτομίες. Η κυριότερη από αυτές είναι ότι η αναβάθμιση αφήνει το πιλοτήριο του αεροσκάφους χωρισμένο σε δύο μέρη. Το κάτω μέρος διατηρεί πολλά από τα αρχικά όργανα και δυνατότητες. Το επάνω μέρος όμως αναμορφώνεται εντελώς με στοιχεία που έχουν παρθεί από το F-16. Έτσι η μετάπτωση του εκπαιδευόμενου μπορεί να είναι σταδιακή, ενώ το αεροπλάνο έχει τη δυνατότητα να επιχειρεί ακόμη και με τα όργανα και τον προηγμένο εξοπλισμό που αφορά το επάνω μέρος του πίνακα οργάνων εκτός λειτουργίας. Πιο συγκεκριμένα η εταιρία έχει συμπεριλάβει στον εξοπλισμό που τοποθετεί: ϊ Μια τροποποιημένη έκδοση του ραντάρ APG-66 που χρησιμοποιείται ήδη για τον εκσυγχρονισμό των παλαιότερων F-16Α/Β (mid-life upgrade). Η μεγαλύτερη τροποποίηση αφορά τη σμίκρυνση του ραντάρ που είναι περίπου η μισή σε επιφάνεια σε σύγκριση με αυτήν που χρησιμοποιείται στο F-16. Τοποθετείται επίσης νέο αεροδυναμικό κάλυμμα. ϊ Νέο HUD της GEC-Marconi που προέρχεται επίσης από το F-16. ϊ Ένα ζεύγος μονόχρωμων οθονών πολλαπλών λειτουργιών 5 ιντσών. ϊ Υπολογιστή αποστολών της Litton από το F-16. ϊ Σύστημα με γυροσκόπια λέιζερ Η-423 της Χάνεϊγουελ. ϊ Υπολογιστή στοιχείων αέρος της Αλάιντ Σίγκναλ. ϊ Νέο σύστημα διαχείρισης φορτίου, σύστημα HOTAS από το F/A-18 και νέο εκτινασσόμενο κάθισμα Martin Baker Mk. 10LF. Αλλαγές υπάρχουν επίσης στα διάφορα υποσυστήματα του αεροσκάφους που χάνει επίσης και το ένα από τα πυροβόλα Mk39 ώστε να δημιουργηθεί χώρος για τα νέα ηλεκτρονικά. Το μέσο κόστος μετατροπής για ένα F-5Ε είναι περίπου 4-5 εκατ. δολάρια, ενώ η μετασκευή είναι θεωρητικά ανοικτή και για χρήστες F-5A αν και δεν έχει σχεδιαστεί με βάση το αεροπλάνο αυτό. Ο κάθε χρήστης επίσης μπορεί να αποκτήσει ένα μέρος του _πακέτου_ ανάλογα με τις ανάγκες του κλιμακώνοντας φυσικά και το κόστος στα μέτρα του. Η εταιρία στοχεύει με το πρόγραμμα αυτό σε χώρες όπως η Ιορδανία, η Ταϊλάνδη και η Βραζιλία που διαθέτουν ή αναμένεται να παραλάβουν στο μέλλον F-16. ΛΕΖΑΝΤΑ Το πιλοτήριο του αναβαθμισμένου F-5 που προσφέρει η Νorthrop Grumman. Διακρίνεται το χαρακτηριστικό στοιχείο του διαχωρισμού του πιλοτητίου στο άνω προηγμένο και το κάτω αρχικό τμήμα. ΑΜRΑΑΜ ΕΝΑΝΤΙΟΝ MICA H Νορβηγία και η Ολλανδία προσπαθούν να προκαλέσουν μετωπική αντιπαράθεση ανάμεσα στις κατασκευάστριες εταιρίες των βλημάτων αέρος-αέρος AMRAAM AIM-120 και MICA προς όφελός τους στη διαδικασία επιλογής ενός νέου βλήματος μέσου βεληνεκούς για τον εξοπλισμό των F-16 των δύο χωρών. Τα μαχητικά αυτά μαζί με τα αντίστοιχα δανικά και βελγικά υφίστανται εκσυγχρονισμό και αναβάθμιση των ικανοτήτων τους σαν μέρος του προγράμματος MLU (Μid-Life Upgrade). Το πρόγραμμα προβλέπει την απόκτηση ενός πυραύλου ικανού να πλήξει αυτόνομα στόχους πέραν του ορίζοντος και η πιθανή αγορά αφορά τον εξοπλισμό 301 F-16A/B των τεσσάρων ευρωπαϊκών χωρών. Προς το παρόν, μόνο ο ΑΙΜ-120 φέρεται σαν υποψήφιος, αλλά τόσο η νορβηγική όσο και η ολλανδική αεροπορία επιθυμούν τη συμμετοχή της Ματρά που κατασκευάζει τον MICA. Στο παρελθόν και στην περίπτωση ανάλογης σουηδικής προμήθειας το γαλλικό βλήμα είχε εμφανιστεί σημαντικά ακριβότερο, κάτι όμως που μπορεί να οφείλεται σε περιστασιακούς παράγοντες. Στην προκειμένη όμως περίπτωση η Ματρά πιθανότατα φοβάται το υψηλό κόστος πιστοποίησης του MICA στο F-16 αλλά και την απαίτηση της Νορβηγίας και την Ολλανδίας για αντισταθμιστικά ωφέλη που φτάνουν το 100% της αγοράς. Η απόφαση της αρχικής επιλογής αναμένεται τον Σεπτέμβριο. Su-27 ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ Δύο σχεδόν δεκαετίες μετά την τελευταία σημαντική αγορά πολεμικού υλικού το Βιετνάμ, όπως είχαμε αποκαλύψει και στο προηγούμενο τεύχος μας προχώρησε στην προμήθεια μαχητικών Σουκχόι Su-27 σε μια προσπάθεια να εκσυγχρονίσει την αεροπορία του. Με βάση μια μυστική συμφωνία που υπογράφηκε τον περασμένο χρόνο, αλλά δεν είχε τότε ανακοινωθεί η Μόσχα πρόκειται να προμηθεύσει στο Ανόι μία Μοίρα των προηγμένων μαχητικών. Ήδη τα πρώτα έξι αεροσκάφη θα έχουν παραδοθεί μέχρι το καλοκαίρι και τα υπόλοιπα του συνολικού αριθμού που πιστεύεται ότι είναι 20 θα παραδοθούν μέχρι τέλος του χρόνου. Η αεροπορία του Βιετνάμ διαθέτει αυτήν τη στιγμή 125 περίπου MiG-21bis και 65 Su-22. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι περισσότερες γειτονικές χώρες απέκτησαν πρόσφατα προηγμένα μαχητικά, κυρίως F-16 από τις ΗΠΑ. Εκείνο όμως που πιστεύεται ότι ανησύχησε ιδιαίτερα τη νοτιοασιατική χώρα, υπήρξε η απόκτηση από την Κίνα 26 νέων Su-27 (Αερονέα ΠΤΗΣΗ Νο 124) που έρχονται να προστεθούν στα 24 που βρίσκονται ήδη σε παραγγελία. Η Κίνα και το Βιετνάμ βρίσκονται εδώ και πολλά χρόνια σε διαμάχη για την κυριαρχία πάνω σε μια ομάδα μικρών νησιών στη θάλασσα της Νότιας Κίνας. ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ: ΑΗ-60 ΑΓΝΩΣΤΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ HAWK Αν και βρίσκεται σε υπηρεσία εδώ και πέντε χρόνια με τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, μια εξοπλισμένη ειδική έκδοση του γνωστού μεταγωγικού ελικοπτέρου UH-60 αποκαλύφθηκε μόλις τον προηγούμενο μήνα. Το AH-60 γνωστό επίσης και σαν _Direct Action Penetrator_ μπορεί να μεταφέρει ποικιλία οπλισμού, ανάμεσά τους αντιαρματικά βλήματα Hellfire, ατρακτίδια πυροβόλων των 30 χιλ. ή πολυβόλων των 12,7 και 7,62 χιλ., εκτοξευτές βομβίδων των 40 χιλ. και καλάθους ρουκετών. Στα πιθανά φορτία περιλαμβάνονται ακόμη και αντιαεροπορικοί πύραυλοι Stinger για αυτοπροστασία. Το 160ο Τάγμα Αεροπορίας Ειδικών Επιχειρήσεων διαθέτει δύο υπομονάδες AH-60 σε συνδυασμό με τα ελικόπτερα εφόδου ΜΗ-60Κ. Το ΑΗ-60 αποτελεί μετατροπή του ΜΗ-60L και πρωτοπέταξε το 1990. Σύμφωνα δε με πληροφορίες έλαβε μέρος στις επιχειρήσεις του πολέμου του Κόλπου. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ O ΝΕΟΣ PYTHON 4 H ισραηλινή εταιρία Rafael παρουσίασε τις πρώτες απεικονίσεις του νέου πυραύλου αέρος-αέρος Python 4 όπου διακρίνονται αρκετά από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του βλήματος. Το κυριότερο από αυτά είναι οι δύο σειρές πτερυγίων ελέγχου στο ρύγχος που προδίδουν αμέσως ότι κύριος στόχος των σχεδιαστών του είναι η ικανότητα εκτέλεσης ελιγμών με πάρα πολλά _g_. Τα πτερύγια στο πίσω μέρος είναι σταθερά και πολύ λεπτής διατομής, κάτι που μάλλον σημαίνει ότι προστέθηκαν εκεί για σταθεροποίηση αλλά και την αύξηση της δομικής αντοχής της ατράκτου. O Python έχει σύμφωνα με πληροφορίες, που έγιναν γνωστές, δυνατότητα πρόσκτησης στόχου που διοπτεύεται σε πολύ μεγάλη γωνία από το ίχνος πτήσης. O πύραυλος πιστεύεται ότι έχει μπει σε υπηρεσία με την Ισραηλινή Αεροπορία πριν από δύο ή τρία χρόνια αλλά η διαμόρφωσή του παρέμενε μέχρι σήμερα άγνωστη. 'λλες πηγές αναφέρουν ότι οι απεικονίσεις που δόθηκαν στη δημοσιότητα πρόσφατα αφορούν την εξαγωγική έκδοση που παρουσιάζει διαφορές από αυτήν που βρίσκεται σε ισραηλινή υπηρεσία. O Python 4 έχει βάρος 106 κιλά και η ακτίνα δράσης του υπολογίζεται σε 15 χιλιόμετρα. ΛΕΖΑΝΤΑ Απεικόνιση του Python 4 όπου διακρίνονται τα επάλληλα πτερύγια στο ρύγχος. KINHTIKOTHTA ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ F-16 Αρκετές χώρες έχουν εκφράσει τον τελευταίο καιρό ενδιαφέρον για την αγορά καινούριων και μεταχειρισμένων F-16 σύμφωνα με το Πεντάγωνο. Ανάμεσα σ_ αυτές περιλαμβάνονται η Ουγγαρία, η Πολωνία και η Τσεχοσλοβακία. Ενδιαφέρον όμως έχουν εκφράσει και άλλες χώρες όπως το Ομάν, οι Φιλιππίνες και η Βενεζουέλα. Οι περισσότερες από αυτές ενδιαφέρονται για τα μεταχειρισμένα αεροπλάνα που πουλά η USAF προκειμένου να χρηματοδοτήσει την αγορά νέων αεροσκαφών. Θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι μέχρι τώρα δεν έχει υλοποιηθεί καμία παραγγελία. H άλλη χώρα που πρόκειται να αποκτήσει F-16 είναι η Ιορδανία, που αναμένεται όπως να τα προμηθευτεί χωρίς κόστος. Τέλος η Αίγυπτος έχει εκφράσει το ενδιαφέρον για 30 καινούρια αεροπλάνα μαζί με 10 συστοιχίες HAWK. Η Πολωνία ίσως γίνει η πρώτη χώρα του άλλοτε Συμφώνου της Βαρσοβίας που θα αποκτήσει δυτικής κατασκευής μαχητικά. Η πιθανότητα αυτή γίνεται όλο και μεγαλύτερη, αφού αμερικανική αντιπροσωπεία που επισκέφθηκε πρόσφατα τη χώρα έχει δώσει ευνοϊκή αναφορά σχετικά με μια πρόταση που υλοποιείται από την Ουάσιγκτον προς την Πολωνία. Ο αριθμός των F-16A/B δεν έχει διευκρινιστεί αλλά τα αεροπλάνα θα αντικαταστήσουν MiG-29, που με τη σειρά τους θα αντικαταστήσουν MiG-23 σε πολωνική υπηρεσία. Σε μια παράλληλη εξέλιξη, η Πολωνική Αεροπορία ήλθε σε συμφωνία με την CASA για την προμήθεια 8 μεταγωγικών CN-235 σε μια ανταλλαγή που περιλαμβάνει ανάμεσα στ_ άλλα και την προμήθεια 8 πυροσβεστικών ελικοπτέρων Sokol στην Ισπανία. ΟΡΙΣΤΙΚΗ H ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑ ΤΩΝ ΟΛΛΑΝΔΙΚΩΝ APACHE Υπογράφηκε ανάμεσα στην ολλανδική και αμερικανική πλευρά η συμφωνία αγοράς 30 επιθετικών ελικοπτέρων AH-64D που προορίζονται να εξοπλίσουν τον Ολλανδικό Στρατό. H εξέλιξη αυτή θέτει τέρμα στη φιλολογία που είχε αναπτυχθεί σχετικά με τη σταθερότητα της παραγγελίας. Τα πρώτα AH-64D, η συνολική αξία των οποίων υπολογίζεται σαν 807 εκατ. δολάρια, υπολογίζεται ότι θα αρχίσουν να παραδίδονται το πρώτο εξάμηνο του 1998 και η διαδικασία θα ολοκληρωθεί το 2002. Στο μεταξύ ο Αμερικανικός Στρατός θα παραχωρήσει 12 AH-64A έναντι ενός εκατομμυρίου δολαρίων το ένα από το 1996 για εκπαίδευση. Παρατηρητές του χώρου αναφέρουν ότι η αμερικανο-ολλανδική συμφωνία είναι η πρώτη μιας νέας σειράς πωλήσεων μέσω FMS που επιτρέπουν την αποκόμιση αντισταθμιστικών ωφελημάτων. H Ολλανδία αναμένεται να αποκομίσει τέτοια ωφέλη αξίας 350 εκατ. δολαρίων. GPS ΣΤΗΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΑΕΡΟΨΕΚΑΣΜΩΝ H Ayres Turbo Thrush, μία εταιρία αεροψεκασμών στην Αριζόνα των Η.