 |
 |
|
|
AEPONEA ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΙΓΙΔΑ ΣΤΗ ΒΟΣΝΙΑ Με μια σειρά ενεργειών που αποτελούν τη μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση στην Ευρώπη από την εποχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, το ΝΑΤΟ επιχείρησε να αλλάξει την τροπή των πραγμάτων στην κατάσταση στη Βοσνία. Η αεροπορική ισχύς κλήθηκε και πάλι να λύσει τον «Γόρδιο Δεσμό» στην πρώην αυτή γιουγκοσλαβική δημοκρατία. Αεροσκάφη της Συμμαχίας εξορμώντας από βάσεις στην Ιταλία, αλλά και αεροπλανοφόρα στην Αδριατική, ξεκίνησαν στις 30 Αυγούστου να σφυροκοπούν σερβο-βοσνιακές θέσεις αρχικά γύρω από το Σεράγιεβο. Αφορμή των αεροπορικών επιδρομών αποτέλεσε ένα περιστατικό στις 28 Αυγούστου, επανάληψη ενός άλλου δύο περίπου χρόνια νωρίτερα: μια βολή όλμου προσγειώθηκε σε πολυσύχναστη αγορά της μαρτυρικής πόλης σκοτώνοντας 38 άτομα και τραυματίζοντας δεκάδες άλλα. Λιγότερες από 36 ώρες αργότερα οι επιτελείς του ΝΑΤΟ άρχισαν σε συνεργασία με τους διοικητές των δυνάμεων των Ηνωμένων Εθνών να εφαρμόζουν λεπτομερή σχέδια που όπως αποκάλυψαν δημοσιεύματα σε βρετανικές και γαλλικές εφημερίδες είχαν καταστρωθεί μήνες πριν. Θα πρέπει να σημειώσουμε εδώ ότι οι πληροφορίες για την εξέλιξη των επιχειρήσεων υπήρξαν στη συνέχεια ελάχιστες και το «εμπάργκο ενημέρωσης» που επιβλήθηκε μπορεί να παρομοιαστεί μόνο με την ανάλογη πρακτική που εξασκήθηκε σε κάποιες περιόδους των επιχειρήσεων του Πολέμου του Κόλπου. Από όσο όμως είναι γνωστά σκιαγραφείται κάποια εικόνα των όσων διαδραματίστηκαν τις πρώτες μέρες των αεροπορικών επιχειρήσεων. Οι πρώτες επιχειρήσεις της 30ης Αυγούστου που έφεραν την κωδική ονομασία «Dead-Εye Southeast» είχαν σαν στόχο την εξουδετέρωση της σερβο-βοσνιακής αντιαεροπορικής άμυνας σε όλη τη νοτιοανατολική Βοσνία. Επισήμως πάντως στόχος της όλης επιχείρησης ήταν λύση της πολιορκίας του Σεράγιεβο από τους Βοσνιο-σέρβους με πρώτο βήμα την απομάκρυνση των βαρέων όπλων σε ακτίνα μεγαλύτερη των 20 χιλιομέτρων από την πόλη. Στην εκτέλεσή της όμως η επιχείρηση περιελάμβανε επιμέρους επιχειρήσεις που συλλογικά είχαν σαν στόχο να μειώσουν δραστικά τις ικανότητες της βοσνιο-σερβικής πολεμικής μηχανής και ιδιαίτερα των αντιαεροπορικών της ικανοτήτων που σε αρκετές περιπτώσεις στο παρελθόν είχε προκαλέσει απώλειες στα αεροσκάφη που εκτελούσαν την επιχείρηση «Deny Flight». Η αρχική αεροπορική επίθεση ξεκίνησε στις 2 το πρωί της 30/8 με την εκτέλεση 43 συνολικά εξόδων αεροσκαφών που έπληξαν 16 στόχους κύριας προτεραιότητας, όπως κέντρα διοίκησης και επικοινωνιών, συστοιχίες αντιαεροπορικών πυραύλων και θέσεις αντιαεροπορικού πυροβολικού. Οι επιχειρήσεις αυτές καταστολής αεράμυνας εκτελέστηκαν κυρίως από αμερικανικά αεροσκάφη που επέδραμαν από το αεροπλανοφόρο «Ρούσβελτ» στην Αδριατική πλαισιωμένα από αεροσκάφη που προέρχοντο από βάσεις ξηράς. Σύμφωνα με ανακοίνωση εκπροσώπου της Συμμαχίας, στην πρώτη αυτή επιχείρηση συμμετείχαν αεροσκάφη F-15, F-16 της USAF, A-6, F/A-18 και F-14 του Σώματος των Πεζοναυτών και του Ναυτικού από βρετανικά Harrier GR.7, ισπανικά EF-18 και υποστηριζόμενα από αεροσκάφη AWACS E-3 και ηλεκτρονικού πολέμου EC-130. Ειδικά στο ρόλο της καταστολής αεράμυνας (SEAD) χρησιμοποιήθηκαν EF-111, EA-6B και F-18 εφοδιασμένα με πυραύλους εναντίον ραντάρ HARM. Στην πρόοδο της 30ης Αυγούστου εκδηλώθηκαν τρία τουλάχιστον κύματα αεροπορικών επιδρομών. Η επιδρομή Α (Aplha) ακολούθησε το νυκτερινό κύμα και περιελάμβανε 10 αεροσκάφη κρούσης και 8 ειδικευμένα αεροπλάνα SEAD που σύμφωνα με όλες τις πληροφορίες ανέλαβαν να ολοκληρώσουν την καταστολή της σερβο-βοσνιακής αεράμυνας προσβάλλοντας τέσσερις στόχους που είχαν μείνει ανέπαφοι. Εκτός, των αεροσκαφών από το «Ρούσβελτ» στην αποστολή αυτή που πραγματοποποιήθηκε στις 4 το πρωί τοπική ώρα και διήρκεσε δέκα λεπτά, έλαβαν μέρος γαλλικά Μirage 2000D, ολλανδικά F-16 και βρετανικά Tornado που χρησιμοποίησαν πυραύλους εναντίον ραντάρ Alarm. Ένα δεύτερο κύμα (Bravo) εξαπολύθηκε πέντε ώρες αργότερα περιλαμβάνοντας 14 αεροσκάφη κρούσης που έπληξαν βάσεις πυραύλων και αποθήκες πυρομαχικών, ενώ υπήρξαν τουλάχιστον και τέσσερις προσβολές SEAD. Μετά τις επιχειρήσεις αυτές εκτελέστηκαν και οι πρώτες αναγνωριστικές πτήσεις για την εκτίμηση των ζημιών από αεροσκάφη F-14 TARPS και Mirage F.1CR. Το τρίτο κύμα (Charlie) ακολούθησε στις 15:00 τοπική ώρα και περιελάμβανε 12 αεροσκάφη που έπληξαν αποθήκες πυρομαχικών και μεμονωμένους στόχους στην περιοχή που περιβάλλει το Σεράγιεβο. Ταυτόχρονα 18 αεροσκάφη SEAD σάρωσαν την ευρύτερη περιοχή ολοκληρώνοντας την καταστροφή όχι μόνο του αντιαεροπορικού δικτύου αλλά και μεμονωμένων Α/Α στοιχείων του. Μια τελευταία δέσμη εξόδων πραγματοποιήθηκε στις 19:00 και περιελέμβανε κυρίως αποστολές κρούσης εναντίον στρατηγείων και κέντρων διοίκησης και επικοινωνιών. Στη διάρκεια μιας από αυτές τις εξόδους καταρρίφθηκε ένα γαλλικό Mirage 2000D που επλήγη από φορητό αντιαεροπορικό πύραυλο. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην πλειοψηφία τους για την καταστροφή των στόχων τα αεροσκάφη του ΝΑΤΟ χρησιμοποίησαν όπλα ακριβείας και κυρίως βόμβες κατευθυνόμενες με λέιζερ. Εναντίον των ισχυρά προστατευμένων στόχων όπως υπόγειο στρατηγεία και οχυρωμένες θέσεις F-15E χρησιμοποίησαν βόμβες GBU-10/Mk84 των 2.000 λιβρών, ενώ γαλλικά Mirage 2000 χρησιμοποίησαν βόμβες «arcole» των 2.200 λιβρών. Στις περισσότερες από τις άλλες περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκαν βόμβες των 500 λιβρών GΒU-12/Μk.82 και των 1.000 λιβρών GBU-16/Mk.83 από F-16 και F/Α-18D κατάλληλα εξοπλισμένα με ατρακτίδια επισήμανσης στόχων. Είναι χαρακτηριστικό ότι τις πρώτες 24 ώρες του αγώνα τα αεροπλάνα του ΝΑΤΟ εξετέλεσαν περισσότερες από 300 εξόδους. Με την καταστροφή μεγάλου μέρους της βοσνιο-σερβικής αεράμυνας τις ημέρες που ακολούθησαν η αεροπορία της Συμμαχίας στράφηκε προς την προσβολή εναντίον μεμονωμένων οπλικών συστημάτων, όπως πυροβόλα, άρματα μάχης, γύρω από το Σεράγιεβο. Με βάση πληροφορίες από ομάδες προωθημένων παρατηρητών αεροσκάφη συμπεριλαμβανομένων Α-10 εξοπλισμένων με πυραύλους AGM-65 και AC-130 Gunship κατέστρεφαν τον βοσνιο-σερβικό βαρύ οπλισμό συνεπικουρούμενα από το πυροβολικό της δύναμης προστασίας του ΟΗΕ που διαθέτει τώρα και αυτοκινούμενα γαλλικά πυροβόλα CGT των 155 χιλ. Το γενικό πρόσταγμα των επιχειρήσεων από την πλευρά του ΝΑΤΟ έχει ο αμερικανός ναύαρχος Λέιτον Σμίθ διοικητής των δυνάμεων της Νότιας Πτέρυγας του ΝΑΤΟ με έδρα τη Νεάπολη σε συνεργασία με τον διοικητή των δυνάμεων του ΟΗΕ, γάλλο στρατηγό Μπερνάρ Ζανβιέ με έδρα το Ζάγκρεμπ, ενώ υπεύθυνος των αεροπορικών επιχειρήσεων είναι ο υποπτέραρχος Μάικ Ράιαν διοικητής των αεροπορικών δυνάμεων Νότιας Πτέρυγας του ΝΑΤΟ. Ο πίνακας που ακολουθεί περιγράφει τις αεροπορικές δυνάμεις που διέθετε η Συμμαχία στην περιοχή λίγο πριν την έναρξη των επιχειρήσεων. Α.Β. Aviano: USAF: 8 F-15E, 20 F-16C, 12 A-10, 6 EF-111A, 6 EC-130 Σώμα Πεζοναυτών: 12 F/A-18D Αμερ. Ναυτικό: 2 ΕΑ-6Β Ισπανία: 8 EF-18A, 2 KC-130 A.B. Istrana: Γαλλία: 4 Μirage F.1CR, 5 Jaguar Α.Β. Villafranca: Ολλανδία: 16 F-16A Α.Β. Ghedi: Τουρκία: 16 F-16C/D Ιταλία: 8 Tornado Α.Β. Chervia: Γαλλία: 5 Mirage 2000C, 3 Μirage 2000D A.B. Piacente: Γερμανία: 14 Tornado ΕCR A.B. Gioia Del Colle M. Βρετανία: 6 Τornado F.3, 8 Harrier GR.7 A.B. Brindisi USAF: 2 ΑC-130 Επί του αεροπλανοφόρου «Ρούσβελτ» η πτέρυγα του σκάφους. Σε διάφορες βάσεις: 11 AWACS E-3 (8 NATO, 2 βρετανικά, 1 γαλλικό), 8 αεροσκάφη ανεφοδιασμού (5 αμερικανικά KC-135, 1 γαλλικό KC-130F, 2 βρετανικά Tristar MkK.1). Τις ημέρες που ακολούθησαν οι επιθέσεις εναντίον θέσεων των Βοσνιο-σέρβων εξακολούθησαν με σποραδικές διακοπές αφού οι καιρικές συνθήκες εμπόδιζαν τις διαδικασίες και ιδιαίτερα τη χρήση βομβών με κατεύθυνση λέιζερ. Επόμενος σταθμός στις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ υπήρξε η εκτόξευση το βράδυ της 10ης προς την 11 Σεπτεμβρίου 13 συνολικά πυραύλων Κρουζ τύπου «Τomahawk». Τα βλήματα εκτοξεύθηκαν εναντίον του δικτύου αεράμυνας γύρω από το Πάλε από το αμερικανικό καταδρομικό κλάσης «Τigonderoga» «USS Νormandy». Να υπενθυμίσουμε ότι τα βλήματα «Τomahawk» έχουν μήκος 6,17 μέτρα (χωρίς τον επιταχυντή), διάμετρο ατράκτου 0,52 μέτρα και μεταφέρουν στην «τακτική» τους έκδοση συμβατική κεφαλή 450 κιλών (υπάρχει και η «στρατηγική» έκδοση με πυρηνική γόμωση). Η εμβέλεια του είναι 250 ναυτικά μίλια και η κατεύθυνση είναι αδρανειακή με υποβοήθηση GPA, ενώ η τελική επίθεση πραγματοποιείται με ενεργό ραντάρ ή αισθητήρα ARM (αντι-ραντάρ). H κεφαλή μπορεί να περιλαμβάνει και γεμίσματα βομβιδίων ειδικά για την προσβολή εγκαταστάσεων αντιαεροπορικής άμυνας. ΛΕΖΑΝΤΑ Οι τελευταίες στιγμές του Mirage 2000D που έχει βληθεί από φορητό αντιαεροπορικό πύραυλο. Το διμελές πλήρωμα χρησιμοποίησε το εκτινασσόμενο κάθισμά του. ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΑΤΗ ΑΓΟΡΑ ΕΛΙΚΟΠΤΕΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ Μια σημαντικότατη αγορά πολεμικού υλικού από τον Τουρκικό Στρατό με ιδιαίτερη σημασία για την ισορροπία στο Αιγαίο ανακοινώθηκε στις αρχές του περασμένου μήνα. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η Τουρκική Αεροπορία Στρατού πρόκειται να αγοράσει από την γαλλογερμανικών συμφερόντων Γιουροκόπτερ 30 ελικόπτερα τύπου Cougar. Η απόφαση αγοράς των ελικοπτέρων, αξίας 370 εκατ. δολαρίων, ελήφθΗ στα τέλη του περασμένου Ιουλίου από την Επιτροπή Αμυντικής Βιομηχανίας που είναι και το ανώτατο αρμόδιο όργανο προμηθειών αμυντικού υλικού στηΝ Τουρκία. Ακολουθεί μια προηγούμενη το 1992 που αφορούσε 20 ελικόπτερα του ιδίου τύπου αξίας 253 εκατ. δολαρίων. Η τελική υπογραφή της συμφωνίας αγοράς αναμένεται να πραγματοποιηθεί σύντομα και αποτελεί ένα βήμα προσέγγισης με τη Γαλλία, μέσω της γαλλικής αεροπορικής βιομηχανίας. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στη διάρκεια επαφής της η πρωθυπουργός της Τουρκίας Τανσού Τσιλέρ με τον Γάλλο πρόεδρο Ζακ Σιράκ, πριν από την κρίσιμη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Κάννες τον περασμένο Ιούνιο, είχε υποσχεθεί να προωθήσει τις γαλλο-τουρκικές εμπορικές σχέσεις και ιδιαίτερα τις αγορές πολεμικού υλικού. Σε συνάντηση που είχε γίνει ανάμεσα στην Τσιλέρ και τον πρόεδρο Σιράκ, στις 20 του περασμένου Ιουνίου, δόθηκε υπόσχεση για την αγορά των ελικοπτέρων. Οι αποκαλύψεις αυτές έγιναν από Τούρκο συνεργάτη της Τασνού Τσιλέρ σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου, κατά την οποία υπήρξε ανοικτή παραδοχή ότι η αγορά των ελικοπτέρων ήταν το αντάλλαγμα της γαλλικής υποστήριξης στη σύνοδο των 15 στις Κάννες. Η Τουρκία, σε αντίθεση με την Ελλάδα, έχει εκσυγχρονίσει πλήρως το στόλο των μεταγωγικών ελικοπτέρων που διαθέτει, αυξάνοντας κατακόρυφα και τις δυνατότητες που διαθέτει στον τομέα αυτό. Η όλη διαδικασία ξεκίνησε το 1992 από την Σικόσκι με την παραγγελία 45 ελικοπτέρων S-70 που θα παραδίδονταν από την αμερικανική γραμμή παραγωγής, ενώ υπήρχε και αρχική συμφωνία για την αγορά 50 ακόμη αεροσκαφών του ιδίου τύπου που θα κατασκευάζονταν στην Τουρκία. Για την μερική ικανοποίηση τότε της Αεροσπασιάλ είχαν παραγγελθεί τα 20 ελικόπτερα που προαναφέραμε. Όπως είναι γνωστό το πρόγραμμα παραγωγής των S-70 αρχικά «πάγωσε» και όπως αποδεικνύεται τώρα μάλλον ακυρώθηκε προς όφελος των Cougar. Η πρόσφατη παραγγελία είναι άλλη μια απόδειξη για τον τρόπο που η Τουρκία συνδυάζει την εξωτερική πολιτική της με μεγάλες παραγγελίες πολεμικού υλικού ή τα μεγάλα έργα. Σε ό,τι αφορά την αρχική αγορά των 20 Cougar, ήδη τα δύο πρώτα συναρμολογούνται σε τουρκικές εγκαταστάσεις και αναμένεται να παραδοθούν σύντομα. Η παράδοση και των υπολοίπων θα ολοκληρωθεί μέσα στο 1996. Η απόκτηση των Cougar αναμένεται να έχει σημαντικότατες επιπτώσεις στην κλιμάκωση των τουρκικών απειλών στα νησιά του Αιγαίου αφού της δίνουν τη δυνατότητα να μετατρέπει σημαντικό αριθμό δυνάμεών της σε αερομεταφερόμενες. Το AS 532 Cougar μπορεί να μεταφέρει 29 οπλισμένους στρατιώτες, ή έξι φορεία, ενώ κάτω από την άτρακτο μπορούν να μεταφερθούν 4.500 συνολικά φορτίο (πυροβόλα, πυρομαχικά, ελαφρά οχήματα, αντιαρματικά/αντιαρματικά όπλα κ.ά). Χρησιμοποιεί δύο κινητήρες των 1843 ίππων ο καθένας και μπορεί να αναπτύσσει ταχύτητες έως και 285 χ.α.ώ. Η εμβέλειά του με πλήρες φορτίο φτάνει τα 370 χιλιόμετρα. Υπενθυμίζεται επίσης ότι δεκαεννέα ελικόπτερα Mi-17, αξίας 65 εκατ. δολαρίων έχουν αρχίσει να παραδίδονται από τον περασμένο Απρίλιο στη Στρατοχωροφυλακή. ΤΡΕΙΣ ΦΡΕΓΑΤΕΣ «Ο.Η PERRY ΡΕΡΡΥ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ Η Τουρκία αναμένεται να παραλάβει τους αμέσως επόμενους μήνες τρεις συνολικά φρεγάτες κλάσης «Ο.Η. Ρerry» που της παραχωρεί το Αμερικανικό Ναυτικό από τα αποθέματα που διαθέτει. Πιο συγκεκριμένα, η Τουρκία λαμβάνει τη «μερίδα του λέοντος» από τα σκάφη της κλάσης που παροπλίζονται παραλαμβάνοντας τις φρεγάτες USS Clifton Sprague (FFG 16), USS Antrim (FFG 20) και USS Flatley (FFG 21). Δύο σκάφη (USS Dunkan FFG 10 και USS Copeland FFG 25) θα παραλάβει η Αίγυπτος, ένα (USS Gallery FFG 26) τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ένα (USS Jack Williams FFG 24) το Μπαρχέιν και ένα (USS Mahlon FFG 27) το Ομάν. Σύμφωνα με το αμερικανικό σκεπτικό οι παραχωρήσεις πραγματοποιούνται στα πλαίσια της σύσφιξης της συνεργασίας με συμμαχικές χώρες. Στην περίπτωση της Αιγύπτου θα επιτρέψει την ενίσχυση του πολεμικού της ναυτικού στις τάξεις του οποίου ήδη συγκαταλέγονται δύο φρεγάτες κλάσης « Κnox» που παραδόθηκαν πριν από τρία περίπου χρόνια. Τα ΗΑΕ και το Ομάν θα χρησιμοποιήσουν τα σκάφη για παράκτια άμυνα και κυρίως για τον έλεγχο των στενών του Ορμούζ και των προσβάσεων στις πετρελαϊκές τους εγκαταστάσεις στον Περσικό Κόλπο. Ανάλογη είναι και η περίπτωση του Μπαχρέιν που θα χρησιμοποιήσει τη φρεγάτα σαν ναυαρχίδα του στόλου του. Στην περίπτωση της Τουρκίας σύμφωνα με δήλωση αμερικανού επισήμου η παραχώρηση έχει ως στόχο « να συνεχιστεί η παράδοση χρήσης αμερικανικού υλικού από το Τουρκικό Ναυτικό». Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι ΗΠΑ προσβλέπουν να αποκομίσουν από τις χώρες που λαμβάνουν τα σκάφη σημαντικά οφέλη στη μορφή ανταλλακτικών, πυρομαχικών αλλά και εκπαίδευσης και υποστήριξης που θα απαιτηθούν για την επιχειρησιακή αξιοποίηση των πολεμικών. Το ύψος των οφελημάτων αυτών μπορεί να φτάσει και μέχρι τα 500 εκατομμύρια δολάρια, δεδομένου ότι μόνο η Αίγυπτος, το Ομάν και τα ΗΑΕ αναμένεται να δαπανήσουν περισσότερα από 525 εκατομμύρια. Σχετικά με το θέμα της άρνησης της Ελλάδας να παραλάβει τη μια φρεγάτα κλάσης «Ο.Η. Ρerry» που της είχε προσφερθεί (με αποτέλεσμα να καταλήξει έμμεσα στην Τουρκία) αποκαλύπτεται ότι το Π.Ν. επιθυμούσε την απόκτησή της (δεδομένου ότι ικανοποιούσε παλαιότερο ελληνικό αίτημα) αλλά ζήτησε να του παραχωρηθεί ένα σκάφος από το οποίο μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τα νέα ελικόπτερα S-70B-6. Εδώ θα έπρεπε ίσως να διευκρινιστεί ότι ενώ αρχικά η κλάση αυτή σχεδιάστηκε για να επιχειρεί σε συνδυασμό με τα ελικόπτερα LAMPS III, τα σκάφη FFG 7 -35 (με εξαίρεση το FFG 8 ) δεν επέκτησαν ποτέ τον απαραίτητο εξοπλισμό όπως το σύστημα RAST (Recovery Assistance, Securing and Traversing system) που επιτρέπει στο ελικόπτερο να επιχειρεί με ισχυρό κυμματισμό. Γι' αυτόν αλλά και άλλους λόγους, τα πρώτα αυτά σκάφη περιορίστηκαν στη χρήση ελικοπτέρων LAMPS I SH-2 Seasprite Τα πλοία μετά το FFG36 (συμπεριλαμβανομένου) απέκτησαν τον εκοπλισμό από κατασκευής. Για τα υπόλοιπα υπήρξε πρόγραμμα ανακατασκευής, ο πιλότος του οποίου τοποθετήθηκε και εφαρμόστηκε στο FFG 8. Στις μετατροπές, εκτός από τις προσθήκες εξοπλισμού, συμπεριλήφθηκε και η επέκταση του κήτους κατά 3,16 μέτρα στην πρύμνη. Οι τροποποιήσεις που επιτρέπουν την πλήρη εκμετάλλευση των SH-60 ενσωματώθηκαν στα σκάφη FFG7, 15,28,29 και 32 πριν διακοπεί όταν άρχισαν σκάφη της κλάσης να αποσύρονται από υπηρεσία. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό ζήτησε ένα από τα τροποποιημένα σκάφη. Τέτοιες όμως φρεγάτες δεν είναι διαθέσιμες ακόμη αφού όλα αυτά τα σκάφη βρίσκονται σε υπηρεσία με το Αμερικανικό Ναυτικό ή σε ειδική εφεδρία. Με βάση όμως τα σχέδια μείωσης της οροφής του, το Αμερικανικό Ναυτικό προβλέπεται να αποσύρει και άλλα σκάφη στο προσεχές μέλλον που πιθανότατα θα περιλαμβάνουν και φρεγάτες της κατηγορίας που επιθυμεί το Π.Ν. Προβλέπεται έτσι η απόκτηση 2-3 μονάδων που πιθανότατα θα αντικαταστήσουν τις φρεγάτες κλάσης «Κnox». ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ Το Τουρκικό Ναυτικό έχει επιδοθεί σε ένα άνευ προηγουμένου εξοπλιστικό πρόγραμμα με άμεσο στόχο να κερδίσει το «χαμένο έδαφος» στο Αιγαίο μετά τα εντυπωσιακά βήματα που έκανε το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό τα τελευταία χρόνια. Έτσι ενώ ήδη έχει σε εξέλιξη αρκετά εξοπλιστικά προγράμματα όπως της κατασκευής της 7ης και της 8ης φρεγάτας ΜΕΚΟ 200, της ναυπήγησης του 7ου και ο 8ου υποβρυχίου κλάσης 209/1400 και της 3ης, 4ης και 5ης πυραυλακάτου κλάσης «Υildiz», προχωρεί τώρα σε ένα νέο γιγάντιο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού που, εάν ολοκληρωθεί, θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή. Η Τουρκία όπως είναι γνωστό ολοκλήρωσε από το περασμένο καλοκαίρι την παραλαβή των 8 φρεγατών κλάσης «Κnox» από τις ΗΠΑ, που της επέτρεψαν να αποσύρει τα περισσότερα από τα παλαιά αντιτορπιλικά. Συνεχίζει τώρα με την απόκτηση τριών σύγχρονων φρεγατών κλάσης «Ο.Η. Ρerry» που το Αμερικανικό Ναυτικό διέθεσε πρόσφατα σε συμμαχικά Ναυτικά. Η πρώτη από τις φρεγάτες έχει ήδη αποσυρθεί από το Αμερικανικό Ναυτικό και θα παραδοθεί -εκτός απροόπτου- πριν από το τέλος του χρόνου. Οι άλλες δύο θα ακολουθήσουν τους πρώτους μήνες του 1996. Η σημαντικότερη όμως εξέλιξη είναι η επικείμενη προκήρυξη διαγωνισμού για την προμήθεια οκτώ νέων φρεγατών. Το κόστος του διαγωνισμού έχει προϋπολογιστεί σε 2-3 δισεκατομμύρια δολάρια. Το πρόγραμμα προορίζεται να καλύψει τις ανάγκες του Τουρκικού Ναυτικού μέσα στον επόμενο αιώνα και θα ξεκινήσει να υλοποιείται μετά το τέλος του ναυπηγικού προγράμματος των φρεγατών MEKO200, αντικαθιστώντας τα αμερικανικής κατασκευής πλοία που βρίσκονται σήμερα σε υπηρεσία.. Η διατύπωση των απαιτήσεων βρίσκεται στην τελική φάση και η προκήρυξη του διαγωνισμού για την υποβολή προτάσεων θα αποτελέσει θέμα σε προσεχές συμβούλιο με τη συμμετοχή της ηγεσίας των Ε.Δ. και της πρωθυπουργού Τανσού Τσιλέρ, αναμένεται πριν από τον προσεχή Νοέμβριο. Ήδη ναυπηγεία από τη Γερμανία, τις ΗΠΑ, την Ολλανδία, τον Καναδά, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία αναμένεται να υποβάλουν προτάσεις. ΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΠΑΡΑΓΓΕΛΝΕΙ ΝΑΡΚΟΘΗΡΙΚΑ Ύστερα από μια περίοδο σχετικής στασιμότητας στο θέμα, το Τουρκικό Ναυτικό προχωρεί τελικά στην προμήθεια έξι ναρκοθηρικών, αγορά η οποία προβλέπονταν αρχικά στο δεκαετές εξοπλιστικό σχέδιο που είχε εκπονηθεί στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας. Η προμήθεια όμως παρόλο του ότι είχε ουσιαστικά υπάρξει και επιλογή του σκάφους κλάσης Tripartite, δεν υλοποιήθηκε για οικονομικούς λόγους. Τώρα το θέμα επανέρχεται και ήδη δύο γερμανικά, ένα βρετανικό, ένα γαλλικό και ένα ιταλικό ναυπηγείο προετοιμάζονται για την υποβολή προτάσεων στην προμήθεια που υπολογίζεται ότι κυμένεται ανάμεσα στα 400 και 600 εκατομμύρια δολάρια. Αν και πρόκειται ουσιαστικά για ένα αμυντικό σύστημα που δεν επηρεάζει άμεσα την ισορροπία στο Αιγαίο, μπορεί να εξουδετερώσει τις δυνατότητες ναρκοθέτησης που έχει το Ελληνικό Ναυτικό. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τόσο το Τουρκικό όσο και το Ελληνικό Ναυτικό βασίζονται σε παλαιότερα ναρκαλιευτικά σκάφη. Αντιθέτως τα περισσότερα ναυτικά του ΝΑΤΟ διαθέτουν εδώ και χρόνια νακροθηρικά σκάφη που μπορούν να αντιμετωπίσουν τις εξελίξεις στον τομέα του ναρκοπόλεμου στη θάλασσα. ΑΝΘΥΠΟΒΡΥΧΙΑΚΑ ΕΛΙΚΟΠΤΕΡΑ «SΕΑΗΑWΚ» KAI ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ; Σε μια διαδικασία επιλογής που δεν ανακοινώθηκε παρά όταν κατέληξε, η Τουρκία ξεκίνησε τον προηγούμενο μήνα διαδικασίες για την προμήθεια τουλάχιστον τεσσάρων ελικοπτέρων S-70B το κόστος των οποίων ξεπερνά τα 150 εκατομμύρια δολάρια. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες το Τουρκικό Ναυτικό επέλεξε το ανθυποβρυχιακό ελικόπτερο της Σικόρσκι έναντι της ναυτικής έκδοσης του Γιουροκόπτερ Κούγκαρ. Δεν έγινε γνωστό ποια θα είναι η πλατφόρμα από την οποία θα επιχειρούν τα ελικότερα, αλλά πιθανότατα προορίζονται για τον εξοπλισμό των δύο νεότερων φρεγατών της κλάσης MEKO 200 (7ου και 8ου σκάφους της κλάσης) που παραγγέλθηκαν πρόσφατα. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες το Τουρκικό Ναυτικό κλίνει υπέρ των αμερικανικών αεροσκαφών για έναν επιπλέον λόγο, το ότι μπορεί να μεταφέρει τους πυραύλους αέρος-επιφανείας εναντίον πλοίων «Πένγουιν» που επιθυμεί να προσθέσει στο οπλοστάσιό του. Βέβαια το πρόβλημα που υπάρχει τη στιγμή αυτή είναι ότι η Νορβηγία που είναι η χώρα προέλευσης των πυραύλων αυτών έχει απαγορεύσει τις πωλήσεις πολεμικού υλικού προς την Τουρκία σαν επακόλουθο της εισβολής της τελυταίας στο Β. Ιράν τον περασμένο Μάρτιο. Είναι όμως σχεδόν σίγουρο ότι η Τουρκία θα πιέσει για την άρση του «εμπάργκο» μέσω και της αμερικανικής εταιρίας. Ήδη Τούρκοι επίσημοι φέρονται να δηλώνουν ότι σε περίπτωση που το πρόβλημα συνεχιστεί υπάρχει πάντοτε η επιλογή του συνδυασμού Gougar/ Exocet. Η απόκτηση των ελικοπτέρων αυτών, εάν πραγματοποιηθεί, θα αυξήσει σημαντικά τις ανθυποβρυχιακές δυνατότητες του Τουρκικού Ναυτικού KC-135A ΓΙΑ THN TOYPKIKH ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ Τα δύο πρώτα αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού KC-135A με τα τουρκικά διακριτικά στην άτρακτό τους εντάχθηκαν τον Ιούλιο και επισήμως στη δύναμη της THK, κατά τη διάρκεια τελετής στην οποία παρευρέθη και ο πρόεδρος της χώρας Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ. Τα δύο ιπτάμενα τάνκερ έχουν μισθωθεί από την Αγκυρα για τρία έτη, έναντι 13,5 εκατομμυρίων δολαρίων, για να καλύψουν τις άμεσες ανάγκες της Τουρκικής Αεροπορίας μέχρι την παραλαβή από τις Ηνωμένες Πολιτείες επτά KC-135A, που θα μετατραπούν σε «R» με κόστος 292 εκατ. δολάρια. Το συμβόλαιο για την προμήθεια αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες υπογράφτηκε το Δεκέμβριο του 1994. ΣΥΝΤΡΙΒΗ An-26 ΕΞΩ ΑΠΟ TH ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Αεροσκάφος τύπου An-26 της πολεμικής αεροπορίας της Δημοκρατίας του Mali (Mali Republic) κατέπεσε και συνετρίβη το απόγευμα της 31ης του περασμένου Αυγούστου στην περιοχή της Θέρμης έξω από τη Θεσσαλονίκη. H συντριβή, που είχε σαν αποτέλεσμα τον θάνατο των 6 επιβαινόντων, προκλήθηκε μετά από την πρόσκρουση του αεροσκάφους επάνω σε τμήμα των εγκαταστάσεων του Γεωργικού Ινστιτούτου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το αεροσκάφος είχε απογειωθεί το μεσημέρι της ίδιας ημέρας από το Κίεβο όπου είχε σταλεί για γενική επιθεώρηση διάρκειας τριών περίπου μηνών. Οι πέντε από τους επιβαίνοντες αποτελούσαν το πλήρωμα του αεροσκάφους (κυβερνήτης, συγκυβερνήτης, ιπτάμενος μηχανικός, ραδιοναυτίλος, ασυρματιστής), ενώ ο έκτος επιβαίνων ήταν ο υπεύθυνος για την επίβλεψη των εργασιών επιθεώρησης μηχανικός, ο οποίος επέστρεφε με το ίδιο αεροσκάφος στο Mali. Να σημειώσουμε επίσης ότι ανάμεσα στα συντρίμμια βρέθηκαν μόνο προσωπικά είδη, ενώ ο ιατροδικαστής επιβεβαίωσε ότι όλα τα θύματα ήταν Αφρικανοί, επομένως τα όσα ειπώθηκαν ή γράφηκαν από τα ηλεκτρονικά και τα έντυπα M.M.E. σχετικά με «μυστηριώδεις» επιβαίνοντες διαφόρων εθνικοτήτων, καθώς και σχετικά με «επικίνδυνα και ύποπτα» φορτία αποτελούν επιεικώς ανακρίβειες. Το μοιραίο απόγευμα οι καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν στην περιοχή ήταν πολύ άσχημες, με κύρια χαρακτηριστικά την έντονη βροχόπτωση και την κάλυψη της ευρύτερης περιοχής με νεφώσεις των οποίων η βάση άρχιζε από τα 400 πόδια από το επίπεδο της θάλασσας, η δε ορατότητα κάτω από τη βάση δεν ξεπερνούσε τα 5 χιλιόμετρα. Το κακό άρχισε από τη στιγμή που ο κυβερνήτης του αεροσκάφους σε μία συνομιλία του με τον πύργο του ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ζήτησε άμεση προτεραιότητα για προσγείωση λόγω του ότι είχε εξαντλήσει σχεδόν κάθε διαθέσιμη ποσότητα καυσίμου στις δεξαμενές του αεροσκάφους. Οι ελεγκτές προσπάθησαν να τον καθοδηγήσουν στην προέκταση του διαδρόμου 16 (διόπτευση 164® από τον μαγνητικό βορρά) έτσι ώστε να μπορέσει να προσγειωθεί εκτελώντας ενόργανη διαδικασία μέσω του ILS που υπάρχει μόνο στον διάδρομο αυτό. Ακολούθησε μία κατάσταση σύγχισης στην αγωνιώδη προσπάθεια του κυβερνήτη να εξασφαλίσει οπτική επαφή με το αεροδρόμιο κατεβαίνοντας κάτω από το επίπεδο της βάσης των νεφών, αφού ο χρόνος που είχε στη διάθεσή του για την πραγματοποίηση οποιασδήποτε ενόργανης διαδικασίας είτε μέσω του ILS είτε μέσω του VOR, που βρίσκεται νότια του αεροδρομίου σε απόσταση μικρότερη των πέντε χιλιομέτρων, ήταν ελάχιστος. Κανένα άλλο πρόβλημα δεν αναφέρθηκε μέχρι τη στιγμή που ο κυβερνήτης «επιβεβαίωσε» οπτική επαφή με τον «διάδρομο» λέγοντας χαρακτηριστικά ότι έβλεπε φώτα. Δυστυχώς απ' ότι, με τραγικό