Π.Α. άρχισε πρόσφατα να χρησιμοποιεί GPS για την καθοδήγηση των αεροσκαφών της σε σημεία των περιοχών που πρέπει να ψεκαστούν με σφάλμα της τάξεως του ενός μέτρου! Το σύστημα θα εξαλείψει την ανάγκη ύπαρξης προσωπικού εδάφους που εγκαθίσταται στις περιοχές ψεκασμού με ειδικές σημαίες προκειμένου να καθοδηγεί τους χειριστές. Στα αεροσκάφη της εταιρίας έχουν εγκατασταθεί 12κάναλες μονάδες GPS μέσω των οποίων πραγματοποιείται επαναπροσδιορισμός της θέσης τους 5 φορές ανά δευτερόλεπτο. O χειριστής πληροφορείται διαρκώς για την ταχύτητα εδάφους, το ίχνος, την απόκλιση από προκαθορισμένο ίχνος, αλλά και το ύψος του αεροσκάφους, μέσω της οθόνης του δέκτη. Μετά από την ολοκλήρωση κάθε διέλευσης απεικονίζονται στην οθόνη στοιχεία που αφορούν το επόμενο σημείο έναρξης ψεκασμού καθώς και η πορεία που θα πρέπει να ακολουθήσει ο χειριστής για να φτάσει εκεί. Πληροφορίες παρέχονται για τέσσερις προτεινόμενες διαδρομές εκ των οποίων ο χειριστής επιλέγει την καταλληλότερη με βάση τη διαμόρφωση του εδάφους στην ευρύτερη περιοχή που θα πραγματοποιηθούν οι ψεκασμοί. ΛΕΖΑΝΤΑ Οι αεροψεκασμοί μπαίνουν στην εποχή της δορυφορικής ναυτιλίας. Η ΜcDΟΝΝΕLL DOUGLAS ΠΡΩΤΗ ΣΤΗ _ΧΡΥΣΗ_ ΛΙΣΤΑ Η McDonnell Douglas διατήρησε και για το 1994 την πρώτη θέση στον κατάλογο των κατασκευαστών που διατηρούν συμβόλαια με το αμερικανικό Πεντάγωνο (το οποίο να υπενθυμίσουμε διαχειρίζεται και παραγγελίες όλων των χωρών που αγοράζουν με κονδύλια FMF). Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν πρόσφατα στη δημοσιότητα, η εταιρία απέσπασε το οικονομικό έτος συμβόλαια ύψους 9,2 δις δολαρίων (έναντι $7,5 δις το 1993). H Lockheed βρίσκεται στη δεύτερη θέση με $6,5 δις (έναντι $6,9 δις το 1993). Η τελευταία όμως μετά τη συγχώνευσή της με τη Μartin Marietta αναμένεται να είναι πρώτη και με διαφορά το οικονομικό έτος 1995. Μια άλλη εταιρία, προϊόν πρόσφατης επίσης συγχώνευσης, η Northrop Grumman βρίσκεται στην τρίτη θέση με $5,2 δις (1993 $4,7 δις) εκτοπίζοντας τη Martin Marietta στην τέταρτη θέση με $3,1 δις. Στην πέμπτη θέση βρίσκεται η Hughes με $3.0 δις, στην έκτη η General Dynamics με $2,7 δις. Την έβδομη θέση καταλαμβάνει η Raytheon με $2,7 επίσης δις, την όγδοη η General Electric με $2,65 δις, την ένατη η United Technologies με $2,6 δις και τη δέκατη η Loral με $1,6 δις. ΛΕΖΑΝΤΟΚΕΙΜΕΝΑ Ένας Matra APACHE που εκτοξεύθηκε πριν από μερικές εβρομάδες σε γαλλικό κέντρο δοκιμών δημιούργησε μια πρωτιά για τη Γηραιά Ήπειρο αφού είναι η πρώτη φορά που ένας πύραυλος Κρουζ εξετέλεσε πτήση χρησιμοποιώντας ραντάρ παρακολούθησης αναγλύφου στην Ευρώπη. Ο πύραυλος που αφέθηκε από ένα Mirage 2000 πέταξε για μεγάλη απόσταση πολύ κοντά στην επιφάνεια του εδάφους επιτρέποντας την αξιολόγηση εξετέλεσης ελιγμών στο ύψος αυτό και κυριότερα σε ό,τι αφορά την απόδοση του ραντάρ που προμηθεύει η Tompson-CSF. Το τελευταίο απεικονίζει το έδαφος υπερπτήσης και συγκρίνει την εικόνα με στοιχεία ηλεκτρονικών χαρτών που είναι _φορτωμένοι_ στη μνήμη του υπολογιστού ελέγχου πτήσης. Η δοκιμή περιελάμβανε και την εικονική προσβολή ενός διαδρόμου πάνω από το οποίο το βλήμα έφτασε με μεγάλη ακρίβεια. Το APACHE είναι σχεδιασμένο να μεταφέρει ποικιλία υπο-πυρομαχικών, αλλά για προσβολή διαδρόμων το κύριο φορτίο είναι 10 υποπυρομαχικά KRISS. Τα τελευταία μετά την εξοπόλυση, σταθεροποιούνται με αλεξίπτωτο και στη συνέχει επιταχύνονται με πυραυλοκινητήρα διαπερνώντας την επιφάνεια του διαδρόμου ή των τροχοδρόμων όπου και εκρήγνυνται αδρανοποιώντας έτσι το αεροδρόμιο. Ο χρόνος έκρηξης μπορεί να προγραμματιστεί έτσι ώστε η εξουδετέρωση των υποπυρομαχικών ή η επισκευή των ζημιών να είναι αδύνατη. Η σχεδίαση του APACHE επιτρέπει την εύκολη προσαρμογή του για ποικιλία αποστολών και οι δυνατότητές του επιτρέπουν την εξαπόλυση από απόσταση 140 χιλιομέτρων από τον στόχο, απόσταση που κρατά το αεροπλάνο-φορέα έξω από τα περισσότερα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας. Τα δε χαρακτηριστικά _στελθ_ και η δυνατότητα παρακολούθησης του αναγλύφου του εδάφους (όπως αποδείχθηκε και στην πρόσφατη δοκιμή) κάνουν την αναχαίτιση του πυραύλου πολύ δύσκολη. Ο APACHE θα εξοπλίσει τα Mirage 2000D της Γαλλικής Αεροπορίας και τα Tornado της Λουφτβάφε σε δεύτερη φάση (Φωτογραφία MATRA Cev-Cel). Το μη επανδρωμένο όχημα (UAV) Heliwing της Μπόινγκ εξετέλεσε στα τέλη Απριλίου την πρώτη επιτυχημένη αιώρησή του διάρκειας 4 λεπτών. Το όχημα, μήκους 2,42 μέτρων και εκπετάσματος 5,15 μέτρων απογειώνεται σαν ελικόπτερο. Όταν η ταχύτητα ανόδου γίνει αρκετά μεγάλη ένα σύστημα πτερυγίων φλαπ με κατάλληλο ελιγμό φέρνει το σκάφος σε οριζόντια συμβατική πτήση. Για την προσγείωση η πρόσθια ταχύτητα μηδενίζεται και το σκάφος μεταπίπτει σε αιώρηση και ελεγχόμενη κάθοδο. Το Heliwing έχει σχεδιαστεί για αυτόνομη πτήση σαν πλατφόρμα επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης εναντίον επερχόμενων πυραύλων που πλησιάζουν σε πολύ χαμηλό ύψος, είτε στην ξηρά είτε στη θάλασσα. Το Heliwing χρησιμοποιεί δύο κινητήρες Williams των 179 ίππων ο καθένας που οδηγούν έλικες διαμέτρου 2,12 μέτρων που περιστρέφονται προς αντίθετες κατευθύνσεις για την εξισορρόπηση των ροπών. Στην πτήση δοκιμής το UAV ενήλθε σε ύψος 42 ποδών και αιωρήθηκε σε ύψος 210 ποδών. Η Μπόινγκ εργάζεται στο πρόγραμμα κάτω από ένα συμβόλαιο του Πενταγώνου αξίας 2,6 εκατ. δολαρίων. Το Heliwing μπορεί να μεταφέρει φορτίο εξοπλισμού 90 κιλών και πλήρες φορτίο καυσίμων με ταχύτητες 180 κόμβων. Πραγματοποιήθηκε στις 24 ΜαΪου η πρώτη πτήση του πρωτοτύπου αεροσκάφους ΜiG-21 που εκσυγχρόνισε η IAI. Η σημαντικότερη αλλαγή έχει συντελεστεί στο πιλοτήριο που έχει εξοπλιστεί με δυτικής τεχνολογίας συστήματα που περιλαμβάνουν ανάμεσα στ_ άλλα νέο σύστημα ναυτιλίας, νέο σύστημα διαχείρισης οπλισμού, ενώ ανάλογα με τις απαιτήσεις του πελάτη μπορεί να επεκτεθεί στην τοποθέτηση νέου ραντάρ. Σύμφωνα με την ΙΑΙ, στόχος είναι οι διάφοροι χρήστες του τύπου στους οποίους προσφέρεται ένα _πακέτο_ σημαντικά υψηλότερων επιδόσεων από αντίστοιχες προσφορές ρωσικής προέλευσης. Η ισραηλινή προσπάθεια είναι επίσης η πρώτη που υλοποιείται και η πρώτη πτήση του πρωτοτύπου σημαίνει ότι σύντομα θα υπάρξει και το πλεονέκτημα της προώθησης των σχετικών δοκιμών, έναντι άλλων προγραμμάτων που παραμένουν ακόμη στα χαρτιά. (Φωτογραφία IAI) Το αεροσκάφος ειδικών αποστολών μακράς αυτονομίας Grob Strato-2C έκανε την πρώτη του πτήση τον περασμένο Απρίλιο διάρκειας μιας ώρας. Το γερμανικό αεροσκάφος έχει σχεδιαστεί να επιχειρεί σε ύψος 80.000 ποδών και η μέγιστη αυτονομία του υπολογίζεται σε 80 ώρες. Το Strato-2C θα παραδοθεί στη γερμανική κυβέρνηση το 1996 και θα χρησιμοποιηθεί για ατμοσφαιρικές και άλλες μελέτες. Κάθε κινητήρας οδηγεί έλικες διαμέτρου 20 ποδών που περιστρέφονται με ταχύτητα 650 σ.α.λ. ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ TOW Ο Αμερικανικός Στρατός προχώρησε στα τέλη του περασμένου Μαρτίου στο πρώτο βήμα για την αντικατάσταση του αντιαρματικού συστήματος TOW, ζητώντας αρχική πληροφόρηση (Request For Information, RFI) από τη βιομηχανία για σχετικές τεχνολογίες. Το νέο σύστημα που προσδιορίζεται σαν AMS-H (Advanced Missile System-Heavy) προορίζεται για την _προσβολή και καταστροφή τεθωρακισμένων δυνάμεων πριν τα δικά τους όπλα καταστούν απειλητικά για τις φίλιες δυνάμεις, ενώ θα είναι δυνατόν να κατανικήσει υπάρχουσες και υπό εξέλιξη τεχνολογίες θωράκισης και αντιμέτρων. Το AMS-H θα πρέπει, σε σύγκριση με τον TOW να προσφέρει αυξημένη ακτίνα δράσης, φονικότητα και δυνατότητα επιβίωσης στο πεδίο της μάχης, ενώ αντίθετα θα πρέπει να μειώνει σημαντικά τον χρόνο έκθεσης του σκοπευτή στα εχθρικά πυρά. Επίσης το σύστημα θα πρέπει να είναι συμβατό με τους εκτοξευτές TOW και τα σκοπευτικά που αυτός χρησιμοποιεί (Improved Bradley Aquisition System-IBAS, Improved Target Aquisition System-ITAS), ενώ η κατασκευή του θα επιτρέπει μελλοντικές βελτιώσεις για την αντιμετώπιση νέων απειλών ή προσαρμογές σε πλατφόρμες εκτόξευσης. Το AMS-H προορίζεται για τοποθέτηση το 2004/2005 στις σημερινές πλατφόρμες όπως το M-2/-3 Bradley AFV και το όχημα HMMWV. Αντίθετα δεν προορίζεται να αντικαταστήσει τους TOW στα ελικόπτερα Cobra, τα οποία υπολογίζεται ότι θα έχουν αποσύρει μέχρι τότε. Όπως γράφαμε στο προηγούμενο τεύχος μας ο Αμερικανικός Στρατός προχωρεί ήδη στην αντικατάσταση των πυραύλων Dragon με το σύστημα Javelin και η απόκτηση των AMS-H θα εκσυγχρονίσει πλήρως το αντιαρματικό οπλοστάσιο. Το σύστημα αναμένεται να υιοθετηθεί και από άλλες χώρες παρά την ύπαρξη του προγράμματος TRIGAT του ΝΑΤΟ που αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα εξέλιξης. ΝΕΑ ΟΠΛΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ Η Διοίκηση Ειδικών Δυνάμεων (US Special Operations Command, SOCOM) των αμερικανικών Ε.Δ. προχώρησε πρόσφατα στην επισήμανση μιας σειράς νέων όπλων και εξοπλισμού που σκοπεύει να εξελίξει σε συνεργασία με τις αμερικανικές εταιρίες προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις μελλοντικές επιχειρησιακές ανάγκες. Σύμφωνα με την ανακοίνωση η Υπηρεσία επιθυμεί: - Συστήματα ικανά να επισημάνουν, εντοπίσουν και αναγνωρίσουν σταθερά και κινητά οπλικά συστήματα, ιδιαίτερα αυτά που χαρακτηρίζονται σαν _όπλα μαζικής καταστροφής_. Τα συστήματα αυτά θα πρέπει να είναι φορητά ή να μπορούν να προσαρμόζονται εύκολα σε πλατφόρμες (εναέριες, επίγειες ή θαλάσσιες) που βρίσκονται σε χρήση με τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις. - Συστήματα επισήμανσης στόχων (παθητικά ή ενεργητικά) προκειμένου αυτοί να πληγούν στη συνέχεια με όπλα ακριβείας. Η μέθοδος επισήμανσης θα πρέπει να μην μπορεί να γίνει αντιληπτή από τον εχθρό. - Προηγμένα αμυντικά και επιθετικά ομαδικά όπλα με αυξημένη αποτελεσματικότητα, μεγάλη εμβέλεια, υψηλή ακρίβεια και αξιοπιστία και μέγιστη αποτελεσματικότητα. Τα συστήματα θα πρέπει να μπορούν να μεταφέρονται με ελικόπτερα, οχήματα HMMWV ή ακάτους. Στην περίπτωση των αμυντικών όπλων, περιλαμβάνονται και αντίμετρα εναντίον _έξυπνων όπλων_ που κατευθύνονται ηλεκτρο-οπτικά, με υπέρυθρη, ή ακτινοβολία λέιζερ, ή άλλες μορφές ανίχνευσης. Τα επιθετικά όπλα θα πρέπει να μπορούν να προσβάλλουν σε μεγάλες αποστάσεις στόχους όπως αποθήκες πυρομαχικών και καυσίμων, οχυρωμένες θέσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις κ.