τρόπο, αποδείχθηκε τα φώτα αυτά δεν ανήκαν σε κανέναν από τους διαδρόμους του ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ αλλά μάλλον σε παρακείμενο δρόμο ή κατοικημένη περιοχή και πρέπει να θεωρείται ευτυχές το γεγονός ότι δεν θρηνήσαμε περισσότερα θύματα στο έδαφος... Αν το όλο σκηνικό σας θυμίζει κάτι θα «φρεσκάρουμε» τη μνήμη σας γυρνώντας πίσω στις 26 του περασμένου Δεκεμβρίου όταν ένα Tu-134A3 της Russian Special Civil Aviation Detachment (εκτέλεση δρομολογίων τσάρτερ και μεταφορά κυβερνητικών VIP) επιχειρώντας να προσγειωθεί στον 15L του Ελληνικού κάτω από παρόμοιες καιρικές συνθήκες (χαμηλή βάση νεφών και έντονη βροχόπτωση), βρέθηκε να προσεγγίζει κάποια μεγάλη αθηναϊκή λεωφόρο... H τραγωδία σε εκείνο το περιστατικό αποφεύχθηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή χάρη στην ετοιμότητα των ελεγκτών του πύργου των Αθηνών, οι οποίοι κατόρθωσαν τελικά να «προσγειώσουν» τον ρώσο κυβερνήτη με τη βοήθεια του ραντάρ προσέγγισης του αεροδρομίου. Δυστυχώς οι συνάδελφοί τους στη Θεσσαλονίκη, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλλαν, δεν μπόρεσαν να καθοδηγήσουν αποτελεσματικά τον κυβερνήτη του μοιραίου An-26 λόγω του ότι στο ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ δεν υπάρχει ραντάρ προσέγγισης. Αν ένα τέτοιο σύστημα ήταν επιχειρησιακά διαθέσιμο πιστεύουμε ότι η συντριβή του αεροσκάφους θα είχε αποφευχθεί... ΛΕΖΑΝΤΑ O χάρτης απεικόνισης της διαδικασίας ενόργανης προσέγγισης μέσω του ILS στον διάδρομο 16 του ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της Θεσσαλονίκης. ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΣΚΗΝΗ ΕΛΛΑΔΑ – Έφτασαν στην Ελλάδα, όπως είχαμε προαναγγείλει σε παλαιότερο τεύχος, στις αρχές Αυγούστου, τα πρώτα από τα ΑΗ-64Α που έχουν παραγγελθεί από τον Ελληνικό Στρατό. Τα ελικόπτερα, αφού ξεφορτώθηκαν στο λιμάνι του Βόλου και συναρμολογήθηκαν, μεταφέρθηκαν στη βάση τους στο Στεφανοβίκειο όπου έχει συγκροτηθεί και το 1ο Τάγμα Επιθετικών Ελικoπτέρων της Αεροπορίας Στρατού. – Επισημοποιήθηκε η παραγγελία της δεύτερης παρτίδας των 9 από τους 18 συνολικά εκτοξευτές MLRS που πρόκειται να παραλάβει τελικά η χώρα μας από την κατασκευάστρια εταιρία Loral Vought Systems. Η παραγγελία που έγινε (ενώ οι πρώτοι 9 έχουν ήδη αρχίσει να παραλαμβάνονται) μέσω του Αμερικανικού Στρατού και περιλαμβάνει για την περίπτωση της Ελλάδας εννέα MLRS και 22 εκπαιδευτικά «πακέτα» (pods) ρουκετών, αλλά και ανάλογο υλικό (εκτοξευτές και παρελκόμενα για τις αμερικανικές, ιαπωνικές και ισραηλινές Ε.Δ. Δεν έγιναν στην φάση αυτή γνωστοί ο χρόνος παράδοσης. Στο μεταξύ αναμένεται να συμπληρωθεί το απόθεμα των πυρομαχικών των MLRS, τόσο εκπαιδευτικών όσο και επιχειρησιακών. Τα πρώτα με μικρότερο διαμέτρημα από ότι τα δεύτερα επιτρέπουν βολές σε συμβατικά πεδία βολής ενώ αναπαριστούν πλήρως τα βλητικά χαρακτηριστικά των πραγματικών ρουκετών. Εξετάζεται και η πιθανότητα η συμμετοχή της χώρας μας στην ευρωπαϊκή κοινοπραξία που κατασκευάζει τέτοια πυρομαχικά για τις ανάγκες των ευρωπαίων χρηστών του συστήματος, αν και κάτι τέτοιο θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των ρουκετών που θα αποκτηθεί, αλλά και το χρονοδιάγραμμα των σχετικών παραγγελιών. – Ολοκληρώνονται με ταχείς ρυθμούς οι διαδικασίες συμμόρφωσης της Ελλάδας σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας CFΕ που προβλέπει τη μείωση των συμβατικών δυνάμεων στις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ και του πρώην Συμφώνου της Βαρσοβίας εν όψει της καταληκτικής ημερομηνίας τον ερχόμενο Νοέμβριο. Σύμφωνα με τη συνθήκη οι οροφές για την Ελλάδα είναι 650 μαχητικά αεροσκάφη, 1.735 άρματα μάχης, 2,534 τεθωρακισμένα (ΑCV), 1.878 πυροβόλα, 36 μαχητικά ελικόπτερα. Για την ελληνική περίπτωση υπέρβαση υπήρχε μόνο στις κατηγορίες των αρμάτων μάχης και των πυροβόλων. Στην πρώτη περίπτωση έχουν αποσυρθεί όλα τα Μ24, M47, M48/A1/A2 και ο αριθμός M48A3 που έχουν καταστραφεί, σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπει η συμφωνία, στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου βάσεως στο Βελεστίνο. ΚΥΠΡΟΣ – H Ε.Φ. ίσως καταλήξει με πολύ πιο σύγχρονα άρματα μάχης από όσο αρχικά είχε υπολογιστεί, αφού εξετάζεται η δυνατότητα απόκτησης μεσοπρόθεσμα ακόμη και γαλλικής κατασκευής Leclerc. Όπως έγινε γνωστό το κονδύλι για την γενική συντήρηση-επισκευή των 56 αρμάτων ΑΜΧ30 που παραχωρεί ο Ελληνικός Στρατός στην Κύπρο ανέρχεται σε 15 εκατ. δολάρια και τα άρματα θα είναι σύντομα διαθέσιμα για τον εξοπλισμό της 20ης Τεθωρακισμένης Ταξιαρχίας της Ε.Φ. Το ποσό αυτό ανέρχεται στο 10% περίπου του ποσού που είχε προϋπολογιστεί για την αγορά των 100+ αρμάτων ισάξιων τουλάχιστον των ΑΜΧ30Β2 που ήδη υπηρετούν. Όπως είναι γνωστό, εκτός των επιπλέον ΑΜΧ30Β2 υποψήφια για αγορά ήταν και τα ρωσικής κατασκευής Τ-80. Η ηγεσία της Ε.Φ. πολύ ορθά αποφάσισε την αξιοποίηση με ελάχιστα έξοδα των παλαιών ΑΜΧ30 του Ε.Σ. που είναι άμεσα διαθέσιμα και στην αγορά μελλοντικά 50 αρματων τρίτης γενιάς με κύριο υποψήφιο το Leclerc. Ήδη διεξάγονται διαπραγματεύσεις και κατόπιν πιέσεων της GIAT η γαλλική κυβέρνηση ήρε τις επιφυλάξεις της. Ένα πρόβλημα είναι ο χρόνος παράδοσης αυτών των υπερσύγχρονων αρμάτων που ξεπερνούν οτιδήποτε είναι διαθέσιμο σήμερα στην περιοχή. Αρχικά η κατασκευάστρια εταιρία δήλωνε ότι είναι έτοιμη να παραδώσει τα πρώτα Leclerc στην Ε.Φ. από το 1999, αν και καταβάλλονται προσπάθειες για να επισπευθεί αυτή η διαδικασία. – Περιορισμένη υπήρξε η επιτυχία στρατολόγησης ΕΠΥ. Για το 1995, προβλεπόταν 500 θέσεις, 100 από τις οποίες καλύφθηκαν από Ελληνοκυπρίους, ενώ για τις 400 που προκηρύχθηκαν στην Ελλάδα, μέχρι τέλους Αυγούστου, σύμφωνα με πληροφορίες έγιναν μόνο 200 αιτήσεις με αποτέλεσμα ο διαγωνισμός να παραταθεί για 2 ακόμη εβδομάδες. – Η στρατιωτική ηγεσία της Τουρκίας άρχισε να λαμβάνει μέτρα για την εξισορρόπηση του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου. Συγκεκριμένα εκτός από την αναβάθμιση του αρματικού δυναμικού, των Α/Κ πυροβόλων και των αντιαεροπορικών μέσων του 11ου ΣΣ, οι Τούρκοι αναβαθμίζουν συνεχώς τα οχυρωματικά έργα κατά μήκος της γραμμής αντιπαράταξης. Το σοβαρότερο όμως επεισόδιο ήταν η πτήση δύο αεροσκαφών RF-4E (και όχι RF-104G όπως αρχικά ανακοινώθηκε), κατά μήκος των νοτίων ακτών της Κύπρου. Τα αναγνωριστικά αυτά αεροσκάφη πέταξαν πάνω από τις περιοχές που δημιουργούνται τα έργα υποδομής για την υποστήριξη αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων. Τα αεροσκάφη απογειώθηκαν από την 3ΑJΑ στο Ικόνιο και προσγείωθηκαν στα Αδανα. Χαρακτηριστικό είναι και το έγγραφο του Τουρκικού ΓΕΣ που υποστηρίζει ότι η Ε.Φ. έχει υπεροχή σε περίπτωση επιστράτευσης σε αναλογία 1.2:1 έναντι των τουρκικών δυνάμεων. Το έγγραφο αναφέρει ότι η δύναμη της Ε.Φ. είναι 17.500 από τους οποίους 5.700 είναι από την Ελλάδα (στην πραγματικότητα η συνολική δύναμη της Ε.Φ. είναι 13.000 μαζί με την ΕΛ.ΔΥ.Κ) συν 80.000 έφεδροι. Το τουρκικό έγγραφο υποστηρίζει ότι οι τουρκικές δυνάμεις ανέρχονται σε 30.000 συν οι τουρκοκυπριακές δυνάμεις ασφαλείας, που όμως ανέφερε ότι διαθέτουν μόνο ελαφρό οπλισμό, συν 20.000 έφεδροι. Οι Τούρκοι στρατηγοί φυσικά παραλείπουν να αναφέρουν την πλήρη αεροναυτική υπεροχή τους στην Κύπρο, την υπεροχή τους σε άρματα μάχης και τη δυνατότητα άμεσων ενισχύσεων από τη Μικρά Ασία, σε αντίθεση με παρόμοιες δυνατότητες που δεν διαθέτει η Ελλάδα στον ίδιο βαθμό λόγω αποστάσεως. Το συμπέρασμα του εγγράφου του Τουρκικού ΓΕΣ είναι ότι αποδοχή των προτάσεων των ΗΠΑ για αποχώρηση μιας τουρκικής μεραρχίας από την Κύπρο με αντάλλαγμα την αναστολή του εξοπλιστικού προγράμματος της Ε.Φ. είναι επικίνδυνη. Την πρόταση αυτή των ΗΠΑ απορρίπτει και η κυπριακή κυβέρνηση που αντιπροτείνει χρονοδιάγραμμα για πλήρη αποχώρηση των Τούρκων, αντικατάστασή τους από διεθνή δύναμη και διεθνείς εγγυήσεις. – Αμερικανικό Ε/Π UH-60A που επιχειρούσε από τη βρετανική βάση Ακρωτηρίου κατέπεσε στη θαλάσσια περιοχή κοντά στο Ζύγι με αποτέλεσμα και τα 4 μέλη του πληρώματός του να χάσουν τη ζωή τους. Στις προσπάθειες διάσωσης έλαβαν μέρος ε/π Wessex της RAF και το Bell 412SP της Αστυνομίας, αστυνομικές ακταιωροί και η ακταιωρός ΣΑΛΑΜΙΣ της Ε.Φ. με άνδρες των Ο.Υ.Κ. Το ελικόπτερο ανασύρθηκε τελικά από το ειδικό σκάφος διάσωσης του Αμερικανικού Ναυτικού MAWHAK. Με τη σύμφωνη γνώμη της κυπριακής κυβέρνησης από χρόνια 2 UH-60A επιχειρούν από τις βρετανικές βάσεις προς υποστήριξη της αμερικανικής πρεσβείας στη Βηρυττό. Αλλα 2 κατασκοπευτικά αεροπλάνα U-2 επιχειρούν από τις ίδιες βάσεις για την επιτήρηση της συμφωνίας απαγκίστρωσης Ισραήλ-Αιγύπτου στο Σινά. – Η Ε.Φ. είναι έτοιμη να παραλάβει αυτόν το μήνα τα πρώτα 18 ΤΟΜΑ ΒΜΡ-3. Οι Ρώσοι πληροφόρησαν το κυπριακό υπουργείο Αμυνας ότι μπορούν να παραδώσουν περισσότερα ΤΟΜΑ απ' ό,τι συμφωνήθηκε στη δεύτερη παρτίδα, αν η Κύπρος εξασκήσει την επιλολή (Option) για αγορά 43 ακόμη οχημάτων. Σε τέτοια περίπτωση, η τιμή ανά μονάδα των επιπλέον οχημάτων θα είναι ίδια με αυτή των αρχικών. Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες αριθμός από τα κυπριακά BMP-3 θα φέρει αντί του πυροβόλου των 100 χιλ, πύργο με δίδυμο πυροβόλο των 30 χιλ, για αντιαεροπορική χρήση. Αλλα ΤΟΜΑ ίσως φέρουν πυραύλους MISTRAL. Συνεργάστηκε ο Χ. Γεωργίου ΑΛΒΑΝΙΑ Ο αλβανός πρόεδρος Σαλί Μπερίσα στη διάρκεια της επίσκεψής του στις ΗΠΑ στις αρχές Σεπτεμβρίου εκδήλωσε την προσφορά της χώρας του να παραχωρήσει στο ΝΑΤΟ βάσεις στο έδαφός της για να χρησιμοποιηθούν εναντίον των Βοσνιο-σέρβων. Η προσφορά έγινε πιο συγκεκριμένη μετά την άρνηση της Ιταλίας να δεχθεί στο έδαφός της αεροσκάφη F-117A τα οποία οι ΗΠΑ θέλουν να φέρουν στο θέατρο των επιχειρήσεων. Η Αλβανία από την άλλη πλευρά διά στόματος Μπερίσα πρότεινε να φιλοξενήσει τα αεροπλάνα αλλά και να παράσχει στις ΗΠΑ μακροχρόνιες διευκολύνσεις στην περιοχή. Ήδη από αλβανικό έδαφος αμερικανικό κλιμάκιο επιχειρεί μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) από τις αρχές του προηγούμενου μήνα. Στο μεταξύ κοινές αλβανο-αμερικανικές ασκήσεις διεξήχθησαν στα μέσα Σεπτεμβρίου για τέταρτη φορά μέσα στο 1995. Στην άσκηση που είχε σαν στόχο την κοινή εκπαίδευση τη «απόκτηση κοινής αντίληψης στη διεξαγωγή ειρηνευτικών επιχειρήσεων» έλαβαν μέρος150 Αμερικανοί στρατιώτες του Μηχανικού και 150 Αλβανοί. ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ – Όπως είχαμε γράψει στο προηγούμενο τεύχος μας η Βουλγαρία υπήρξε τελικά η ωφελημένη από την εκπλήρωση των όρων της συνθήκης CFE στη Ρωσία. Έτσι έγινε αποδέκτης 12 τουλάχιστον μαχητικών ελικοπτέρων Mi-24 «Ηind» (20 ή και 24 σύμφωνα με άλλες πηγές), 100 αρμάτων Τ-72 και 100 ΤΟΜΑ μαζί με άλλο υλικό και ανταλλακτικά η συνολική αξία των οποίων ξεπερνά τα $500 εκατ. Το υλικό αυτό έπρεπε να καταστραφεί σαν πλεονάζον στην Ρωσία αλλά παραχωρήθηκε στη Βουργαρία στα πλαίσια μιας διαδικασίας ανάλογης αυτής του «cascading» που ακολούθησε το NATO στην περίπτωση της Ελλάδος και της Τουρκίας. Η γειτονική μας χώρα βρίσκεται ήδη κάτω από τα όρια στις περισσότερες κατηγορίες υλικού στα πλαίσια της παραπάνω συμφωνίας, έτσι η προσθήκη των ανωτέρω οπλικών δεν αναμένεται να αντιμετωπίσει προβλήματα. Με βάση μια ξεχωριστή συμφωνία η Βουλγαρική Αεροπορία θα παραλάβει ανταλλακτικά για το ρωσικής προέλευσης υλικό που χρησιμοποιεί, αξίας 100 εκατ. δολαρίων. ΒΟΣΝΙΑ-ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗ – Η μετάβαση στη βόρεια Αλβανία ενός αμερικανικού κλιμακίου που χρησιμοποιεί μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) για την επιτήρηση του εδάφους της Βοσνίας (Βαλκανική Σκηνή «Π» Νο 126) ώθησε και άλλους χρήστες τέτοιων αεροσκαφών να αποκτήσουν πείρα στη χρήση τους και η Βοσνία είναι ο πλέον κατάλληλος τόπος. Έτσι το Αμερικανικό Ναυτικό έσπευσε με το UAV Pioneer και ο Αμερικανικός Στρατός προωθεί στην περιοχή το δικό του σύστημα Hunder. Το Σώμα όμως των Πεζοναυτών θα είναι το πρώτο που θα έχει την ευκαιρία να δοκιμάσει το δικό του ελαφρό σύστημα Pointer. Πιστεύεται ότι και κάποιες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γαλλία και η Μ. Βρετανία έχουν ήδη χρησιμοποιήσει τα δικά τους συστήματα πάνω από τους ουρανούς της Βοσνίας. – Ως αποτέλεσμα της κατάρριψης του αμερικανικού F-16 πάνω από τη Βοσνία τον περασμένο Ιούνιο, η USAF μετέφερε εσπευσμένα στην περιοχή δύο αεροσκάφη EC-130H «Compass Call» που θα επιχειρούν από την ιταλική αεροπορική βάση του Αβιάνο υποστηρίζοντας αεροσκάφη που εξορμούν στην περιοχή. Τα ειδικευμένα αυτά αεροσκάφη αποτελούν τροποποιημένες εκδόσεις του C-130H σαν πλατφόρμες C„CΜ (Command, Control, Communications, Countermeasures). Αποστολή τους είναι η επισήμανση, κατηγοριοποίηση και οι παρεμβολές στις εχθρικές επικοινωνίες, ενώ συγχρόνως συντονίζονται οι επικοινωνίες των φιλίων στοιχείων στην περιοχή ενδιαφέροντος. Στον τελευταίο ρόλο τα EC-130H δρουν σαν πλατφόρμες αναμετάδοσης στοιχείων. Κύρια εξωτερικά χαρακτηριστικά είναι δύο εξογκώματα εκατέρωθεν του πίσω μέρους της ατράκτου και ένας ιστός από κεραίες που περιβάλει το τρίγωνο που σχηματίζουν τα κάθετα και οριζόντια σταθερά της ουράς. Σε αρκετές περιπτώσεις αεροσκάφη EC-130H έχουν εμφανιστεί να σέρνουν κεραίες μεγάλου μήκους από το πίσω μέρος της ατράκτου. Μια άλλη εξέλιξη σχετική με την κατάρριψη του F-16 είναι η ενίσχυση του στόλου των αεροσκαφών ηλεκτρονικού πολέμου (κυρίως EF-111 της Αεροπορίας και ΕΑ-6Β του Ναυτικού). Το τελευταίο σκοπεύει τον διπλασιασμό των 12 ΕΑ-6Β που διαθέτει στην περιοχή, έστω και αν αυτό σημαίνει την αποψίλωση των σχετικών Μοιρών των αεροπλανοφόρων που επιχειρούν σε άλλες περιοχές του κόσμου. – Ένα άλλο επακόλουθο της κατάρριψης είναι (όπως είχαμε αναφέρει και στο προηγούμενο τεύχος μας) η εσπευσμένη προσθήκη συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου στα αμερικανικά μαχητικά που επιχειρούν στην περιοχή. Σχετικά με την προσπάθεια αυτή μια πρόσφατη απόφαση του Πενταγώνου να επιτρέψει τη χρήση 24 συστημάτων AN/ALQ-165 ASPJ (Airborn Self-Protection Jammers) από τις Μοίρες των F/A-18 των Πεζοναυτών που επιχειρούν στην περιοχή, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Να υπενθυμίσουμε ότι πριν από μερικά χρόνια το σύστημα αυτό που βρισκόταν υπό ανάπτυξη για το Αμερικανικό Ναυτικό και τους Πεζοναύτες είχε αποτύχει στις διαδικασίες αξιολόγησης και είχε ακυρωθεί. Εκατό όμως περίπου συστήματα προ-παραγωγής που είχαν κατασκευαστεί, είχαν αποθηκευτεί και είναι ακριβώς αυτά που σήμερα καλούνται και πάλι σε υπηρεσία. Αρκετοί κύκλοι του Πενταγώνου υποστηρίζουν ότι η μακρά αποθήκευση δεν έκανε τίποτε για να βελτιώσει τις επιδόσεις των συστημάτων και η τοποθέτησή τους στα αεροσκάφη δίνει απλώς μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας στους χειριστές. Υπάρχουν όμως και άλλοι που υποστηρίζουν ότι τα ASPJ είχαν περάσει 18 από τα 22 τεστ και δεν τους δόθηκε η ευκαιρία για να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους, αφού το πρόγραμμα ακυρώθηκε για οικονομικούς κυρίως λόγους. Τονίζουν δε ότι το ASPJ έχει πουληθεί ήδη, όπως είναι στη Φινλανδία και την Ελβετία για τα F/A-18C/D που έχουν παραγγείλει οι δύο αυτές χώρες. ΤΟΥΡΚΙΑ – Ισραήλ και Τουρκία υπέγραψαν τελικά συμφωνία για το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των μαχητικών F-4E της Τουρκικής Αεροπορίας. Το αποτέλεσμα αυτό είναι το αίσιο τέλος των συνομιλιών των τελευταίων μηνών που είχαν εστιαστεί στην εξασφάλιση χρηματοδότησης για το πρόγραμμα αλλά που η αξία του ξεπερνά τα 580 εκατ. δολάρια, και το μέγεθος των εργασιών που θα αναλάβει η τουρκική βιομηχανία με την μορφή υπεργολαβίας. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι από τις υπάρχουσες πληροφορίες, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν στο Ισραήλ και όχι στην TAI, κάτι που η Τουρκία επιθυμούσε αρχικώς. Έτσι σε αντάλλαγμα η Αγκυρα προσπάθησε να αυξήσει το ποσοστό τουρκικής προστιθέμενης αξίας στο πρόγραμμα. Εμπόδιο όμως αποτέλεσε η αδυναμία της να χρηματοδοτήσει επαρκώς το πρόγραμμα από δικές της πηγές, κάτι που κάνει το Ισραήλ να ανθίσταται στις πιέσεις. Σχετικά με το πρόγραμμα, αν και ανακοινώθηκε ότι ο συνολικός αριθμός των αεροσκαφών που εμπλέκεται σ' αυτό ανέρχεται σε 54 αεροπλάνα, πιθανότατα αφορά τα μαχητικά που θα υποστούν πλήρη εκσυγχρονισμό. Πιστεύεται όμως ότι και άλλα αεροσκάφη, ίσως και ο συνολικός στόλος θα υποστεί τελικά επέκταση του ορίου ζωής και μερική αναβάθμιση ώστε να παραμείνει σε υπηρεσία για 10-15 ακόμη χρόνια. To πρόγραμμα, σύμφωνα με την λακωνική δήλωση εκρποσώπου της IAI περιλαμβάνει την «αντικατάσταση του ραντάρ, την τοποθετήση νέου υπολογιστού ελέγχου βολής και στοιχείων αέρος, προηγμένου συστήματος ναυτιλίας, νέου ολοκληρωμένου συστήματος αυτοπροστασίας και εξοπλισμού στο κόκπιτ με τρόπο ανάλογο του εκσυγχρονιστικού προγράμματος που υλοποιήθηκε στα F-4 της Ισραηλινής Αεροπορίας». Μέρος των εργασιών θα εκτελεστεί από το κρατικό εργοστάσιο αεροσκαφών στο Εσκίσεχιρ. – Ο Τουρκικός Στρατός είχε την ευκαιρία να δοκιμάσει στη διάρκεια της εισβολής της περασμένης άνοιξης στο Ιράκ, μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεις με τη χρήση επιθετικών ελικοπτέρων, ενώ χρησιμοποιήθηκαν επιχειρησιακά για πρώτη φορά και τα AH-1P που παραλήφθηκαν πρόσφατα. Σύμφωνα με όσα δημοσιεύθηκαν στον τουρκικό Τύπο, η απόδοση των επιθετικών ελικοπτέρων ΑΗ-1W υπήρξε πολύ ικανοποιητική και ήδη υπάρχουν σκέψεις για την επέκταση του στόλου. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, η Τουρκία έχει υποβάλει ήδη προς τις ΗΠΑ αίτημα για την πώληση 10 ελικοπτέρων σε δύο παρτίδες των πέντε. Υπενθυμίζουμε σχετικά ότι υπήρξε πρόσφατη απόφαση της τοποθέτησης στα ελικόπτερα αυτά του συστήματος NTS που θα τους δώσει πλήρεις δυνατότητες νυκτερινού αγώνα. Παραμένουν όμως σαφώς υποδεέστερα των AH-64A σε όλους τους τομείς. – Η Γερμανία ανακοίνωσε την άρση της απαγόρευσης πωλήσεως στρατιωτικού υλικού στην Τουρκία που είχε επιβληθεί στη γειτονική μας χώρα μετά την εισβολή της στο Β. Ιράκ τον περασμένο Μάρτιο. Σύμφωνα με ανακοίνωση εκπροσώπου της γερμανικής κυβέρνησης το σκεπτικό πίσω από την απόφαση είναι η «ενίσχυση των φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων» στην Αγκυρα που έχουν βρεθεί σε δύσκολη θέση τους τελευταίους μήνες». Ως άμεσο αποτέλεσμα της γερμανικής απόφασης, απελευθερώνεται το κονδύλιο των 150 εκατομμυρίων δολαρίων με το οποίο η Γερμανία χρηματοδοτεί το πρόγραμμα ναυπήγησης της 7ης και 8ης φρεγάτας κλάσης ΜΕΚΟ 200 του Τουρκικού Ναυτικού. H ΑΣΚΗΣΗ TOY ΠΕΔΙΟΥ ΒΟΛΗΣ ΚΡΑΝΕΑΣ «ΚΑΜΠΕΡΟΣ '95» Από τις 11 μέχρι και τις 13 του περασμένου Ιουλίου πραγματοποιήθηκε στο πεδίο βολής Κρανέας Ελασσόνας η ετήσια, μεσαίας κλίμακας, άσκηση της Πολεμικής μας αεροπορίας με πραγματικά πυρά υπό την επωνυμία «Καμπέρος '95». Την ευθύνη της διεξαγωγής της άσκησης, όπως κάθε χρόνο, είχε το Αρχηγείο Τακτικής Αεροπορίας (ATA), το οποίο ενέταξε φέτος 90 συνολικά αεροσκάφη στη δύναμη που συμμετείχε στις διάφορες φάσεις της άσκησης. Υπενθυμίζουμε ότι αντικειμενικός σκοπός της άσκησης είναι η εμπλοκή των αεροσκαφών και του προσωπικού (χειριστών, τεχνικών και προσωπικού εδάφους) σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες για όλες τις μορφές αποστολών. Αυτό για τους χειριστές σημαίνει ότι όλες οι αποστολές διεξάγονται με βάση τις προβλεπόμενες και υιοθετημένες τακτικές, οι οποίες και ακολουθούνται κατά γράμμα από το στάδιο της σχεδίασης και της προετοιμασίας στο έδαφος μέχρι και την εκτέλεση, ενώ παράλληλα στους τεχνικούς και το προσωπικό εδάφους παρέχεται η ευκαιρία προετοιμασίας των αεροσκαφών σε καθορισμένους χρόνους με την επίσης κατά γράμμα τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών φόρτωσης πραγματικών πυρομαχικών. H πρώτη φάση της άσκησης αφορούσε την «απομόνωση» του εικονικού πεδίου της μάχης, μέσω της εξασφάλισης της υπεροχής στον αέρα και της αποτελεσματικής υποστήριξης των φίλιων δυνάμεων στο έδαφος. Ακολουθώντας πιστά το σενάριο της άσκησης και μετά από τη διέλευση ενός φωτοαναγνωριστικού RF-4E, αεροσκάφη F-4E έπληξαν υποτιθέμενους εχθρικούς στόχους με βολές πυροβόλου (M61A1 Vulkan), ενώ ακολούθησε και μία βολή AGM-65 Maverick. Ακολούθησε πολυβολισμός των θέσεων συγκέντρωσης των εχθρικών δυνάμεων από τέσσερα συνολικά Mirage 2000 με βολές των πυροβόλων DEFA 554 των 30 χιλιοστών, ενώ λίγο αργότερα ακολουθούν πυρά πυροβόλων και ρίψεις βομβών από A-7 Corsair και F-16C καθώς και το κλείσιμο της πρώτης φάσης με πυρά πυροβόλων DEFA 553 των 30 χιλιοστών από τέσσερα F.1CG εναντίον σημείων συγκέντρωσης προσωπικού και οχημάτων του εχθρού. H δεύτερη φάση αποτέλεσε επίσης μία επίδειξη των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της πολεμικής μας αεροπορίας στην εκτέλεση αποστολών κρούσης με σχετικά πιο εξελιγμένα όπλα. Εκτός των F.1CG και οι τέσσερις άλλοι τύποι αεροσκαφών που προαναφέραμε συμμετείχαν στη διεξαγωγή της δεύτερης φάσης, η οποία περιέλαβε και εμπλοκή αεροσκαφών πάνω από το πεδίο της μάχης με τη συμμετοχή δύο F-16 και δύο Mirage 2000. Αλλα όπλα που χρησιμοποιήθηκαν για την προσβολή στόχων εδάφους ήταν βόμβες περιλείπτες-βομβιδίων Mk.20 Rockeye, βόμβες γενικής χρήσης Mk.84 των 2.000 λιβρών, βόμβες καταστροφής διαδρόμων αεροδρομίων Mk.70 Condib (A-7), ρουκέτες των 2,76 ιντσών, βόμβες Napalm και μία κατευθυνόμενη βόμβα GBU-8 Hobos των 2.000 λιβρών (F-4E). Το κλείσιμο της δεύτερης φάσης σηματοδοτήθηκε από τη διέλευση ενός RF-4E για τη φωτογραφική κάλυψη της περιοχής και την εξαγωγή συμπερασμάτων. Το αεροσκάφος συνοδευόταν από δύο F-16 για την παροχή προστασίας. Μετά από το τέλος της άσκησης ακολούθησε εκδήλωση στην 110 Π.Μ., με στατική έκθεση όλων των τύπων των αεροσκαφών που έλαβαν μέρος στην άσκηση, την οποία και παρακολούθησαν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας και η στρατιωτική ηγεσία των ενόπλων μας δυνάμεων. (Φωτογραφίες Γ. Ξηνταράκος) ΛΕΖΑΝΤΕΣ 1). Τρεις διαδοχικές φάσεις από τη ρίψη βομβών Napalm από ένα A-7. α). Αφεση φορτίου από πολύ μικρό ύψος και κατόπιν... β). ...απαγκίστρωση με κατακόρυφη άνοδο και αριστερή κλίση και... γ). ...προσβολή του στόχου με εντυπωσιακή ακρίβεια. 2). Πολυβολισμός των θέσεων συγκέντρωσης προσωπικού και οχημάτων του εχθρού από ένα F-4E με χαμηλόυψη διέλευση. Τα συννεφάκια καπνού που σχηματίζονται πίσω από τον θύλακα του πυροβόλου M 61A1 Vulkan, είναι το αποτέλεσμα της εξαγωγής των αερίων πυροδότησης των βλημάτων του. 3). Κατακόρυφη άνοδος F-16C μετά από την προσβολή ενός από τους στόχους του πεδίου. 4). Χαμηλόυψη διέλευση σχηματισμού αποτελούμενου από τους πέντε τύπους αεροσκαφών που έλαβαν μέρος στην άσκηση. ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ H ΜΑRΤΙΝ LOCKHEED ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ F-117 Η Μάρτιν Λόκχιντ προσφέρει στην RAF μια ειδική έκδοση του γνωστού μαχητικού τεχνολογίας «στελθ» F-117 προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες για ένα μαχητικό αεροσκάφος κρούσης μακράς ακτίνος δράσης που θα αντικαταστήσει τα GR.4 Tornado. Σύμφωνα με πληροφορίες η εταιρία είχε λάβει την άδεια του Πενταγώνου να ενημερώσει τη Βρετανική Αεροπορία για τα τεχνικά χαρακτηριστικά του νέου μαχητικού που θα προταθεί στα πλαίσια των αναγκών που έχει εκφράσει η RAF -Staff Target (Air) 425. Η έκδοση που προορίζεται για τη Βρετανία θα έχει κινητήρες με μετάκαυση και ισχυροποιημένη δομική κατασκευή, ώστε να αυξηθούν οι επιδόσεις του. Πιθανότατα, για να γίνει η πρόταση περισσότερο ελκυστική, η Μάρτιν Λόκχιντ θα συμπεριλάβει στην προσφορά και αρκετά συστήματα βρετανικής κατασκευής που θα ενσωματωθούν στη σχεδίαση, συμπεριλαμβανομένων και κινητήρων Eurojet EJ2000, ηλεκτρονικά της GEC-Marconi και πρόγραμμα συμπαραγωγής με την Bae. Η εμπορική όμως προώθηση του F-117 είναι διπλή, αφού η αμερικανική εταιρία ανέσυρε πάλι από το συρτάρι την πρόσταση πώλησης ενός τροποποιημένου F-117 στο Αμερικανικό Ναυτικό σαν συμπλήρωμα στο F/A-18E/F στο ρόλο της κρούσης. Η ναυτική έκδοση του αεροσκάφους που είναι τώρα γνωστό σαν F-117X (παλαιότερα F-117N) θα έχει μέγιστο βάρος απογείωσης 31.200 κιλά (το F-117A έχει ΜΒΑ μόλις 24.000 κιλά) και θα χρησιμοποιεί τους κινητήρες Τζένεραλ Ελέκτρικ που έχουν αναπτυχθεί για το F/A-18E/F. Το αεροπλάνο θα διαθέτει επίσης αναδιπλούμενες πτέρυγες με γωνία προσβολής μειωμένη στις 42 μοίρες από τα 67,5 μοίρες που είναι σήμερα, ενώ το εκπέτασμα θα αυξηθεί από 13,2 μέτρα σε 19,8 μέτρα δίνοντας ταχύτητα προσέγγισης 135 κόμβων (20 περίπου κόμβους μικρότερη από όσο είναι σήμερα). Στο αεροπλάνο θα προστεθεί επίσης ουραίο πτέρωμα. Η Λόκχιντ Μάρτιν προσφέρει το F-117X στην τιμή των 70 $εκατομμυρίων ανά αεροσκάφος εάν αγοραστούν 225 από αυτά. Η τιμή αυτή αναμένεται να πέσει ακόμη περισσότερο εάν η Αμερικανική Αεροπορία αποδεχθεί πρόταση να αγοράσει και αυτή μια αναβαθμισμένη έκδοση του F-117A, γνωστή σαν F-117B. Το τελευταίο έχει μέγιστο βάρος απογείωσης 33.230 κιλά και ακτίνα δράσης 1.850 χιλιομέτρων με φορτίο τεσσάρων βομβών των 900 κιλών (2.000 λιβρών). Το F-117A με φορτίο 2.270 κιλών έχει ακτίνα δράσης μόλις 1.100 χιλιομέτρων. ΛΕΖΑΝΤΑ Το «νέο» F-117 προσφέρεται τόσο στην RAF όσο και την USAF και το Αμερικανικό Ναυτικό. H ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΑΠΟΚΛΕΙΕΙ TH ΓΑΛΛΙΑ ΑΠΟ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ Ήταν η τελευταία ένδειξη διαμαρτυρίας εκ μέρους της αυστραλιανής κυβέρνησης και χτύπησε το Παρίσι εκεί που πονούσε: απέναντι στην εμμονή του γάλλου προέδρου Ζακ Σιράκ να προχωρήσει στη διεξαγωγή πυρηνικών δοκιμών στον Ειρηνικό παρά τη γενική κατακραυγή, η Αυστραλία εξαίρεσε την Dassault από τον διαγωνισμό για την αγορά ενός νέου εκπαιδευτικού που θα αντικαθιστούσε τα παλαιά Macchi MB-326 της αυστραλιανής Αεροπορίας. Το Alphajet ATS της γαλλικής εταιρίας ήταν συνυποψήφιο με το Hawk 100 της British Aerospace, το 339 FD και το AMX της ιταλικής Aeromacchi και το T-45 Goshawk της McDonnell Douglas όμως η αυστραλιανή αντίδραση στέρησε στους Γάλλους κάθε πιθανότητα να κερδίσουν το συμβόλαιο ύψους μισού δισεκατομμυρίου αυστραλιανών δολαρίων. Ιδιαίτερα ενοχλημένοι, οι Γάλλοι προέβησαν στην ανάκληση του πρεσβευτή τους στην Καμπέρα και κατηγόρησαν την Αυστραλία ότι... κάνει διακρίσεις εις βάρος των γαλλικών εταιριών. Το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι η ενέργεια αυτή ήλθε να προστεθεί σε μια σειρά άλλων «εχθρικών χειρονομιών» εκ μέρους των Αυστραλών: από τη διακοπή της ροής της αλληλογραφίας προς τη γαλλική πρεσβεία στην Καμπέρα και την καθυστέρηση της άφιξης των διπλωματικών σάκων δύο φορές, έως την μη παρεμπόδιση διαδηλωτών που απέκλεισαν τελικά την είσοδο της πρεσβείας διαμαρτυρόμενοι για τις πυρηνικές δοκιμές και την καθυστέρηση γαλλικών πλοίων στα αυστραλιανά λιμάνια. ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑ ΠΤΩΣΗ U-2 Ένα αμερικανικό στρατηγικό αναγνωριστικό U-2R που είχε απογειωθεί από τη βάση της RAF στο Fairford με προορισμό κατά πάσα πιθανότητα τις ακτές της Αδριατικής από όπου τα υπερσύγχρονα συστήματά του θα «σάρωναν» τη Βοσνία, κατέπεσε και συνετρίβη στις 29 Αυγούστου καθώς προσπαθούσε να προσγειωθεί στον διάδρομο της βάσης. Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, αμέσως μετά την απογείωσή του στις 7:30 τοπική ώρα, ο χειριστής διαπίστωσε κάποιο πρόβλημα και επιχείρησε εσπευσμένα να επιστρέψει στο αεροδρόμιο. Το U-2 απέδειξε για μια ακόμη φορά ότι είναι ένα από τα πιο δύσκολα αεροπλάνα για να πετάξει κανείς: σε ελάχιστο ύψος από τον διάδρομο, μια πτέρυγα άγγιξε το έδαφος και το αεροσκάφος γύρισε προς τα αριστερά... O πιλότος κατάλαβε ότι δεν θα τα κατάφερνε και τράβηξε απεγνωσμένα τις λαβές του εκτινασσόμενου καθίσματος, στιγμές πριν το U-2R εκραγεί σε μια τεράστια πύρινη σφαίρα. Αν και όπως βεβαίωσαν οι αυτόπτες μάρτυρες το κάθισμα λειτούργησε, ο χειριστής, σμηναγός Ντέιβιντ Χόκινς, εξέπνευσε λίγο αργότερα στο νοσοκομείο όπου μεταφέρθηκε με ελικόπτερο. Το αεροσκάφος ήταν ένα από τα τρία U-2R της 9th Resonnaissance Wing που έφθασαν τον Απρίλιο στο Fairford από την αεροπορική βάση Beale στην Καλιφόρνια, αντικαθιστώντας τα U-2R και το προσωπικό της 17th RW που εγκατέλειψαν τον Μάρτιο το Alconbury. NIMROD ΤΗΣ RAF ΠΕΦΤΕΙ ΣΤΗ ΛΙΜΝΗ ONTAPIO «Θα πετάμε όσο κάθετα μπορούμε και μετά θα στρίψουμε το αεροπλάνο απότομα», είχε πει 48 ώρες πριν ο κυβερνήτης του Nimrod της RAF που έπεσε στις 2 Σεπτεμβρίου στη λίμνη Οντάριο στον Καναδά κατά τη διάρκεια αεροπορικών επιδείξεων. Από τις όχθες της λίμνης, περίπου 100.000 θεατές είδαν έντρομοι το βαρύ αεροσκάφος να εκτελεί μια αργή, ανάποδη στροφή, να πέφτει στο νερό και να βυθίζεται 2 χιλιόμετρα μακριά τους, παρασύροντας και τα επτά μέλη του πληρώματός του. «Πετούσε μακριά από την όχθη όταν ξαφνικά, οι κινητήρες του σταμάτησαν να λειτουργούν. Επειδή πετούσε σε χαμηλό ύψος, σκέφθηκα ότι δεν ήταν δυνατόν να ‘έκοψε' τους κινητήρες του», έλεγε ένας αυτόπτης μάρτυρας. Το Nimrod χτύπησε στην επιφάνεια σηκώνοντας έναν τεράστιο πίδακα και όταν τα ταχύπλοα διάσωσης έφθασαν στο σημείο της πτώσης βρήκαν μόνο επιπλέοντα κομμάτια από το αεροπλάνο. Δύο ημέρες πριν την επίδειξη, ο 31χρονος κυβερνήτης του δήλωνε ότι θα εκτελούσε ελιγμούς που θα έφερναν το αεροπλάνο «κοντά στα όρια». «Θα πραγματοποιήσουμε ελιγμούς που φυσιολογικά δεν συνηθίζουμε στις αποστολές μας», έλεγε από το κόκπιτ του αεροπλάνου του ο Ντομ Γκίλμπερτ κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής συνέντευξης. «Μερικές φορές είμαστε αρκετά τυχεροί να ζωγραφίσουμε μια καρδιά στον ουρανό αλλά αυτό εξαρτάται από τον άνεμο, έτσι θα δούμε τι θα γίνει» είχε πει. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, η απώλεια στήριξης ή η απώλεια ισχύος, πιθανώς λόγω της εισρόφησης πουλιών που πετούσαν επάνω από τη λίμνη, ευθύνονται για το ατύχημα. Πάντως, ο Ανγκους Μακφί, διοικητής Σμήνους, υποστηρίζει ότι «όταν οι πιλότοι εξηγούν τι κάνουν, μερικές φορές συνηθίζουν να υπερβάλλουν λιγάκι. Προσθέτει μυστήριο», λέει. «Δεν υπάρχει περίπτωση όμως ο χειριστής να ζόρισε το αεροσκάφος του κατά τη διάρκεια της επίδειξης. Ό,τι έγινε ήταν εντός των δυνατοτήτων του αεροπλάνου.» ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ H ΔΙΑΡΡΟΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΒΥΘΙΣΜΕΝΟ ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ Μετά από 16 καταδύσεις με τη βοήθεια μικροσκοπικών υποβρυχίων, ρώσοι επιστήμονες ανακοίνωσαν ότι κατόρθωσαν να σφραγίσουν ερμητικά όλα τα ανοίγματα του πυρηνικού υποβρυχίου «Κομσομόλετς» που είχε βυθισθεί στη θάλασσα της Νορβηγίας πριν έξι χρόνια, αποτρέποντας έτσι τη διαρροή ραδιενέργειας τουλάχιστον για δύο δεκαετίες. H επιχείρηση δεν ήταν απλή: μετά την πυρκαγιά τον Απρίλιο του 1989 η οποία στοίχισε τη ζωή σε 42 από τα 69 μέλη του πληρώματος, το σκάφος παρέμενε σε βάθος 1.680 μέτρων και η νορβηγική κυβέρνηση γινόταν όλο και πιο ανυπόμονη καθώς φοβόταν ότι ανά πάσα στιγμή θα άρχιζε να διαρρέει πλουτώνιο από τον κατεστραμμένο αντιδραστήρα του υποβρυχίου είτε από τις κεφαλές των δύο πυρηνικών τορπιλών που μετέφερε. Από την πλευρά της, η Μόσχα είχε άλλα προβλήματα να λύσει και ιδίως το οικονομικό. Το κόστος μιας τέτοιας επιχείρησης κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητο ήταν και η ρωσική απροθυμία απλώς ενέτεινε την αδημονία των Νορβηγών. Τελικά, τα ανοίγματα του υποβρυχίου σφραγίσθηκαν με ειδική ταινία και όπως δήλωσε ο επικεφαλής της ρωσικής επιστημονικής ομάδας Ανατόλι Σαγκάλεβιτς, το «Κομσομόλετς» δεν αποτελεί πλέον σοβαρή απειλή για τα επόμενα 20 με 30 χρόνια. Αργότερα βλέπουμε... Η ΠΟΛΩΝΙΑ ΕΞΕΤΑΖΕΙ ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΜΑΧΗΤΙΚΟ ΤΗΣ Η Πολωνική Αεροπορία πρόκειται να αποφασίσει στους αμέσως επόμενους μήνες για την προμήθεια ενός νέου μαχητικού που θα αντικαταστήσει 220 MiG-21 που βρίσκονται σήμερα σε υπηρεσία σαν αναχαιτιστικά, αεροσκάφη δίωξης-βομβαρδισμού, αναγνώρισης και επιχειρησιακής εκπαίδευσης. Τα MiG-21 πλησιάζουν ήδη το τέλος της ωφέλιμης επιχειρησιακής ζωής τους, ενώ εδώ και χρόνια έχουν πάψει να συμβάλουν αποτελεσματικά στην άμυνα της πολωνικής επικράτειας. Θεωρητικά η πολωνική επιλογή πρόκειται να γίνει ανάμεσα στα Saab JAS39, Dassault Rafale, MiG-29M, Su-27 και F-16, αλλά πρακτικά η επιλογή του τελευταίου πρέπει να θεωρείται (εκτός απροόπτου) δεδομένη, αφού σε επανειλημμένες δηλώσεις Πολωνών επισήμων έχουν ταχθεί υπέρ του αμερικανικού μαχητικού. Όπως η ΠΤΗΣΗ έχει γράψει επανειλημμένως τους τελευταίους μήνες ότι υπάρχει σε εξέλιξη μια έντονη προσπάθεια εμπορικής προώθησης αμερικανικού στρατιωτικού υλικού και ιδιαίτερα προηγμένων μαχητικών αεροσκαφών σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης που -όχι συμπτωματικά- έχουν επίσης υποβάλει αίτημα για να γίνουν πλήρη μέλη του ΝΑΤΟ. Αρχικά η προσπάθεια αφορούσε την πώληση μέρους των 400 F-16A/B που η USAF απέσυρε από υπηρεσία αντικαθιστώντας τα με 100 καινούρια F-16C/D. Από τις πληροφορίες που υπάρχουν, η αμερικανική πλευρά φαίνεται να προσέφερε σημαντικά δέλεαρ προς τις κυβερνήσεις χωρών όπως η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Τσεχία, όπως ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης και παραχωρήσεις άλλου πλεονάζοντος υλικού. ΙΑΠΩΝΙΚΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ HARRIER H Ιαπωνία φαίνεται ότι ανανέωσε το ενδιαφέρον της για την προμήθεια μικρού αριθμού αεροσκαφών καθέτου προσαπογείωσης (VTOL) που θα χρησιμοποιθούν για ειδική εκπαίδευση και το βρετανικό Harrier στην διθέσια (εκπαιδευτική) έκδοση Τ.10 εμφανίζεται σαν ο κύριος διεκδικητής μιας πιθανής αγοράς. Το Ιαπωνικό Ναυτικό (Ιαπωνική Ναυτική Δύναμη Αυτοπροστασίας) ενδιαφέρεται να επεκτείνει τη δυνατοτητα εκπαίδευσης των πληρωμάτων