ά., ενώ θα πρέπει να μπορούν να βάλλουν από περιορισμένους χώρους. - Μη-φονικά όπλα που θα αδρανοποιούν τον εχθρό ή τα συστήματά του από αποστάσεις 250-600 μέτρα. Τα συστήματα θα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιηθούν με υψηλή αποτελεσματικότητα χωρίς να μπορούν να επισημανθούν όταν χρησιμοποιούνται. - Γενικά συστήματα μεταφοράς (εναέρια, επίγεια, θαλάσσια) με μειωμένο ηλεκτρομαγνητικό, ακουστικό, υπέρυθρο, θερμικό και οπτικό ίχνος, ενώ θα προσφέρουν, σε σύγκριση με τα υπάρχοντα αυξημένη ταχύτητα, αυτονομία, προστασία και ικανότητα διεξαγωγής επιχειρήσεων με όλες τις καιρικές συνθήκες. - Τεχνολογίας που θα επιτρέπουν τον ανεφοδιασμό ομάδων ειδικών δυνάμεων χωρίς να υπάρχει κίνδυνος οι τελευταίες να επισημανθούν. Σ_ αυτές περιλαμβάνονται ειδικά οχήματα, τεχνικές ρίψης εφοδίων από ιπτάμενες πλατφόρμες κ.ά. - Συστήματα επισήμανσης και καταστροφής ναρκών ή άλλων εκρηκτικών παγίδων στην ξηρά και τη θάλασσα. - Τεχνολογίες παραλλαγής, απόκρυψης και μείωσης του ίχνους που παρουσιάζουν υλικά και προσωπικό σε διάφορες μεθόδους ανίχνευσης. - Συστήματα ατομικής προστασίας από τα όπλα του εχθρού. Τέλος επιζητούνται νέες τεχνολογίες επικοινωνιών σε πλαίσια C4I που δεν θα μπορούν να εντοπιστούν και να υποκλαπούν. ΤΕΛΕΞ Η Ινδική Αεροπορία παρέλαβε 10 ρωσικά επιχειρησιακά μαχητικά MiG-21UM προκειμένου να αντικαταστήσει τα παλαιότερα MiG-21U και διθέσια Hawker Hanter που χρησιμοποιούνται σήμερα στον ρόλο αυτό. Παλαιότερα η Ινδία είχε ενδιαφερθεί για αγορά βρετανικών Χοκ ή γαλλογερμανικών AlphaJet για προωθημένη εκπαίδευση, αλλά το ενδιαφέρον δεν υλοποιήθηκε με κάποια παραγγελία. Το F-16, ένα μονοθέσιο αεροσκάφος Block 50 που παραδόθηκε στην Αμερικανική Αεροπορία, είναι το αεροσκάφος 3.500 αυτού του τύπου που κατασκευάστηκε. Η Λόκχιντ έχει ακόμη παραγγελίες για τουλάχιστον 450 αεροπλάνα που αναμένεται να κρατήσουν ανοικτή τη γραμμή παραγωγής τουλάχιστον μέχρι το έτος 2000. Μια ρωσική εταιρία μετατρέπει το γνωστό επιθετικό ελικόπτερο Mil Mi-24 για χρήση σε καθήκοντα αστυνόμευσης, αφαιρώντας τον οπλισμό και τη θωράκιση και εγκαθιστώντας προβολείς και εξωτερικά μεγάφωνα. Η αστυνομία της Μόσχας χρησιμοποίησε για διάστημα μερικών μηνών ένα Bell 206, αλλά μην έχοντας χρήματα να το αγοράσει το επέστρεψε στην εταιρία που της το είχε παραχωρήσει. Έτσι το ρωσικό υπουργείο Εσωτερικών στράφηκε στη λύση της μετασκευής των Mi-24 για τον ίδιο ρόλο. H Λόκχιντ Μάρτιν και η Σορτς συμφώνησαν να συνεργαστούν στην προώθηση του πυραύλου αέρος-αέρος Starstrike που κατασκευάζει η δεύτερη. O Αμερικανικός Στρατός πρόκειται να δοκιμάσει το σύστημα για πιθανή χρήση στα ελικόπτερα AH-64. To Starstrike προσφέρει σημαντικά υψηλότερες επιδόσεις σε σχέση με το Stinger που χρησιμοποιείται σήμερα και βασίζει τη δυνατότητά του όχι σε εκρηκτική κεφαλή αλλά σε ταχύτατα κινούμενο βλήμα που διαπερνά και καταστρέφει τον στόχο λόγω της κινητικής ενέργειας που διαθέτει. 'λλη μια αγορά πολεμικού υλικού που αναφέρθηκε ότι πραγματοποίησε πρόσφατα η Κίνα αφορά 15 τουλάχιστον μεταγωγικά Il-76 από το Ουσμπεκιστάν. Σύμφωνα με παλαιότερες πληροφορίες η δημοκρατία αυτή είχε στο παρελθόν προσφέρει μεταχειρισμένα μεταγωγικά και μαχητικά που είχε _κληρονομήσει_ σαν αποτέλεσμα της διάλυσης της Σοβιετικής Ένωσης. Πιθανότατα όμως τα αεροπλάνα να είναι και καινούρια από τη γραμμή παραγωγής της Τασκένδης. Οι εταιρίες που μετέχουν στον διαγωνισμό JPATS (Joint Primary Aircraft Training System) της USAF και του Αμερικανικού Ναυτικού, στοχεύουν και προς ξένους πελάτες προκειμένου να μειώσουν το κόστος του προγράμματος. Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα αμερικανικής εταιρίας που παρέχει βιομηχανικές συμβουλές, εκτιμά ότι από τους σημαντικότερους πελάτες θα μπορούσαν να είναι το Ισραήλ, το Μεξικό, το κοινό πρόγραμμα εκπαίδευσης του ΝΑΤΟ με έδρα την αεροπορική βάση Σέπαρντ και κατά δεύτερο λόγο η Ελλάδα, η Τουρκία, η Ταϊβάν, η Ν. Κορέα και η Ταϊλάνδη. Κύριος πόλος έλξης για όλους θα αποτελέσει το γεγονός ότι το αεροπλάνο βασικής εκπαίδευσης θα μπορεί να αγοραστεί μέσω κονδυλίων FMF. Ο Αμερικανικός Στρατός αναζητεί μια εναέρια πλατφόρμα SΙGΙΝΤ/ΙΜΙΝΤ (Signal/Imagery Inteligence) για να αντικαταστήσει αρκετά από τα παλαιότερα αεροσκάφη που βρίσκονται σήμερα σε υπηρεσία, ανάμεσά τους τα RC-12/RU-21 _Guardrail_ και RV-1D _Quicklook_. Τα αεροσκάφη αυτά τροφοδοτούν με πληροφορίες τα επιτελεία σε επίπεδο τομέων θεάτρου επιχειρήσεων. Ο Στρατός ψάχνει για _κάποιο μεγαλύτερο αεροπλάνο_ που θα είναι ικανό για αποστολές διάρκειας 10 ωρών πετώντας στα 30.000 πόδια. Θα πρέπει επίσης να είναι ικανό να μεταβαίνει αυτοδύναμα για επιχειρήσεις σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου, ενώ μελλοντικά εκτός του εξοπλισμού SIGINT/IMINT θα αποκτήσει και SLAR (Side Looking Airborne Radar). Μια άλλη μελλοντική απαίτηση θα είναι η διεξαγωγή επιχειρήσεων σαν μη επανδρωμένο αεροσκάφος σε περιοχές υψηλού κινδύνου. Ανάμεσα στα υποψήφια αεροπλάνα περιλαμβάνονται τα Fokker 50/60, de Havilland Dash 8, ΑΤR 52C, CASA.IPTN CN-235 και το Alenia G.222. Για όλους τους κατασκευαστές που δεν προέρχονται από τις ΗΠΑ, θα πρέπει να εξασφαλιστεί η συνεργασία με κάποια αμερικανική εταιρία. Το Αμερικανικό Ναυτικό συνεχίζοντας τις δοκιμές του βλήματος SLAM πραγματοποίησε πρόσφατα στα ανοικτά της Καλιφόρνια την πρώτη πολλαπλή εκτόξευση. Στην επιτυχημένη δοκιμή, τέσσερα βλήματα εκτοξεύθηκαν από μαχητικό F-18C και κατευθύνθηκαν στον στόχο από άλλο αεροσκάφος του ιδίου τύπου. O SLAM, αρχικά μοντέλα του οποίου χρησιμοποιήθηκαν στις επιχειρήσεις του Κόλπου, βασίζεται στο βλήμα Χάρπουν, στο οποίο έχει τοποθετηθεί ηλεκτρο-οπτικός αισθητήρας. Στις νεότερες εκδόσεις που βρίσκονται τώρα υπό εξέλιξη το Ναυτικό προσπαθεί να αυξήσει την εμβέλεια και την αξιοπιστία του συστήματος ζεύξης με το αεροσκάφος κατεύθυνσης. Όπως είχαμε γράψει και σε προηγούμενο τεύχος μας το Αμερικανικό Ναυτικό έχει δοκιμάσει πρόσφατα τον SLAM και σε εκτοξεύσεις από πολεμικά πλοία αυξάνοντας έτσι την επιχειρησιακή ευελιξία του όπλου. O SLAM μπορεί να λήξει στόχους από αποστάσεις που ξεπερνούν τα 100 χιλιόμετρα, πολύ δηλαδή έξω από τις ζώνες αντιαεροπορικής άμυνας που διαθέτουν οι περισσότερες χώρες. Το Ισραήλ φαίνεται ότι αναπτύσσει στενότερες σχέσεις με την Ινδία στην οποία φαίνεται ότι έχει προσφέρει μια ποικιλία αμυντικού υλικού. Ανάμεσά τους περιλαμβάνεται και η τεχνολογία του εναέριου συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης Phalcon. H Ινδία έχει προσπαθήσει στο παρελθόν να αναπτύξει τη δική της σχετική τεχνολογία με πιο πρόσφατο το παράδειγμα της εμφάνισης ενός ινδικού HS.748 στη ράχη του oποίου είχε τοποθετηθεί δίσκος ραντάρ. Το σχετικό όμως πρόγραμμα, απ_ όσο είναι γνωστό αντιμετωπίζει σοβαρά τεχνικά προβλήματα. H συνεργασία έχει ήδη αποδώσει μια συμφωνία πώλησης που αφορά άγνωστο αριθμό συστημάτων μη επανδρωμένων αεροσκαφών με εφαρμογές αντι-ραντάρ _Harpy_. Αν και οι πληροφορίες για το σύστημα είναι λίγες πιστεύεται ότι πρόκειται για έναν πολλαπλό εκτοξευτή που διαθέτει 16 UAV (Unmaned Aiborne Vehicles) έτοιμα προς βολή. Τα βάρους 100 κιλών UAV χρησιμοποιούνται είτε για τον εντοπισμό πηγών εκπομπής ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, είτε για την παρεμβολή τους, αν και κάποιες πηγές αναφέρουν ότι έχει και τη δυνατότητα προσβολής τους. Παραδόθηκε από τη Λόκχιντ το πρώτο από τα δύο SR-71A που επαναφέρει η USAF σε υπηρεσία. Πιλότοι της NASA, που χρησιμοποιεί επίσης τον τύπο, θα εκπαιδεύσουν τους χειριστές της Αεροπορίας. Τα SR-71A είχαν αποσυρθεί πριν μερικά χρόνια για την εξοικονόμηση χρημάτων, αλλά κάποια αεροπλάνα διατηρήθηκαν σε αποθήκευση ακριβώς για το ενδεχόμενο κάλυψης μελλοντικών αναγκών. H Μπόινγκ ξεκίνησε την κατασκευή του έβδομου V-22 Osprey στα πλαίσια της συνέχισης χρηματοδότησης του προγράμματος μέχρι τη λήψη τελικής απόφασης για τον αριθμό των αεροσκαφών που θα κατασκευαστούν. Το υπό κατασκευή αεροπλάνο θα κάνει την πρώτη του πτήση τον Δεκέμβριο 1996. Σκληρός ανταγωνισμός αναπτύσσεται στην Ιαπωνία για την εξασφάλιση του διαδόχου του πυραύλου AIM-7M σε υπηρεσία σήμερα στην Ιαπωνική Αεροπορία. H Μιτσουμπίσι Ελέκτρικ έχει ήδη αρχίσει την τελική φάση της ανάπτυξης του εγχωρίου πυραύλου XAAM-4 βάσει ενός συμβολαίου ύψους 38 εκατ. δολαρίων με το ιαπωνικό υπουργείο 'μυνας. Παράλληλα όμως οι ΗΠΑ έχουν προτείνει στην Ιαπωνία την παραχώρηση δικαιωμάτων κατασκευής του AIM-120 AMRAAM για τον εξοπλισμό των F-15J. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ο XAAM-4 έχει τις ίδιες περίπου δυνατότητες με τον AMRAAM και οι πιθανότητες επιλογής του αμερικανικού πυραύλου θα εξαρτηθούν από το κόστος και από το εάν η Ιαπωνία επιθυμεί να αποκτήσει τη δική της σχετική τεχνολογία στον συγκεκριμένο τομέα. H διαμάχη του Αμερικανικού Ναυτικού και της Αεροπορίας για την πώληση μεταχειρισμένων πλεοναζόντων αεροσκαφών στο εξωτερικό προκειμένου να εξασφαλίσουν κεφάλαια για νέες αγορές συνεχίζεται. Τελευταίο πεδίο μάχης, μετά την Ισπανία όπου το πρώτο πέτυχε να πουλήσει F-18 αντί των F-16 της USAF, το Μπαχρέιν. H αραβική αυτή χώρα είχε αρχίσει συνομιλίες με την Αεροπορία για την προμήθεια F-16, δεδομένου ότι διαθέτει ήδη αεροσκάφη αυτού του τύπου. Παρεμβαίνοντας το Ναυτικό προσέφερε τα 18 F-16N που διαθέτει σε Μοίρες Aggressors σε καλύτερες τιμές. Για να κάνει μάλιστα το _πακέτο_ περισσότερο ελκυστικό έχει κάνει επίσης την πρόταση να ανταλλάξει τα αεροπλάνα με τα F-5E/F της Αεροπορίας του Μπαχρέιν και το τελευταίο να πληρώσει τη διαφορά σε χρήμα. Η Γερμανία και η Ουγγαρία βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για την προμήθεια από τη δεύτερη αριθμού ελικοπτέρων Mil Mi-24 _Hind_ που προέρχονται από το οπλοστάσιο της άλλοτε Ανατολικής Γερμανίας. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Ουγγαρία έχει ήδη παραλάβει από τηΓερμανία ανατολικογερμανικό υλικό στη μορφή 20 L-39 που χρησιμοποιούνται σήμερα στον ρόλο της προωθημένης εκπαίδευσης. Το Βελιγράδι έχει κατηγορήσει στο παρελθόν την Ουγγαρία ότι προμηθεύει όπλα στους Κροάτες κατά παράβαση του εμπάργκο του ΟΗΕ, και δημοσιογραφικοί κύκλοι στη γιουγκοσλαβική πρωτεύουσα ανέφεραν ότι πίσω από το όλο θέμα βρίσκεται η Γερμανία. MiG-21, πιθανότατα πρώην ανατολικογερμανικά έχουν επισημανθεί σε κροατικά χέρια. Παραδόθηκε τελικά το πρώτο αεροσκάφος AWACS τύπου Phalcon από την ισραηλινή IAI στη Χιλιανή Αεροπορία. Όπως έχουμε γράψει και στο παρελθόν, πρόκεται για αεροσκάφη Μπόινγκ 707 στα οποία έχουν τοποθετηθεί πλευρικές στοιχειοκεραίες ηλεκτρονικής σάρωσης. Αρχικά, πριν μερικές εβδομάδες, η Χιλή είχε απορρίψει την παραλαβή του συστήματος δεδομένης μιας διαμάχης σχετικά με την υποστήριξή του, όπως είχε τότε αναφερθεί. Στις αρχές ΜαΪου όμως η αεροπορία της νοτιοαμερικανικής χώρας αποδέχθηκε το αεροπλάνο, αποδεχόμενη παράλληλα και την ισραηλινή πρόταση να υπάρξει μεταφορά τεχνολογίας που θα επιτρέψει την υποστήριξη του συστήματος στη Χιλή με ισραηλινή επίβλεψη. Το σημαντικότερο όμως αποτέλεσμα της συμφωνίας θα είναι η δυνατότητα αναβάθμισης και επαναπρογραμματισμού υποσυστημάτων του Phalcon, κάτι που πιστεύεται ότι ήταν και το αρχικό χιλιανό αίτημα. Σημαντικό λαθρεμπόριο αεροσκαφών από τις δημοκρατίες που προήλθαν από την πρώην Σοβιετική Ένωση έχει επισημανθεί τόσο από κυβερνήσεις άλλων ευρωπαϊκών χωρών όσο και από διεθνείς οργανισμούς. Σύμφωνα με πρόσφατες καταγγελίες σε πολωνικές και ουγγρικές εφημερίδες σε αρκετές περιπτώσεις τους τελευταίους μήνες αεροπλάνα και ελικόπτερα που είχαν εμπλακεί σε ατυχήματα στις παραπάνω χώρες αποδείχθηκε ότι ήταν προϊόντα λαθρεμπορίου προς χώρες της Αφρικής και της Ασίας. Σε μια περίπτωση ένα Mil Mi-17 που συνετρίβη σε πολωνικό έδαφος αποδείχθηκε ότι δεν είχε κανένα έγγραφο που να αποδείκνυε την κυριότητα του αεροσκάφους από την εταιρία που είχε ζητήσει άδεια διέλευσης από τον πολωνικό εναέριο χώρο. Σε μια άλλη περίπτωση ένα Il-18 που εφέρετο ότι είχε αγοραστεί για διάλυση εμφανίστηκε να εκτελεί δρομολόγια από αφρικανική πρωτεύουσα. Οι παραπάνω καταγγελίες έρχονται να συμπληρώσουν άλλες που έφεραν πιλότους περιφερειακών δημοκρατιών του Καυκάσου να έχουν παραδώσει τα αεροπλάνα τους έναντι αμοιβής στο Ιράν ή το Αφγανιστάν. Αψιμαχίες σημειώθηκαν στις 4 και 5 ΜαΪου στα σύνορα μεταξύ της Ταϊλάνδης και της Μπούρμα (Μyanmar) όταν στρατιωτικές δυνάμεις του καθεστώτος στην τελευταία εισχώρησαν στην Ταϊλάνδη καταδιώκοντας αντάρτες Καρίν. Στις επιχειρήσεις για την απόκρουση των εισβολέων έλαβαν μέρος, σύμφωνα με ανακοίνωση από την Μπαγκόνγκ, και ελικόπτερα τύπου Cobra που μόλις πρόσφατα έχει προμηθευτεί ο στρατός της νοτιασιατικής χώρας. Η Ρωσία προειδοποίησε για την επιθυμία αναδιαπραγμάτευσης της συμφωνίας CFE που προς το παρόν υπαγορεύει στη χώρα αυτή τη διατήρηση 125 αρμάτων μάχης στην περιοχή της Στρατιωτικής Διοίκησης του Βορείου Καυκάσου. Με τις επιχειρήσεις να συνεχίζονται στην περιοχή της Τσετσενίας η Μόσχα διατηρεί εκεί τουλάχιστον 600 άρματα μάχης. Ρώσος επίσημος φέρεται να δήλωσε ότι οι αρχικοί περιορισμοί είναι απαράδεκτοι όπως απόδειξε η υπόθεση της Τσετσενίας και η Ρωσία επιθυμεί την άμεση αναθεώρησή τους. H περίπτωση θα απολέσει δοκιμή αφού αρκετές χώρες είναι σίγουρο ότι θα αντιταχθούν στην αναθεώρηση, ενώ άλλες (οι λιγότερες) έχουν εκφράσει ανάλογες τάσεις. Το Κουβέιτ κατέβαλε πρόσφατα σε Δυτικές χώρες περίπου 113 εκατ. δολάρια σαν πληρωμή για την κινητοποίηση δυνάμεων τον περασμένο Οκτώβριο, όταν είχαν παρατηρηθεί στην περιοχή κινήσεις των ιρακινών στρατευμάτων. Τα χρήματα προήλθαν από _εθελοντικές προσφορές_ όταν μια προσπάθεια επιβολής ειδικού έκτακτου φόρου απέτυχε. Η Σ. Αραβία κατέβαλε για τον ίδιο σκοπό ένα ποσό που υπολογίζεται ανάμεσα στα 500 εκατ. και το ένα δισεκατομμύριο. Η διεθνής οργάνωση Human Rights Watch (HRW) σε πρόσφατη έκθεσή της κατηγόρησε το Πεντάγωνο ότι διαθέτει τουλάχιστον δέκα διαφορετικά είδη όπλων λέιζερ που έχουν σαν αποκλειστικό σκοπό να τυφλώνουν τους αντίπαλους στρατιώτες και παράλληλα ξεκίνησε εκστρατεία για τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας που θα απαγορεύει την ανάπτυξη τέτοιας τεχνολογίας υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. Το αμερικανικό Πεντάγωνο, αν και παραδέχθηκε την ύπαρξη τέτοιων όπλων, υποστήριξε ότι σκοπός τους είναι η αδρανοποίηση ηλεκτρο-οπτικών μέσων που χρησιμοποιούνται στο πεδίο της μάχης. Η HRW όμως αποκάλυψε ότι τα περισσότερα από αυτά τα όπλα είναι χαμηλής ενέργειας και αδρανοποιούν μεν τους αισθητήρες του εχθρού με το να τυφλώνουν τους χειριστές τους. Στην ίδια ανακοίνωση αποκαλύφθηκε επίσης ότι ο οπλισμός αυτός χρησιμοποιείται κυρίως από μέλη των ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ σε ειδικές επιχειρήσεις, όπως διάσωση ομήρων ή αντιμετώπιση τρομοκρατών. Τέτοιοι όμως αντίπαλοι δεν χρησιμοποιούν αισθητήρες. ΑΠΩΛΕΙΕΣ - ATYXHMATA ϊ Ελικόπτερο UH-1H του Στρατού των Φιλιππίνων δέχθηκε τα πυρά μουσουλμάνων ανταρτών στις 6 Ιανουαρίου με αποτέλεσμα να υποστεί ζημιές. Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες το ελικόπτερο κατέπεσε λίγο αργότερα σκοτώνοντας το πλήρωμά του, ενώ ένα δεύτερο ελικόπτερο του ιδίου τύπου υπέστη επίσης ζημιές. ϊ Επιχειρησιακό εκπαιδευτικό TAV-8B του Σώματος των Αμερικανών Πεζοναυτών κατέπεσε και συνετρίβη στις 14 Ιανουαρίου σε ερημική περιοχή της Βόρειας Καρολίνας. Στο αεροσκάφος που μετέβαινε από την αεροπορική βάση του Νόρφολκ στη Βιρτζίνια, στη βάση Σέιμορ της Βόρειας Καρολίνας σημειώθηκε μηχανική βλάβη αλλά το διμελές πλήρωμα κατόρθωσε να το εγκαταλείψει με επιτυχία. ϊ Αεροσκάφος Su-27UB που χρησιμοποιείτο για επιχειρησιακή εκπαίδευση από τη ρωσική αεροπορία του Βορείου Στόλου συνετρίβη στις 21 Ιανουαρίου όταν στη διάρκεια της προσέγγισης υπέστη απώλεια ισχύος και στους δύο κινητήρες. Τα δύο μέλη του πληρώματος κατόρθωσαν να εγκαταλείψουν το αεροσκάφος χρησιμοποιώντας τα εκτινασσόμενα καθίσματά τους, αλλά ο ένας από αυτούς τραυματίστηκε κατά την πτώση στο έδαφος. ϊ Μαχητικό Su-22 της Αεροπορίας του Αφγανιστάν υπέστη μηχανική βλάβη ενώ πετούσε στις 26 Ιανουαρίου κοντά στα σύνορα με το Τατζικιστάν (σύμφωνα με άλλες πηγές, το αεροσκάφος είχε παραβιάσει τον εναέριο χώρο της πρώην αυτής σοβιετικής δημοκρατίας). O πιλότος εγκατέλειψε το αεροπλάνο. Αυτό όμως συνέχισε την πορεία του ακυβέρνητο και συνετρίβη τελικά 140 χιλιόμετρα μακρύτερα, ευτυχώς χωρίς θύματα στο έδαφος. ϊ Ελικόπτερο Mil Mi-2 της Ρωσικής Αεροπορίας που εκτελούσε πτήση για λογαριασμό πολιτικής υπηρεσίας κατέπεσε λόγω μηχανικής βλάβης στις 26 Ιανουαρίου σε περιοχή κοντά στη Μόσχα. Από την πτώση τραυματίστηκε ένα άτομο, ενώ ο πιλότος και ένας άλλος επιβάτης διέφυγαν χωρίς τραύματα. Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες το ελικόπτερο χτύπησε σε γραμμές υψηλής τάσης. ϊ Μαχητικό F/A-18C του Αμερικανικού Ναυτικού κατέπεσε στη θάλασσα αμέσως μετά την απονήωση του στις 28 Ιανουαρίου από το αεροπλανοφόρο _Αβραάμ Λίνκολν_. Το περιστατικό συνέβη ανοικτά του Σαν Ντιέγκο στη Νότια Καλιφόρνια και οφείλεται μάλλον σε απώλεια ισχύος ενός από τους κινητήρες. O πιλότος σκοτώθηκε αφού δεν κατάφερε να εγκαταλείψει έγκαιρα το μαχητικό. ϊ AV-8B του Σώματος των Αμερικανών Πεζοναυτών που επιχειρούσε από το ελικοπτεροφόρο USS Essex κατέπεσε στις 28 Ιανουαρίου έξω από τις ακτές της Σομαλίας. Το αεροσκάφος μετείχε στην επιχείρηση απομάκρυνσης των δυνάμεων των Ηνωμένων Εθνών από την περιοχή και η πτώση του οφείλεται σε μηχανική βλάβη αν και αρχικά είχε αναφερθεί ότι είχε δεχθεί από το έδαφος πυρά ελαφρών όπλων. ϊ Ελικόπτερο του Ισραηλινού Στρατού που μετείχε σε επιχειρήσεις στο νότιο Λίβανο στις 2 Φεβρουαρίου δέχθηκε αντιαεροπορικό πύραυλο, πιθανότατα SA-7 και εξερράγη στον αέρα. Ένα δεύτερο ελικόπτερο που συνεργαζόταν με το πρώτο ανέφερε ότι εναντίον των δύο αεροσκαφών εκτοξεύθηκαν αρκετά αντιαεροπορικά βλήματα που αστόχησαν χάρις στη χρήση παραπλανητικών φωτοβολίδων, εκτός από το μοιραίο βλήμα που εκτοξεύθηκε από πολύ μικρή απόσταση και βρήκε το στόχο του. ϊ Μαχητικό Hunder FGA.9 της Αεροπορίας της Ζιμπάμπουε κατέπεσε στις 2 Φεβρουαρίου ενώ πετούσε σε χαμηλό ύψος στη διάρκεια εκπαιδευτικής αποστολής. Σύμφωνα με μια αναφορά το δυστύχημα οφείλεται σε εισρόφηση ξένου σώματος (πουλιού;) στον κινητήρα. Ο πιλότος του σκοτώθηκε. Στις 27 Φεβρουαρίου ένα κινεζικής κατασκευής μαχητικό J-7 (ΜiG-21) κατέπεσε λόγω βλάβης του κινητήρα σκοτώνοντας επίσης τον πιλότο του. ϊ F-16C της Εθνοφρουράς της πολιτείας του Νέου Μεξικού (188h Μοίρα Μαχητικών) κατέπεσε στις 5 Φεβρουαρίου στη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης, αποτέλεσμα βλάβης στον κινητήρα. Το αεροσκάφος μόλις είχε εκτελέσει βολή πυροβόλου και κατέπεσε μέσα στο πεδίο βολής. Ο πιλότος του χρησιμοποίησε το εκτινασσόμενο κάθισμά του και διασώθηκε. ϊ Στροβιλοελικοφόρο εκπαιδευτικό αεροπλάνο T-34C του Αμερικανικού Ναυτικού κατέπεσε και συνετρίβη στον Κόλπο του Μεξικού στις 14 Φεβρουαρίου με αποτέλεσμα τον θάνατο ενός από τα δύο μέλη του πληρώματος. Η πτώση του αεροσκάφους οφείλεται, σύμφωνα με τις πρώτες αναφορές, σε λανθασμένο χειρισμό. ϊ Αεροσκάφος F-111E συνετρίβη στη διάρκεια της προσγείωσης στην αεροπορική βάση Κάνον του Νέου Μεξικού ενώ επέστρεφε από εκπαιδευτική αποστολή. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, στη διάρκεια της τελικής προσέγγισης παρουσιάστηκε πρόβλημα ελέγχου του βομβαρδιστικού και το πλήρωμα αναγκάστηκε να το εγκαταλείψει. ϊ Ελαφρό αεροπλάνο Slingsdy T-3A της Αεροπορικής Ακαδημίας της USAF (557 Μοίρα Εκπαίδευσης) συνετρίβη στις 22 Φεβρουαρίου κάτω από ανεξήγητες συνθήκες 45_ μετά την απογείωσή του από το αεροδρόμιο κοντά στο Κολοράντο Σπρινγκς. Στα συντρίμμια του αεροπλάνου βρέθηκαν αργότερα τα πτώματα του εκπαιδευτή και του μαθητευόμενου χειριστού. ϊ Αεριωθούμενο εκαπιδευτικό T-38A που χρησιμοποιείται από την Αμερικανική Αεροπορίκη Ακαδημία στο Κολοράντο Σπρινγκς κατέπεσε στις 22 Φεβρουαρίου σκοτώνοντας και τα δύο μέλη του πληρώματός του. Πριν από την πτώση το πλήρωμα ανέφερε προβλήματα ελέγχου, αλλά η επικοινωνία με το αεροδρόμιο διακόπηκε απότομα. ϊ Ελικόπτερο Alouette II της αεροπορίας του Βελγικού Στρατού κατέπεσε στις 23 Φεβρουαρίου στη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης μέσα στην περίμετρο στρατιωτικής βάσης. Το πλήρωμα του ελικοπτέρου εκπαιδευόταν στη μεταφορά εξωτερικών φορτίων. Για τον σκοπό αυτό στο κοιλιακό άγκιστρο είχε αναρτηθεί ένα ελαφρό τρέιλερ. Σε κάποιο σημείο της πτήσης, ο κινητήρας του ελικοπτέρου σταμάτησε και ο χειριστής του δεν πρόλαβε να απελευθερώσει έγκαιρα το εξωτερικό φορτίο και να εκτελέσει αυτοπεριστροφή. Το ελικόπτερο παρασύρθηκε από το φορτίο και συνετρίβη στο έδαφος σκοτώνοντας το διμελές πλήρωμα. Υπήρξε το πρώτο θανατηφόρο δυστύχημα του τύπου σε 23 χρόνια βελγικής υπηρεσίας. ϊ Ελικόπτερο AH-1W της Μοίρας HMLA-267 των Πεζοναυτών κατέπεσε στις 27 Φεβρουαρίου στη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης από το ελικοπτεροφόρο USS Essex έξω από τις ακτές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Το ελικόπτερο εκτελούσε άσκηση εξομοίωσης κατάστασης εκτάκτου ανάγκης με την εκτέλεση αυτοπεριστροφής χωρίς ισχύ. Η λειτουργία του κινητήρα διακόπηκε σε ύψος 2000 ποδών, αλλά όταν επιχειρήθηκε να τεθεί και πάλι σε λειτουργία χίλια πόδια χαμηλότερα, δεν υπήρξε αντίδραση. Μερική ισχύς επιτεύχθηκε σε πολύ χαμηλό ύψος αλλά το ελικόπτερο προσέκρουσε στο έδαφος και αναποδογύρισε. Αποδεικνύοντας όμως την πρόβλεψη στη σχεδίαση του, το σύστημα προσγείωσης και η δομική κατασκευή απορρόφησε την ενέργεια της κρούσης και το πλήρωμα υπέστη μόνο ελαφρά τραύματα. ϊ Αεροσκάφος F-4G καταστολής αεράμυνας της 561ης Μοίρας της 57ης Πτέρυγας της USAF κετέπεσε την 1 Μαρτίου σε ερημική περιοχή της Νεβάδα, μέσα στο πεδίο βολής Tonopah. Τα δύο μέλη του πληρώματος εγκατέλειψαν εγκαίρως το αεροπλάνο και διασώθηκαν. Σύμφωνα με τις αναφορές τους στο αεροπλάνο εμφανίστηκαν κραδασμοί πριν οι κινητήρες σταματήσουν, ο ένας μετά τον άλλο. ϊ Εκπαιδευτικό Saab 105oE της αυστριακής αεροπορίας συνετρίβη στις 3 Μαρτίου σε πλαγιά ενός βουνού στη δυτική Αυστρία. Το αεροσκάφος αποτελούσε μέρος ενός σχηματισμού δύο αεροσκαφών που εκτελούσε εκπαιδευτική αποστολή. Σύμφωνα με τις πληροφορίες το αεριωθούμενο χτύπησε στην πλαγιά στη διάρκεια εκτέλεσης _loop_ σκοτώνοντας τον πιλότο και έναν τεχνικό που επέβαινε σ_ αυτό. Η παρουσία του τελευταίου όπως και η εκτέλεση ακροβατικών σε χαμηλό ύψος δεν προβλεπόντουσαν από το σχέδιο πτήσης που είχε υποβληθεί. ϊ Ελαφρό αεροπλάνο της αεροπορίας της Καμπότζης συνετρίβη στη διάρκεια εκτέλεσης αναγνωριστικής αποστολής στις 4 Μαρτίου. Το αεροσκάφος αποτελούσε μέρος της συνοδείας του πρωθυπουργού της χώρας που βρισκόταν σε περιοδεία και χειριστής του ήταν ο υπαρχηγός της Καμποτζιανής Αεροπορίας. Το μικρό αεροπλάνο, πιθανότατα από κακό χειρισμό, χτύπησε στις κορυφές των δένδρων και συνετρίβη στο κτίσμα ενός ναού χωρίς ευτυχώς θύματα στο έδαφος. Ο πιλότος του σκοτώθηκε αλλά και ο συγκυβερνήτης κατόρθωσε να απομακρυνθεί από τα συντρίμμια πριν το αεροπλάνο εκραγεί. Κάποιες άλλες πληροφορίες αναφέρουν ότι το διθέσιο P92 Echo ιταλικής κατασκευής καταρρίφθηκε από τους αντάρτες _Ερυθρούς Κμερ_. ϊ Ένα ακόμη Τ-38Α της USAF εναπλάκη σε ατύχημα στις 6 Μαρτίου στην Τούλσα της Οκλαχόμα. Το αεροσκάφος εξάντλησε το απόθεμα καυσίμων του και αναγκάστηκε έτσι να εκτελέσει αναγκαστική προσγείωση χωρίς ισχύ (dead stick) με αποτέλεσμα να βγει από τον διάδρομο και να συντριβεί. Ο πιλότος του που παρέμεινε στο αεροπλάνο διασώθηκε χωρίς τραύματα. ϊ Μαχητικό της Αφγανικής Αεροπορίας καταρρίφθηκε από αντικυβερνητικούς αντάρτες στην περιοχή Νταλαράμ στις 7 Μαρτίου. Το αεροπλάνο επλήγη από τουλάχιστον τρεις φορητούς αντιαεροπορικούς πυραύλους και εξερράγη στον αέρα. Ο πιλότος του πιθανότατα σκοτώθηκε. ϊ Γαλλικό Mirage 2000C (EC.2/12) κατέπεσε στις 9 Μαρτίου στη διάρκεια άσκησης αξιολόγησης της μονάδας. Ο πιλότος του χρησιμοποίησε με επιτυχία το αλεξίπτωτό του και διασώθηκε. ϊ Tornado GR.1 της RAF υπέστη αρκετές ζημιές όταν στη διάρκεια _βαριάς_ προσγείωσης στις 9 Μαρτίου υποχώρησε το ριναίο σκέλος και το αεροπλάνο σύρθηκε στον διάδρομο. Τα δύο μέλη του πληρώματος που παρέμειναν στο αεροσκάφος δεν έπαθαν το παραμικρό. ϊ Tormado F.3 (53η Μοίρα) της RAF κατέπεσε στη διάρκεια αποστολής ναυτιλίας σε χαμηλό ύψος στις 10 Μαρτίου. Το αεροπλάνο συνετρίβη στη θάλασσα σε απόσταση 8 χιλιομέτρων από την ακτή. Τα δύο μέλη του πληρώματος εγκατέλειψαν το αεροσκάφος, αλλά ο χειριστής οπλικών συστημάτων ανασύρθηκε στη συνέχεια από τη θάλασσα νεκρός. Αντίθετα ο πιλότος υπέστη μόνο ελαφρά τραύματα. ϊ Ελικόπτερο (πιθανότατα Mil Mi-8) της Αφγανικής Αεροπορίας κατέπεσε στις 13 Μαρτίου σε ερημική τοποθεσία της επαρχίας Γκανζί. Οι πληροφορίες σχετικά με το περιστατικό είναι συγκεχυμένες. Σύμφωνα με κάποιες από αυτές, το ελικόπτερο μετέφερε αιχμαλώτους και η πτώση του οφείλεται σε απόπειρα απόδρασης που εξελίχθηκε σε μάχη μέσα σ_ αυτό. 'λλες πηγές αναφέρουν ότι το ελικόπτερο εβλήθη από το έδαφος και κατέπεσε με αποτέλεσμα τον θάνατο 15 ατόμων. ϊ Μαχητικό Mirage F.1CE της Ισπανικής Αεροπορίας συνετρίβη και εξερράγη στη διάρκεια αναγκαστικής προσγείωσης μετά από προβλήματα που εμφανίστηκαν ενώ εκτελούσε εκπαιδευτική πτήση στις 13 Μαρτίου. Ο πιλότος του σκοτώθηκε. ϊ Ελικόπτερο SH-60F Seahawk που επιχειρούσε από το αεροπλανοφόρο USS Independence συνετρίβη στη θάλασσα 180 χιλιόμετρα από τη ναυτική βάση Γιοκοσούρα στην Ιαπωνία στις 15 Μαρτίου. Το ελικόπτερο εκτελούσε καθήκοντα φυλακής στη διάρκεια των προσαπονηώσεων από το αεροπλανοφόρο όταν χωρίς προειδοποίηση έπεσε στη θάλασσα από πολύ χαμηλό ύψος. Ο κυβερνήτης και ο συγκυβερνήτης διασώθηκαν αλλά τα άλλα δύο μέλη του πληρώματος παγιδεύτηκαν στην καμπίνα και πνίγηκαν. ϊ Ελικόπτερο UΗ-60Α του Αμερικανικού Στρατού έπαθε σοβαρές ζημιές στις 18 Μαρτίου όταν χτυπήθηκε από αεροπλάνο στο αεροδρόμιο Cap Haitien της Αιτής. Στο δικινητήριο επιβατικό (ο ακριβής τύπος του οποίου δεν έγινε γνωστός) έσκασε ένα από τα ελαστικά στη διάρκεια της προσγείωσης με αποτέλεσμα να παρεκκλίνει της πορείας του. Κανένας από τους 22 επιβάτες και το τριμελές πλήρωμα του τελευταίου δεν έπαθε τίποτε. ϊ Το Γαλλικό Ναυτικό ανακοίνωσε ότι στις 21 Μαρτίου απώλεσε ένα αεριωθούμενο Etendand IVP χωρίς να αναφέρει άλλες πληροφορίες για την τοποθεσία ή τις συνθήκες του περιστατικού. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες το αεροπλάνο δεν επέστρεψε στο αεροπλανοφόρο από το οποίο επιχειρούσε και παρόλες τις έρευνες δεν βρέθηκε ο χειριστής του ή συντρίμμια από την πτώση. ϊ MiG-21bis της Φινλανδικής Αεροπορίας εγκαταλείφθηκε με επιτυχία από τον πιλότο του στις 22 Μαρτίου όταν εκδηλώθηκε φωτιά στον κινητήρα του. Το μαχητικό τελικά συνετρίβη στο έδαφος 40 χιλιόμετρα από το σημείο της εγκατάλειψης σε αγροτική περιοχή χωρίς να προκαλέσει ζημιές ή θύματα. ϊ Jaguar E της Γαλλικής Αεροπορίας που λάμβανε μέρος στην άσκηση Datex 95 κατέπεσε στις 24 Μαρτίου σε δασική περιοχή σκοτώνοντας τα δύο μέλη του πληρώματος. ϊ Μαχητικό F/A-18A της Μοίρας VMFA-251 των Πεζοναυτών κατέπεσε χε χαράδρα στην κεντρική Νεβάδα στη διάρκεια εκπαιδευτικής αποστολής. Το δυστύχημα που είχε σαν αποτέλεσμα τον θάνατο του χειριστού, που πιθανότατα αποπροσανατολίστηκε στιγμιαία, συνέβη στις 24 Μαρτίου. ϊ Αεροσκάφος P-3C του Αμερικανικού Ναυτικού εξετέλεσε προσθαλάσσωση έξω από τις ακτές του Ομάν στις 25 Μαρτίου αποτέλεσμα προβλημάτων με τους κινητήρες του. Τα έντεκα μέλη του πληρώματός του διασώθηκαν από ελικόπτερο της Αεροπορίας του Ομάν που έσπευσε στην περιοχή. ϊ F-8E(FN) εξερράγη στον αέρα στη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης στις 30 Μαρτίου με αποτέλεσμα φλεγόμενα συντρίμμια να πέσουν σε κατοικημένη περιοχή τραυματίζοντας δύο άτομα. Ο πιλότος του χρησιμοποίησε με επιτυχία το εκτινασσόμενο κάθισμά του και διασώθηκε. ϊ Ρουμανικό μαχητικό, πιθανότατα MiG-21U κατέπεσε και συνετρίβη στις 30 Μαρτίου στη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης. Τα δύο μέλη του πληρώματος διασώθηκαν Το ατύχημα ήταν το ενδέκατο σοβαρό περιστατικό φέτος, σύμφωνα με δημοσίευμα ρουμανικής εφημερίδας στο Βουκουρέστι. ϊ Ελικόπτερο UH-1H της Νεοζηλανδικής Αεροπορίας εξετέλεσε αναγκαστική πτήση στις 31 Μαρτίου με αποτέλεσμα να πάθει σοβαρές ζημιές. Το ειρωνικό βέβαια στην υπόθεση είναι ότι το πλήρωμα πήρε αυτή την απόφαση μετά από ενδείξεις πυρκαγιάς στον κινητήρα. Μετά το περιστατικό αποκαλύφθηκε ότι οι σχετικοί αισθητήρες ήταν ελαττωματικοί και πιθανότατα προκάλεσαν από μόνοι τους τις λανθασμένες ενδείξεις. ϊ Πολωνικό Su-22M4 κατέπεσε στις 2 Απριλίου στα νότια της χώρας, αποτέλεσμα μηχανικής βλάβης. Ο πιλότος του διασώθηκε. ϊ Οκτώ ανώτεροι αμερικανοί επίσημοι, ανάμεσά τους και ο βοηθός υπουργός Αεροπορίας σκοτώθηκαν από συντριβή ενός αεριωθούμενου επιβατικού C-21 στις 17 Απριλίου στην Αλαμπάμα. Το C-21 είναι ουσιαστικά το Learjet 35A που έχει υιοθετηθεί για στρατιωτική χρήση. 'λλο ένα C-21 είχε πέσει το 1987, δυστύχημα που είχε τότε αποδοθεί σε λάθος του χειριστού. ϊ Ελαφρό στροβιλοελικοφόρο PC-6B της Ιρανικής Αεροπορίας κατέπεσε στις 18 Απριλίου σε προάστιο της Τεχεράνης, σε αυλή σχολείου όταν σημειώθηκε απώλεια ισχύος. Ο πιλότος του σκοτώθηκε, ενώ υπήρξαν και τέσσερις τραυματίες στο έδαφος. ϊ Μαχητικό F-15E της 336 Μοίρας/4ης Πτέρυγας της Αμερικανικής Αεροπορίας κατέπεσε και συνετρίβη στη Βόρεια Καρολίνα στις 18 Απριλίου στη διάρκεια άσκησης αέρος-αέρος με την εμπλοκή τριών άλλων αεροσκαφών. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, το αεροπλάνο βρέθηκε σε πολύ χαμηλό ύψος εκτός παραμέτρων πτήσης και εγκαταλείφθηκε από τον πιλότο του, ενώ ο άτυχος χειριστής οπλικών συστημάτων δεν πρόλαβε να χρησιμοποιήσει το εκτινασσόμενο κάθισμά του και σκοτώθηκε. ϊ Αμερικανικό CH-47D συνετρίβη σε κατοικημένη περιοχή κοντά στο Όστιν του Τέξας στις 24 Απριλίου με αποτέλεσμα τον θάνατο των πέντε μελών του πληρώματος. ΡΑΛΛΥ ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ΑΠΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΓΩΝΙΑ H χρήση εναερίων μέσων για την κάλυψη των αναγκών της μεγαλύτερης αγωνιστικής διοργάνωσης στο χώρο του αυτοκινήτου στην Ελλάδα, του Ράλλυ Ακρόπολις, είναι μία σχετικά παλιά ιστορία. Στις 28 του περασμένου ΜαΪου, κατά την πρώτη ημέρα του αγώνα, η _Π_ βρέθηκε άλλη μία φορά στον αέρα, προσκεκλημένη της ΕΛΠΑ, με ένα AS-355N Ecureuil 2 (νηολ. SX-HNP) της Mediterranean Aviation το οποίο είχε ενοικιάσει για την κάλυψη των αναγκών του αγώνα. Μετά την απογείωσή μας στις 09:15 από το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, εκείνο το κυριακάτικο πρωινό, _βάλαμε_ αμέσως πορεία για την αφετηρία της πρώτης ειδικής διαδρομής στη Μάνδρα Αττικής. Ύστερα από μία ολιγόλεπτη παραμονή πάνω από το χώρο της αφετηρίας ο κυβερνήτης του ελικοπτέρου Ταγματάρχης (I) ε.α. Δημήτρης Πρέντζας βύθισε ελαφρά και ακολουθώντας τη διαμόρφωση του εδάφους από ένα ύψος, κατά μέσο όρο, μικρότερο των 250 ποδών _σκούπισε_ την πρώτη ειδική μέχρι το τέλος της προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στον άνθρωπο της ΕΛΠΑ που επέβαινε να ειδοποιήσει τους θεατές να απομακρυνθούν από το δρόμο από τα εξωτερικά μεγάφωνα. Κρατώντας ένα ύψος γύρω στα 1200 έως 1500 πόδια από τη μέση στάθμη της θάλασσας ελέγξαμε την ειδική για δεύτερη και τρίτη φορά ενώ μας δόθηκε και η ευκαιρία να παρακολουθήσουμε την εκκίνηση του πρώτου αυτοκινήτου. O ενθουσιασμός που μας κατέλαβε από τις χειριστικές ικανότητες του κυβερνήτη και το βίωμα της πρωτόγνωρης αυτής εμπειρίας δεν στάθηκε αρκετός ώστε να συγκαλύψει τις εντυπώσεις που μας άφησαν η υπευθυνότητα και η άρτια οργανωμένη προσπάθεια των ανθρώπων της ΕΛΠΑ οι οποίοι βρίσκονταν σε συνεχή επικοινωνία και επαγρύπνηση για την ορθή και ασφαλή διεξαγωγή του αγώνα. Λίγο αργότερα παίρνουμε πορεία για το σημείο εκκίνησης της ειδικής _Βένιζα_ διαβάζοντας τις ενδείξεις στην οθόνη του GPS που ήταν εγκατεστημένο στο κεντρικό τμήμα του πίνακα οργάνων. H ίδια διαδικασία ακολούθησε και εδώ πάνω από ένα πολύ πιο όμορφο όμως τοπίο που ενδυνάμωσε τη μαγεία της πτήσης μας με το _μαγικό χαλί_. H παρακολούθηση της διεξαγωγής του μεγάλου αγώνα από αυτή την _οπτική γωνία_ αποτελεί μία δραστηριότητα που σίγουρα αξίζει εκτενέστερη παρουσίαση... Επιφυλασσόμαστε για το μέλλον. Υ.Γ.: H _Π_ ευχαριστεί μέσα από τις σελίδες της τον Αλυτάρχη του 42ου Ράλλυ Ακρόπολις κ. Διονύση Νέγκα για την ευγενική παραχώρηση των θέσεων του ελικοπτέρου. Φωτογραφίες: Δ. Στεργίου, K. Λακαφώσης. ΚΙΝΗΣΗ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ _ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ_ Κείμενο-φωτογραφίες: Σ. Κασταμονίτης H αεροπορική κίνηση στα ελληνικά αεροδρόμια είναι πολύ αυξημένη σε σχέση με άλλες χώρες, αφενός μεν γιατί το καλοκαίρι δημιουργείται κυκλοφοριακό κομφούζιο σε αυτά λόγω προσέλευσης τουριστών, αφετέρου δε γιατί το χειμώνα, λόγω της γεωγραφικής θέσης της χώρας, περνούν κατά καιρούς σπάνια αεροπλάνα, άγνωστα, όχι μόνον για την Ελλάδα αλλά και για την Ευρώπη. Έτσι λοιπόν μας δίνεται η ευκαιρία να παρουσιάσουμε ένα ακόμη διεθνές ελληνικό αεροδρόμιο, το _Ιωάννης Καποδίστριας_. H Κέρκυρα βρίσκεται γεωγραφικά πολύ κοντά στην Ευρώπη και σε απόσταση αναπνοής από την Ιταλία, μία και είναι το βορειοδυτικότερο νησί της Ελλάδας. Χάρη σ_ αυτό έχει τη δυνατότητα να φιλοξενεί σπάνια και αξιόλογα αεροσκάφη όλο το χρόνο. Πιο κάτω μπορούμε να πάρουμε μία μικρή σφαιρική εικόνα σχετικά με την κίνηση του αεροδρομίου το περασμένο καλοκαίρι. 1. H CONDOR είναι μία εταιρία πολύ γνωστή στην Κέρκυρα. Επειδή όμως κατά τις θερινές περιόδους έχει έλλειψη αεροσκαφών, ενοικιάζει από τη Lufthansa αεροσκάφη για την εκτέλεση ορισμένων δρομολογίων της. Εδώ βλέπουμε ένα Airbus A310-203 (c/n 237, νηολ. D-AICF) το οποίο προσγειώνεται στο διάδρομο 35 από τη Φρανκφούρτη τις 15/9/94. Το συγκεκριμένο αεροπλάνο έχει μετατραπεί σε _F_ (Freighter - Cargo) και παραδόθηκε πριν από λίγο καιρό στην αμερικάνικη Federal Express. 2. H Deutche B.A. είναι μία γερμανική εταιρία που άρχισε τις πτήσεις προς το νησί την περσινή θερινή περίοδο. Στη φωτό, εντυπωσιακό το Fokker 100-650 που απογειώνεται από τον 35 με προορισμό την Καβάλα στις 24/7/94. Το αεροσκάφος αυτό ξεκίνησε τη ζωή του με τη γαλλική TAT και κατόπιν νοικιάστηκε στην Deutsche B.A. 3. H Air Service Hungary είναι μία νέα ουγγρική εταιρία που ξεκίνησε στις αρχές του 1994, χρησιμοποιώντας το μοναδικό αυτό TU-134A (c/n 09074, νηολ. HA-LBS) που νοίκιασε από την Air Ukraine. Το συγκεκριμένο αεροσκάφος είναι από τα παλαιότερα του τύπου και πρωτοπέταξε με την Αεροφλότ υπό στοιχεία νηολογίου CCCP-65824. Εδώ ετοιμάζεται για απογείωση από τον 35 με προορισμό τη Βουδαπέστη στις 17/7/94. 4. H Germania είναι πολύ γνωστή στα περισσότερα ελληνικά αεροδρόμια. Έχει βάση το Βερολίνο και προς το παρόν ο στόλος της απαρτίζεται από 12 B737-300. Εδώ βλέπουμε ένα B737-35B (c/n 23970-1467, D-AGEA) να τροχοδρομεί για απογείωση από τον 35 με προορισμό το Βερολίνο στις 8/8/94. 5. H βρετανική Excalibur -επίσης γνωστή στην Ελλάδα- εξυπηρετεί καθημερινά επιβατικό κοινό απ_ όλη την Ευρώπη χρησιμοποιώντας Airbus A320-211. H εταιρία αυτή επισκέπτεται το νησί και κατά το χειμώνα με περιορισμένο αριθμό πτήσεων εβδομαδιαίως. Εδώ βλέπουμε ένα A320 της εταιρίας (c/n 301, νηολ. G-KMAM) το οποίο απογειώνεται από τον 17 στις 19/9/94. 6. Πρώτη φορά η Malev άρχισε να έρχεται στην Κέρκυρα το καλοκαίρι του _92, με μία ή δύο πτήσεις την εβδομάδα από/προς Βουδαπέστη. Κατά τη θερινή περίοδο του 1994, έσπασε το εβδομαδιαίο ρεκόρ με 10 πτήσεις τσάρτερ από/προς Βουδαπέστη την εβδομάδα, πάντα με αεροσκάφη TU-154B-2. O ίδιος αριθμός αναμένεται και για το 1995. Εδώ ένα Tupolev 154B-2 αμέσως μετά την προσγείωσή του στο διάδρομο 17 στις 10/6/94. 7. H Nordic East ξεκίνησε από πέρυσι να έρχεται και στην Κέρκυρα, εκτελώντας πτήσεις τσάρτερ από τη Στοκχόλμη. H εταιρία χρησιμοποιούσε μέχρι το τέλος του χρόνου ένα DC 9-41 και ένα MD-82 νοικιασμένα από την SAS. To αεροσκάφος της φωτό είναι ένα Boeing 737-205 (από τα παλαιότερα του τύπου, c/n 19409-128, νηολ. SE-DLP) με όνομα _KA JAEGAREN_. Πρωτοπέταξε με τη νορβηγική Braathens SAFE ενώ εδώ το βλέπουμε λίγο μετά την προσγείωσή του στις 19/9/94. 8. H Albanian ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια να πετά προς Ευρώπη χρησιμοποιώντας αυτό το DHC-8-103A (νηολ. OE-LLI). Το αεροσκάφος αυτό έχει ενοικιασθεί από την αυστριακή Tyrolean και εδώ το βλέπουμε σταθμευμένο στη βορειοανατολική πίστα του Αεροδρομίου στις 21/3/94. 9. H Eurobelgian Airlines χρησιμοποίησε το καλοκαίρι του 1994 αυτό το B737-408. Το αεροσκάφος, αν και είχε πρωτοπετάξει με τα χρώματα της Malaysian (χρώματα φωτό), επέστρεψε στην ενοικιάστρια εταιρία ILFC και αμέσως νοικιάστηκε στην EBA. Είναι το 2057ο B-737 που κατασκευάστηκε (c/n 24708-2057, αρχικό νηολόγιο 9M-MJF). Εδώ το βλέπουμε λίγο πριν από την απογείωσή του για τις Βρυξέλες στις 8/8/94. 10. Συχνός επισκέπτης για την Κέρκυρα είναι και η σλοβένικη Adria που συνδέει τα καλοκαίρια την Κέρκυρα με τη Λιουμπλιάνα κάθε Παρασκευή. Εδώ βλέπουμε ένα MD-82 της εταιρίας να απογειώνεται από τον 17 στις 5/7/94 (c/n 49379-1205, προηγούμενο νηολόγιο SL-ABC). Αξιοσημείωτο είναι το ότι το αεροσκάφος ενοικιάσθηκε πριν από λίγο καιρό από τη Venus Airlines και πετά με νηολόγιο S5-ABC. ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΣ ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ O ουρανός πάνω από την Ιερουσαλήμ και το Τελ Αβίβ γέμισε με τα εθνικά χρώματα του Ισραήλ -άψογες γραμμές γαλάζιου και λευκού καπνού που άφηναν πίσω τους τζετ της ισραηλινής Αεροπορίας, σχηματίζοντας ένα τεράστιο _47_. Τον εντυπωσιακό σχηματισμό ακολούθησαν μαχητικά F-4 που πραγματοποίησαν ανεφοδιασμό εν πτήσει και ελικόπτερα προσνηώθηκαν σε κανονιοφόρους του Ναυτικού ενώ χιλιάδες Ισραηλινοί παρακολουθούσαν από τις παραλίες και τα πάρκα τις αεροναυτικές επιδείξεις για την 47η επέτειο της ανεξαρτησίας της χώρας. Κάθε χρόνο στις 4 ΜαΪου, οι Ισραηλινοί πλημμυρίζουν τα πάρκα για να κάνουν πικ-νικ με τις οικογένειές τους, χορεύουν στους δρόμους κρατώντας σημαίες και επισκέπτονται τις στρατιωτικές και αεροπορικές βάσεις που την ημέρα της εθνικής εορτής ανοίγουν για το κοινό. ATYXHMA NIMROD ΤΗΣ RAF _O Art έκανε καταπληκτική δουλειά, είναι ο καλύτερος πιλότος Nimrod που υπάρχει... Αν δεν ήταν η δεξιοτεχνία του, δεν θα ήμασταν εδώ τώρα..._ Οι πρώτες λέξεις του 49χρονου συγκυβερνήτη του Nimrod της RAF το οποίο τον προηγούμενο μήνα πραγματοποίησε αναγκαστική προσθαλάσσωση μετά την εκδήλωση πυρκαγιάς και στους δύο κινητήρες της δεξιάς πτέρυγας του σκάφους, αποκαλύπτουν ότι εκείνη η δοκιμαστική πτήση κάθε άλλο παρά _ρουτίνας_ ήταν... Το αεροσκάφος που είχε απογειωθεί από τη βάση του Waddington για την πρώτη δοκιμή αέρος ύστερα από εργασίες συντήρησης έξι μηνών, πετούσε με ταχύτητα 120 mph σε ύψος 15.000 ποδών όταν ξέσπασε πυρκαγιά στον Νο 4 κινητήρα. Σε χρόνο μηδέν, η φωτιά επεκτάθηκε στον Νο 3 και αγκάλιασε την πτέρυγα. _Θυρίδες άρχισαν να πετάγονται και από το cockpit ακούγαμε τις εκρήξεις. H φωτιά είχε πυρακτώσει την περιοχή γύρω από τους κινητήρες και η ενεργοποίηση των εσωτερικών πυροσβεστήρων δεν έφερε το παραμικρό αποτέλεσμα_, ανέφερε ο συγκυβερνήτης Flt. Lt. Pat Hewitt. _Ό,τι κι αν κάναμε, η φωτιά δεν έσβηνε. Εκτελέσαμε τις προβλεπόμενες διαδικασίες ανάγκης αλλά τίποτα..._ _Κατευθυνθήκαμε προς το Lossiemouth όμως ήταν σαφές ότι δεν θα φτάναμε στο διάδρομο, έτσι ελήφθη η απόφαση για προσθαλάσσωση και εκπέμψαμε _Mayday__. Τέσσερα λεπτά αργότερα, ο κυβερνήτης Flt. Lt. Art Stacey έφερνε τους 90 τόνους του Nimrod πάνω από τα κύματα με 120 μίλια την ώρα. Το αεροπλάνο χτύπησε στην επιφάνεια πρώτα με την ουρά και αναπήδησε δύο φορές πριν τελικά ακινητοποιηθεί. _Όλα έδειχναν να γίνονται σε αργή κίνηση_, είπε αργότερα στη βάση του Kinloss ο συγκυβερνήτης του Nimrod. _Από την εκπαίδευση, όλοι ξέραμε περίπου τι θα συνέβαινε και χωρίς άλλη καθυστέρηση εκτελέσαμε όλους τους προβλεπόμενους ελέγχους και διαδικασίες. Υπήρχε πολύ θόρυβος και από το σύστημα ενδοεπικοινωνίας δεν μπορούσαμε να καταλάβουμε τι γινόταν. Με το που χτύπησε το αεροσκάφος στη θάλασσα, σκέφθηκα: αυτό είναι το τέλος μου... Πήγαμε πέρα-δώθε και τη στιγμή που σταματήσαμε, το cockpit άρχισε γρήγορα να γεμίζει νερό..._ _Πριν το συνειδητοποιήσω, ήμασταν όρθιοι και τρέχαμε για την έξοδο. Το κόκπιτ είχε ήδη γεμίσει νερό μέχρι τη μέση και ολόγυρα κυριαρχούσε μια έντονη οσμή καυσίμου. Σκέφθηκα ότι όπου να _ναι θα πιάσει φωτιά και τότε θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να φθάσουμε στην έξοδο. H φωτιά ήταν αυτό που φοβόμουν περισσότερο από οτιδήποτε άλλο_. Βγαίνοντας από το αεροπλάνο, το επταμελές πλήρωμα επιβιβάσθηκε σε μια από τις σχεδίες ενώ το ελικόπτερο διάσωσης που είχε σπεύσει στον τόπο του ατυχήματος ετοιμαζόταν για την περισυλλογή τους με τη βοήθεια του βαρούλκου. O κίνδυνος όμως δεν είχε περάσει. Το πλήρωμα του Nimrod έπρεπε να απομακρυνθεί όσο το δυνατόν πιο μακριά από το καταδικασμένο αεροσκάφος, αφενός για να μπορέσει ο χειριστής του ελικοπτέρου να φέρει το σκάφος του πιο χαμηλά και να προβεί στην περισυλλογή και αφετέρου λόγω της πιθανότητος έκρηξης του αεροπλάνου καθώς αυτό άρχισε να διαλύεται. _Το ρεύμα από το βυθιζόμενο Nimrod μας έσπρωχνε πιο κοντά στο αεροπλάνο και έπρεπε να κωπηλατούμε με όλη μας τη δύναμη για να φύγουμε μακριά του_, ανέφερε χαρακτηριστικά ένας από το πλήρωμα. O 49χρονος κυβερνήτης που με την πτητική του δεξιοτεχνία έσωσε ολόκληρο το πλήρωμα, νοσηλεύεται μαζί με έναν από τους δύο χειριστές ηλεκτρονικών συστημάτων του σκάφους ενώ ελαφρά εγκαύματα από το διαρρέον καύσιμο υπέστησαν ένας ιπτάμενος σμηνίας από το πλήρωμα του Nimrod και ο μηχανοσώστης του ελικοπτέρου διάσωσης, επίσης ιπτάμενος σμηνίας. Οι εικόνες του Nimrod στη θάλασσα που κατεγράφησαν σε βίντεο από το πλήρωμα του Sea King, βρίσκονται τώρα στα χέρια εμπειρογνωμόνων οι οποίοι τις εξετάζουν προσπαθώντας να ανακαλύψουν κάποιο στοιχείο που θα τους οδηγήσει στο αίτιο που προκάλεσε τη φωτιά. ΕΛΙΚΟΠΤΕΡΑ Mi-8 ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΟΥΣ ΤΗΣ ΓΑΖΑ H παλαιστινιακή Εθνική Αρχή απέκτησε τα πρώτα της ελικόπτερα, δύο ρωσικής κατασκευής Mi-8 τα οποία θα χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά του Γιάσερ Αραφάτ και άλλων Παλαιστινίων αξιωματούχων από τη Λωρίδα της Γάζα στην Ιεριχώ, στην κατεχόμενη από το Ισραήλ Δυτική Όχθη. Τα δύο λευκά Mi-8, δώρο των ενόπλων δυνάμεων της Αιγύπτου, προσγειώθηκαν στα μέσα του περασμένου μήνα στον παλιό αιγυπτιακό αεροδιάδρομο του Κάρνι, έξω από την πόλη της Γάζα, μετά την έγκριση των ισραηλινών αρχών. H ισραηλινή έγκριση πάντως δεν δόθηκε ούτε γρήγορα, ούτε εύκολα: τα ελικόπτερα παρέμεναν καθηλωμένα επί μήνες στην Αίγυπτο πριν τελικά οι Ισραηλινοί συμφωνήσουν στην αποστολή τους στη Γάζα σε μια από τις συσκέψεις με τους εκπροσώπους των Παλαιστινίων στο Κάιρο. Τα σκάφη θα πετούν μόνο υπό αυστηρούς ισραηλινούς περιορισμούς οι οποίοι μεταξύ άλλων προβλέπουν τα προσόντα των χειριστών να ανταποκρίνονται στα ισραηλινά στάνταρ, τα ελικόπτερα να μην χρησιμοποιούνται για εμπορικές πτήσεις και να μεταφέρουν μόνο ελαφρά όπλα -αυτά της συνοδείας του Γιάσερ Αραφάτ. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της νεοσύστατης Παλαιστινιακής Πολιτικής Αεροπορίας Φαγιέζ Ζαϊντάν, τα ελικόπτερα έχουν χωρητικότητα 14 και 24 ατόμων αντιστοίχως ενώ ήδη διεξάγονται διαπραγματεύσεις με τους Ισραηλινούς για να επιτραπεί η απόκτηση δύο ακόμα ελικοπτέρων. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ TO ΘΩΡΗΚΤΟ TOY ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ Ένα _πλωτό οχυρό_, φορτωμένο με πυροβόλα, κατευθυνόμενα βλήματα και πυραύλους κρουζ το οποίο θα αντικαταστήσει στο μέλλον τα κλασσικά θωρηκτά των προηγούμενων πολέμων στον ρόλο της υποστήριξης των φιλίων αμφιβίων δυνάμεων βρίσκεται στα σχεδιαστήρια του αμερικανικού Ναυτικού. _Το Ναυτικό θέλει ένα πραγματικό πλωτό οπλοστάσιο το οποίο θα είναι σε θέση να εξαπολύει πυραύλους τύπου Tomahawk, βλήματα ATACM, Sea SLAM, βλήματα κατά στόχων επιφανείας Harpoon και οτιδήποτε άλλο σύγχρονο όπλο διαθέτουν ή θα αποκτήσουν στο μέλλον οι Ηνωμένες Πολιτείες, με δυνατότητα χρησιμοποίησης ορισμένων από τα όπλα αυτά σε συνδυασμό με τα πυροβόλα που θα φέρει για την _προετοιμασία_ του εδάφους σε περίπτωση αποβατικών ενεργειών_ επισημαίνει ο αντιναύαρχος T. Λοπέζ, υποδιευθυντής του γραφείου προμηθειών του αμερικανικού Ναυτικού. Το θωρηκτό του μέλλοντος _SC-21_ (Surface Combatant, 21st century), θα διαθέτει επίσης εξοπλισμό για τον εντοπισμό ναρκοπεδίων όμως η πρωτεύουσα αποστολή του θα είναι η παροχή υποστήριξης στις μονάδες του Σώματος Πεζοναυτών, πλήττοντας με κατευθυνόμενα βλήματα _δύσκολους_ στόχους ή σφυροκοπώντας με τα πυροβόλα τις εχθρικές θέσεις στην ακτή, _κάνοντας τον εχθρό να βγει κουνώντας λευκά σημαιάκια_, όπως το έθεσε κομψά ο στρατηγός των Πεζοναυτών Τσαρλς Βίλελμ. Με τον Ψυχρό Πόλεμο να ανήκει πια στο παρελθόν, το Ναυτικό δίδει τώρα ιδιαίτερη έμφαση στην φιλοσοφία της ανάληψης δράσης _Από την Θάλασσα_ κατά τη διάρκεια περιορισμένων συγκρούσεων, όχι μακρυά από ακτές. Υπέρ του θωρηκτού του Μέλλοντος -και υπέρ της νέας ευκαιρίας που παρουσιάζεται για την αμυντική βιομηχανία της χώρας- τάσσονται αρκετοί Γερουσιαστές, αφήνοντας μάλιστα αιχμές για την αδικαιολόγητα πρόωρη, όπως υποστηρίζουν, απόσυρση των παλαιών θωρηκτών του B' Παγκοσμίου Πολέμου, των οποίων ο εκσυγχρονισμός την περασμένη δεκαετία στοίχισε σεβαστά ποσά. Από την άλλη πλευρά, οι υπέρμαχοι της απόσυρσης των θωρηκτών τονίζουν ότι το ετήσιο λειτουργικό κόστος για κάθε ένα τέτοιο σκάφος έφθανε τα 73 εκατομμύρια δολάρια ενώ ακόμη και υπό τις πλέον ευνοϊκές συνθήκες, η ακρίβεια των πυροβόλων των 16 ιντσών ήταν κάθε άλλο παρά η αναμενόμενη. Πάντως, το φουτουριστικό όνειρο του Ναυτικού έχει να αντιμετωπίσει τον συνήθη αντίπαλο κάθε οπλικού συστήματος: τις δραστικές περικοπές των αμυντικών δαπανών. Προς το παρόν, οι σχεδιαστές του Ναυτικού πέτυχαν την διάθεση κονδυλίων ύψους 6,7 δις δολαρίων από τον προϋπολογισμό του οικονομικού έτους το οποίο αρχίζει την 1η Οκτωβρίου, για ερευνητικούς σκοπούς. Βάσει του σχεδίου της αρμόδιας υποεπιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, το πρώτο πολεμικό θα πρέπει να παραδοθεί το έτος 2008. 'λλες προτάσεις περιλαμβάνουν τη σχεδίαση μιας νέας γενιάς συμβατικών αεροπλανοφόρων τα οποία θα διαδεχθούν την πυρηνοκίνητη κλάση Nimitz και θα μπορούν να εκτελούν αμφίβιες επιχειρήσεις. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ H POYMANIKH ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ Στην Ρουμανία ο δείκτης ατυχημάτων της πολεμικής της αεροπορίας ανεβαίνει ενώ τα αεροπλάνα της πέφτουν με τον ίδιο γρήγορο ρυθμό. H πλημμελής συντήρηση των αεροσκαφών, η έλλειψη κρίσιμων ανταλλακτικών και καυσίμων και η αναπόφευκτη μείωση των ωρών πτήσης που αναλογούν σε κάθε χειριστή, οδήγησαν τα τελευταία χρόνια στην δραματική αύξηση των αεροπορικών ατυχημάτων. O σμηναγός Νέλου Πάβαλασκ έχει εγκαταλείψει το αεροπλάνο του δύο φορές: τον Μάιο του 1993, το MiG-23 του έπαψε ξαφνικά να υπακούει στα χειριστήρια, τον Αύγουστο του επόμενου χρόνου, ο κινητήρας του Flogger με το οποίο πετούσε σταμάτησε να λειτουργεί χωρίς καμιά προειδοποίηση. 'λλοι συνάδελφοί του στάθηκαν λιγότερο τυχεροί... _'λλες χρονιές είχαμε τρία με τέσσερα ατυχήματα κατά μέσο όρο, τις κακές χρονιές είχαμε γύρω στα επτά. Ποτέ όμως δεν είχαμε 11 όπως πέρσι_, επισημαίνει ο πτέραρχος Στέφαν Βόιαν, πρώην πιλότος και ο ίδιος και μέλος της κοινοβουλευτικής επιτροπής για θέματα 'μυνας και Εθνικής Ασφαλείας. Αν και το πρόβλημα έγινε για πρώτη φορά ευρέως γνωστό μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Τσαουσέσκου, οι ρίζες του βρίσκονται βαθιά στην εποχή εκείνη. H κακή διαχείριση των διαθεσίμων πιστώσεων άφησε ελάχιστα χρήματα για την προμήθεια των απαραίτητων ανταλλακτικών και τη σωστή συντήρηση των ιπταμένων μέσων. Σήμερα η κατάσταση δεν είναι καλύτερη: μόνο ένα μικρό μέρος των 2 τρισεκατομμυρίων λέι (1,1 δισ. δολάρια) που προορίζονται για την άμυνα της χώρας πρόκειται να διατεθεί για τη συντήρηση των αεροσκαφών. O υπουργός 'μυνας της χώρας παραδέχεται ότι τα χρήματα δεν φθάνουν, αλλά όπως λέει, περισσότερα δεν υπάρχουν. H λύση να τεθούν όλα τα MiG-21 και MiG-23 σε μακρά αποθήκευση και να αγορασθούν μαχητικά νέας γενιάς ούτε καν συζητείται για τον ίδιο λόγο που οδήγησε στη σημερινή κατάσταση, την έλλειψη χρημάτων. _Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε κολοσσιαία οικονομική προσπάθεια, ίση με αρκετούς ετησίους προϋπολογισμούς_ δηλώνει χαρακτηριστικά ο ρουμάνος υπουργός 'μυνας. Εξάλλου, το κοινοβούλιο της χώρας ενέκρινε ήδη την προμήθεια δύο ακόμα διθεσίων εκπαιδευτικών MiG-23UM από τη Μόσχα, αξίας 3 δισεκατομμυρίων λέι (1,7 εκατ. δολ.) και εξετάζει τη δυνατότητα αγοράς δύο επιπλέον Fulcrum στο μέλλον. H ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Εάν δεν υπάρξει σαφής κυβερνητική πολιτική για την ενίσχυση της Αεροπορίας, η επιχειρησιακή ετοιμότητα θα μειώνεται μήνα με το μήνα, όλο και περισσότερο, μαζί με το επίπεδο της ασφαλείας πτήσεων. H αδράνεια και η έλλειψη επαρκών πιστώσεων, θα έχουν αποτέλεσμα νέες πτώσεις αεροπλάνων και τον άδικο θάνατο κι άλλων πιλότων, προειδοποίησε ο ρώσος αναπληρωτής υπουργός 'μυνας στρατηγός Μπόρις Γκρομόφ. O στρατηγός Γκρομόφ επισήμανε ότι ο ανησυχητικά υψηλός αριθμός πτώσεων αποδεικνύει το χαμηλό επίπεδο των πτητικών ικανοτήτων των χειριστών το οποίο όπως είπε οφείλεται στη μείωση των ωρών πτήσεων λόγω της έλλειψης καυσίμου. _H Αεροπορία έχει τη μισή ποσότητα καυσίμου από αυτή που χρειάζεται, και οι πιλότοι μας πετούν κατά μέσο όρο μόλις 25 ώρες, την ώρα που οι χειριστές της αμερικανικής αεροπορίας και του ναυτικού πετούν κατά μέσο όρο 180 ώρες ετησίως_ τονίζει. H μεγάλη ηλικία της συντριπτικής πλειοψηφίας των αεροσκαφών κάνει τα πράγματα ακόμα πιο δύσκολα ενώ η έρευνα και ανάπτυξη νέων τύπων έχει ουσιαστικά παγώσει. H Αεροπορία παρουσιάζει ελλείψεις ακόμα και στον εξοπλισμό έρευνας και διάσωσης. Στη συντριβή ενός ελικοπτέρου πριν από δύο χρόνια στη ρωσική 'πω Ανατολή, οι οκτώ επιβαίνοντες πέθαναν αβοήθητοι, επειδή το ελικόπτερο διάσωσης έφθασε καθυστερημένα. Τα μέλη της ομάδας διάσωσης χρειάστηκαν οκτώ και πλέον ώρες για να εντοπίσουν το πεσμένο ελικόπτερο και πέρασαν ώρες μέχρι να καταφέρουν τελικά να εισέλθουν στο εσωτερικό του. Σαν να μην έφθαναν αυτά, πτώση παρουσιάζει και το ηθικό του προσωπικού. _Ένας υποσμηναγός πληρώνεται μιάμιση φορά λιγότερο απ_ ό,τι ένας μηχανοδηγός ενώ πάνω από 10.000 αξιωματικοί της Αεροπορίας δεν έχουν εξασφαλισμένη στέγη_ καταγγέλει ο αναπληρωτής υπουργός 'μυνας. Απηυδυσμένοι από τους μισθούς πείνας και το οξύτατο στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν αυτοί και οι οικογένειές τους, όλο και περισσότεροι έμπειροι χειριστές καταφεύγουν στην απελπισμένη λύση της πρόωρης αποστρατείας, ελπίζοντας σε μια καλύτερη ευκαιρία στην ελεύθερη αγορά. ΑΝΗΣΥΧΕΙ H ΗΓΕΣΙΑ ΤΗΣ USAF ΓΙΑ THN ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΠΤΗΣΗΣ Είναι από τις περιπτώσεις που ελάχιστοι γνωρίζουν και ακόμα πιο λίγοι είναι διατεθειμένοι να μιλήσουν γι_ αυτό: στην USAF, η ασφάλεια πτήσεων όχι μόνο βρίσκεται σε επικίνδυνα χαμηλό επίπεδο, αλλά και τα πορίσματα για τα αίτια των αεροπορικών ατυχημάτων αποσιωπούνται συστηματικά από αξιωματικούς που προτιμούν να μην _δυσαρεστούν_ τους ανωτέρους τους, ή που απλώς επιδιώκουν να κρύψουν τις σοβαρές τους ευθύνες! Τα ατυχήματα στην Αεροπορία σύμφωνα με νέα στοιχεία, σημειώνουν αύξηση πάνω από 30%, την ώρα που στην Αεροπορία Ναυτικού και τον αμερικανικό Στρατό το αντίστοιχο ποσοστό παρουσιάζει μείωση κατά 40 έως και 50%. H κάλυψη των πραγματικών αιτιών ενός μείζονος ατυχήματος, οδηγεί σχεδόν με μαθηματική ακρίβεια στο επόμενο. Στις 2:00 μ.μ. της 24ης Ιουνίου του προηγούμενου έτους, ένα B-52 άφηνε το διάδρομο της αεροπορικής βάσης Fairchild στην Πολιτεία της Ουάσινγκτον για την εκτέλεση μερικών ελιγμών εν όψει της επικείμενης αεροπορικής επίδειξης. Περίπου 15 λεπτά αργότερα, το βομβαρδιστικό προσέκρουε με 275 μίλια την ώρα στο έδαφος, έχοντας μόλις περάσει ανατριχιαστικά κοντά πάνω από μια αποθήκη με πυρηνικά όπλα και μια αίθουσα διδασκαλίας γεμάτη αεροπόρους... Στη βάση όλοι απέφευγαν να πετούν με τον κυβερνήτη του μοιραίου B-52: ο αντισμήναρχος 'ρθουρ Χόλαντ είχε τη φήμη του _hot stick_ και όχι άδικα. Κάποτε είχε πραγματοποιήσει μια τόσο απότομη άνοδο, που το καύσιμο υπερχείλισε από οπές εξαερισμού στις δεξαμενές στις πτέρυγες του Stratofortress. Μια άλλη φορά, κατά τη διάρκεια μιας αεροπορικής επίδειξης αναρριχήθηκε με τρόπο που θα έκανε τους ανθρώπους της Boeing να χλωμιάσουν. Όταν προσγειώθηκε, από το αεροπλάνο του έλειπαν 500 πριτσίνια... Τα _κατορθώματά_ του όμως δεν σταματούν εδώ. Τρεις μήνες πριν από το θανατηφόρο ατύχημα της 24ης Ιουνίου, ένας από τους συγκυβερνήτες του Σμήνους παραπονέθηκε ότι χρειάσθηκε να... παλέψει μαζί του για τον έλεγχο των πηδαλίων, καθώς το B-52 τους πέρασε ένα μέτρο πάνω από μια πλαγιά. Κι όμως, ο άνθρωπος που δεν δίστασε να βάλει το αεροπλάνο του σε ένα _death spiral_ πάνω από το γήπεδο του σχολείου της κόρης του κατά τη διάρκεια ενός σχολικού αγώνα, ήταν ο αξιωματικός που είχε ορισθεί για να αξιολογεί τους νέους χειριστές! Στο Σμήνος όλοι τον είχαν ακούσει να λέει κατά καιρούς ότι θέλει να εκτελέσει roll με ένα B-52, κάτι που ουδέποτε έχει γίνει. Παρά τη φήμη του, δεκατρείς ανώτεροί του τον άφηναν να πετάει. Τελικά, ο μόνος αξιωματικός που πέρασε αεροδικείο για την πτώση του βομβαρδιστικού, είχε μετατεθεί στη βάση μόλις πριν από ένα χρόνο και κανείς δεν του είχε μιλήσει για το ποιόν του Χόλαντ... Το ατύχημα αυτό είναι ένα από τα 30 συγκλονιστικά περιστατικά που αποκαλύπτει σε μια έκθεση-καταπέλτη ο πρώην σύμβουλος της USAF για θέματα ασφαλείας πτήσεων 'λαν Ντιλ. Στην έκθεσή του προς τον υπουργό 'μυνας των Ηνωμένων Πολιτειών Γουίλιαμ Πέρι, ο Ντιλ καταγγέλει ότι συχνά, στα πορίσματα των ερευνών για τον εντοπισμό των αιτιών μείζονων ατυχημάτων, τα πραγματικά αίτια αποσιωπούνται όπως λέει από _ανίκανους, απατεώνες και συκοφάντες_. Συστηματικά, αναφέρει, αγνοείται η επικίνδυνη συμπεριφορά συγκεκριμένων ατόμων, ιδίως όταν αυτοί είναι αρεστοί, έχουν την φήμη καλού πιλότου ή κατέχουν υψηλές θέσεις, με αποτέλεσμα _μια ήδη επικίνδυνη δουλειά, να γίνεται χωρίς λόγο θανατηφόρος_. Σύμφωνα με την έκθεση Ντιλ, η συντριβή του B-52 στην βάση Fairchild δεν είναι παρά _η κορυφή του παγόβουνου_. Όπως αποκαλύπτεται, το περασμένο φθινόπωρο, δύο B-52 απέφυγαν μόλις την τελευταία στιγμή την σύγκρουση στον αέρα με ένα επιβατικό αεροπλάνο, ένα περιστατικό το οποίο _καλύφθηκε_ όπως πολλά άλλα. 'λλες υποθέσεις, όπως η σύγκρουση ενός C-130 με ένα F-16 στην αεροπορική βάση Pope με αποτέλεσμα τον θάνατο 24 ανθρώπων, έκλεισαν όσο πιο διακριτικά γινόταν, χωρίς κανείς να _σκαλίσει_ κατά πόσον η πολιτική των _Composite Wings_ που προβλέπει να επιχειρούν από την ίδια βάση διαφορετικοί τύπου αεροσκαφών έχει τρωτά σημεία: η ιδέα για την συγκρότηση των Composite Wings ανήκε στον αρχηγό της USAF πτέραρχο Merrill McPeak που αποστρατεύθηκε πέρισυ, άρα ήταν _ταμπού_. H ευθύνη για το ατύχημα απεδόθη σε έναν ελεγκτή εναερίου κυκλοφορίας και οι χειριστές που ενέχοντο στην υπόθεση εξακολούθησαν να πετούν. Και ο κατάλογος συνεχίζεται... Το 1981 ένα RC-135 συνετρίβη όταν δύο από τις γυναίκες των μελών του πληρώματος, στις οποίες η Αεροπορία είχε δώσει άδεια επιβίβασης προκειμένου να δουν από κοντά το περιβάλλον στο οποίο εργάζονται οι σύζυγοί τους, βρέθηκαν να κάθονται και στις δύο θέσεις των χειριστών. Κατά τα φαινόμενα, μια από τις δύο πείραξε τα χειριστήρια και ξαφνικά, το αεροσκάφος έπεσε σε μια ανεξέλεγκτη περιδίνηση από ύψος 8.800 μέτρων με ταχύτητα 645 km/h. H βουτιά του κατασκοπευτικού RC-135 κράτησε 90 δευτερόλεπτα. H τελευταία φωνή που ακούσθηκε από τον ασύρματο πριν το αεροπλάνο συντριβεί σε ένα χωράφι ήταν γυναικεία... Στο πόρισμα όμως αναφέρεται ότι μόνο μια γυναίκα βρισκόταν στο cockpit τη στιγμή του ατυχήματος. Οκτώ χρόνια αργότερα, το πλήρωμα ενός Tomcat του Ναυτικού που πετούσε σε σχηματισμό με ένα άλλο μαχητικό του ιδίου τύπου, έβγαλε τη φόρμα πτήσης, τις κάσκες του και τις μάσκες οξυγόνου για να... κοροϊδέψει τους συναδέλφους του. Το κολλεγιακό αστείο πήρε άλλη τροπή όταν οι δύο αεροπόροι έχασαν τις αισθήσεις τους λόγω της έλλειψης οξυγόνου και το F-14 καρφώθηκε στην έρημο της Αριζόνας. Πιο πρόσφατα, κατά τη διάρκεια του πολέμου στον Κόλπο, ο χειριστής ενός αμερικανικού F-15C _επετέθη_ αιφνιδιαστικά σε ένα F-111 _χάριν αστειότητος_. Μόνο που ο άπειρος πιλότος του F-111 νόμισε ότι δεχόταν πραγματική επίθεση από ιρακινά μαχητικά και στην προσπάθειά του να διαφύγει, έριξε το αεροπλάνο σε μια πλαγιά. H πτώση του F-111 χαρακτηρίσθηκε επισήμως ως _απώλεια μάχης_... Μετά το θόρυβο που δημιουργήθηκε το θέμα εξετάζεται τώρα από τον γενικό επιθεωρητή του Πενταγώνου παρά τους ισχυρισμούς της USAF ότι το ισχύον σύστημα διερεύνησης αεροπορικών ατυχημάτων είναι ικανοποιητικό. Είναι σαφές, υποστηρίζει η έκθεση Ντιλ, ότι αυτές οι έρευνες πρέπει να διεξάγονται από επαγγελματίες πλήρους απασχόλησης που θα στελεχώνουν μια ανεξάρτητη υπηρεσία του Πενταγώνου. O συμβουλευτικός ρόλος των ιπταμένων θα είναι καίριος, όπως ακριβώς συμβαίνει στις επιτροπές οι οποίες ερευνούν τα αίτια των ατυχημάτων αεροσκαφών της πολιτικής αεροπορίας. H ασφάλεια πτήσεων είναι πολύ σοβαρό θέμα για να παίζονται οποιουδήποτε είδους παιχνίδια. ΛΕΖΑΝΤΑ Τρεις σκηνές μιας τραγωδίας με ευρύτερες συνέπειες. A. Θ.