των πολεμικών πλοίων που διαθέτει πέραν της ζώνης που καλύπτουν σήμερα τα ειδικά διασκευασμένα U-36 Learjet. Τα αεροσκάφη αυτά μεταφέρουν σε πυλώνες ατρακτίδια ηλεκτρονικού πολέμου, εκτοξευτές αεροφύλλων/παραπλανητικών φωτοβολίδων και εκπαιδευτικά βλήματα επιτρέποντας στους χειριστές των ραντάρ, των συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου και των αντιαεροπορικών συστημάτων των πλοίων να εκπαιδεύονται σε πιο ρεαλιστικές συνθήκες. Τα δικινητήρια αεριωθούμενα U-36 επιχειρούν από βάσεις ξηράς. Τώρα το Ναυτικό επιθυμεί να αποκτήσει αεροσκάφη VTOL που θα επιχειρούν από ένα διασκευασμένο σκάφος υποστήριξης 5.000 τόνων και θα του επιτρέψουν την επέκταση της ζώνης εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων στα 1.000 μίλια από τις ιαπωνικές ακτές (όριο που θεωρείται ότι καλύπτει τα ιαπωνικά ναυτικά συμφέροντα). Σε περίπτωση αγοράς τα T.10 θα διαμορφωθούν όπως και τα U-36 και δεν θα θεωρούνται εξοπλισμένα μαχητικά. ΒΡΕΤΑΝΟ-ΙΣΡΑΗΛΙΝΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΙΝΔΙΚΑ ΗΑRRΙΕR H Μπρίτις Αίροσπέις και η ισραηλινή ΙΑΙ συνεργάζονται για πρώτη φορά προσφέροντας στο Ινδικό Ναυτικό ένα «πακέτο» εκσυγχρονισμού για τα αεροσκάφη Sea Harrier FRS.51 που διαθέτει το τελευταίο σε δύο αεροπλανοφόρα. Αρχικά το Ινδικό Ναυτικό επιθυμούσε μια αναβάθμιση ανάλογη αυτής που υιοθέτησε το Βρετανικό Ναυτικό στα F/A2 συμπεριλαμβανομένου και του ραντάρ πολλαπλών ρόλων ντόπλερ λειτουργίας «Βlue Vixen». Το «πακέτο» όμως αποδείχθηκε υπερβολικά ακριβό και έτσι η Ινδία στράφηκε προς την ΙΑΙ και ζήτησε από την Bae να συνεργαστεί μαζί της σε ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού που θα περιλάμβανε ισραηλινής σχεδίασης εξοπλισμό. Δημιουργήθηκαν έτσι δύο επίπεδα εκσυγχρονισμού -ένα χαμηλού κόστους- που εξετάζονται τώρα για πιθανή υιοθέτηση. Το φθηνότερο από αυτά περιλαμβάνει μόνο την προσθήκη εξοπλισμού ηλεκτρονικού πολέμου (Elta 8240). Την ακριβότερη επιλογή περιλαμβάνει την αντικατάσταση του σημερινού ραντάρ «Βlue Fox» με ένα ισραηλινής κατασκευής, πιθανότατα το Elta EL/M 2032 παλμικό Ντόπλερ. Η βρετανο-ισραηλινή αυτή συνεργασία, εάν υλοποιηθεί με κάποια παραγγελία, θα ανοίξει νέους δρόμους για την εξαιρετικά δραστήρια ισραηλινή βιομηχανία στον τομέα των προγραμμάτων εκσυγχρονισμού. ΛΕΖΑΝΤΑ Η πιθανότητα αναβάθμισης των Sea Harrier του Ινδικού Ναυτικού προκάλεσε την προσέγγιση της Βae και της ΙΑΙ. OI ΠΕΖΟΝΑΥΤΕΣ ΑΚΥΡΩΝΟΥΝ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΗ-1W IWS Στις άμεσες συνέπειες της μη επιλογής του Μπελ ΑΗ-1W από τον Βρετανικό Στρατό εντάσσεται και η ακύρωση από την πλευρά του Σώματος των Αμερικανών Πεζοναυτών του προγράμματος αναβάθμισης των ελικοπτέρων ΑΗ-1W με το «πακέτο» IWS (Ιntegraded Weapon System). Το πρόγραμμα αυτό, σε συνεργασία με τη βρετανική GEC αναδιαμόρφωνε ριζικά το πιλοτήριο του επιθετικού ελικοπτέρου με στόχο την εξάλειψη ενός σοβαρού προβλήματος που είχε επισημανθεί κατά την διάρκεια των επιχειρήσεων στον Κόλπο το 1991. Δεδομένου ότι το ΑΗ-1W δεν διαθέτει ολοκληρωμένο σύστημα πρόσκτησης, σκόπευσης χρήσης του οπλισμού (όπως το ΑΗ-64 ή το Tiger), o φόρτος εργασίας του πληρώματος κάτω από συνθήκες μάχης είναι εξαιρετικά υψηλός με αποτέλεσμα τη χαμηλή αποτελεσματικότητα του οπλικού συστήματος. Για τη συμμετοχή του ελικοπτέρου της Μπελ στην βρετανικό διαγωνισμό, με δεδομένο αυτό το σημαντικό μειονέκτημα, η κατασκευάστρια εταιρία συνεργάστηκε με την GEC στην παραγωγή της έκδοσης Cobra Venom. Βάση δε συμφωνίας με το Σώμα των Πεζοναυτών, εάν η Μ. Βρετανία επέλεγε το ελικόπτερο, τότε και οι Πεζοναύτες θα προχωρούσαν στην υιοθέτηση του IWS στα ελικόπτερα που διαθέτουν σαν εκσυγχρονισμό. Η απώλεια της βρετανικής παραγγελίας καταδίκασε και το όλο πρόγραμμα για το οποίο μάλιστα έχουν ήδη δαπανηθεί 30-40 εκατομμύρια δολάρια. Οι Πεζοναύτες, αν και προς στιγμή εξέτασαν την πιθανότητα να προχωρήσουν μόνοι τους, αποφάσισαν τελικά να δαπανήσουν τα περιορισμένα κονδύλια που διαθέτουν στην ανάπτυξη ενός νέου τετράφυλλου στροφείου που θα αποτελέσει κοινό σημείο εσυγχρονισμού των ΑΗ-1W και των UΗ-1Ν. Η αμερικανική απόφαση καταδικάζει ουσιαστικά και τους υπόλοιπους χρήστες του ΑΗ-1W, (ιδιαίτερα την Τουρκία), αφού οποιοδήποτε πρόγραμμα αναβάθμισης προς αυτή την κατεύθυνση θα είναι εξαιρετικά δαπανηρό. Ο ΑΝΕΦΟΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΕΙΤΑΙ Οι νέοι καιροί απαιτούν νέα μέτρα, και το Αμερικανικό Ναυτικό έκανε το πρώτο βήμα που ουσιαστικά παραδίδει μέρος του ανεφοδιασμού των πλοίων του σε ιδιωτικά χέρια. Πρόσφατα το Ναυτικό ανακοίνωσε ότι δέχεται προτάσεις για την αντικατάσταση 75 ελικοπτέρων CH-46D που χρησιμοποιεί στο ρόλο VERTREP (Vertical Replenishment). Αυτός περιλαμβάνει τη μεταφορά προμηθειών, εφοδίων και ανταλλακτικών στα πλοία εν πλω χρησιμοποιώντας ελικόπτερα που επιχειρούν από μεγάλα σκάφη ανεφοδιασμού. Τα νέα ελικόπτερα δεν πρόκειται να ενταχθούν στις τάξεις του Ναυτικού― θα τα εκμεταλλεύεται ιδιωτική εταιρία που θα αναλάβει το σύνολο του έργου. Στην πρόσκληση έχουν ήδη ανταποκτηθεί η Kaman με το Κ-ΜΑΧ, η Σικόρσκι με μια έκδοση του UH-60 και η ΜακΝτόνελ Ντάγκαλς σε συνδυασμό με την Γουέστλαντ που προσφέρει το EH101. Η Γιουροκόπτερ που αρχικά είχε σκεφθεί να προτείνει το Super Puma θα ανταποκριθεί τελικά στον διαγωνισμό. Αναμένεται επίσης ότι προτάσεις θα καταθέσουν και πολλές εταιρίες που προσφέρουν υπηρεσίες αερομεταφορών και χρησιμοποιούν ελικόπτερα. Το Ναυτικό θα απαιτήσει μια δοκιμαστική περίοδο 2 χρόνων πριν να υιοθετήσει την αλλαγή και κατακυρώσει τον διαγωνισμό. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ NIMROD Κατατέθηκαν στις 5 Ιουλίου οι προτάσεις τεσσάρων εταιριών για την πρόθεση που είχε εκφράσει η RAF σχετικά την αντικατάσταση των αεροσκαφών Ναυτικής Συνεργασίας Nimrod. Η Μπρίτις Αίροσπεϊς (πιθανότατα με τη συνεργασία της Μπόινγκ), όπως αναμενόταν, προτείνει την αναβάθμιση του υπάρχοντος στόλου των Nimrod με νέους κινητήρες και προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα, ενώ θα ενσωματωθούν στο πολεμικό φορτίο των αεροσκαφών και νέα όπλα προκειμένου να αντιμετωπιστούν σημερινές και μελλοντικές ανάγκες. Η Λόκχιντ με τη συνεργασία των βρετανικών εταιριών GEC-Marconi και Hunting προτείνει το P-3 Orion με εξοπλισμό που θα ικανοποιεί τις ειδικές βρετανικές ανάγκες. Η έκδοση του Orion που προτείνεται δεν έχει ξεκαθαριστεί, αλλά πιστεύεται ότι αφορά είτε το P-3C Update IV ή το P-3J (βλέπε αναφορά για το Μπουρζέ, «Π» Νο 126) που είναι μια βελτίωση του προηγουμένου με το πακέτο εκσυγχρονισμού του C-130J (ήδη υπό παραγγελία από την RAF). H Ντασό προτείνει το Atlantic III, μια αναβαθμισμένη έκδοση του αεροσκάφους που βρίσκεται ήδη σε υπηρεσία με το Γαλλικό Ναυτικό. Η πρόταση αυτή αναμένεται να συγκεντρώσει τη μικρότερη υποστήριξη, αφού η Μ. Βρετανία έχει απορρίψει το αεροσκαφος αυτό στις δύο προηγούμενες εκδόσεις του τη δεκαετία του '70 και του '80. Τέλος η Λοράλ επικεφαλής ομάδας άλλων εταιριών προτείνει εκσυγχρονισμένα P-3 που θα αποκτηθούν μεταχειρισμένα. Η βρετανική απόφαση αναμένεται πριν από το τέλος του χρόνου. ΙΠΤΑΜΕΝΑ ΤΑΝΚΕΡ ΓΙΑ ΤΗ ΣΙΓΚΑΠΟΥΡΗ Στα πλαίσια του εξοπλιστικού της προγράμματος η Σιγκαπούρη μετά την πρόσφατη απόκτηση F-16C/D Block 50 ανακοίνωσε και την πρόθεσή της για την απόκτηση δύο ή τριών αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού που θα υποστηρίζουν τα μαχητικά της σε αποστολές θαλάσσιας επιτήρησης όσο και σε περιπτώσεις μετακίνησης σε άλλες χώρες για κοινή εκπαίδευση. Η Σιγκαπούρη διαθέτει ήδη ένα KC-130H και πέντε C/KC-130H που μπορούν να μετατραπούν σε ανεφοδιαστικά κατά περίπτωση, αλλά θέλει να τα αντικαταστήσει με ένα πιο σύγχρονο τύπο υψηλότερων επιδόσεων. Δεδομένου ότι εκτός των F-5/A-4, τα νέα αεροσκάφη θα κληθούν να υποστηρίξουν κυρίως τα νέα F-16, βασικός υποψήφιος για την κάλυψη των αναγκών είναι μεταχειρισμένα KC-135 που θα αγοραστούν από τα αποθέματα της USAF και θα εκσυγχρονιστούν. Ισχυρή όμως θα πρέπει να θεωρηθεί και η υποψηφιότητα της ΜακΝτόνελ Ντάγκλας που προσφέρει ένα τροποποιημένο DC-10-30, ενώ η Μπόινγκ προσπαθεί ακόμη να προωθήσει το Β767 σε έκδοση τάνκερ παρόλη την υψηλή τιμή του. Στα ίδια χνάρια θα πρέπει να θεωρηθεί και η πρόταση της Αίρμπας που προσφέρει για τον ίδιο σκοπό το Α310. Ισχυρό σημείο πώλησης του τελευταίου -παρόλο που δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί από καμία αεροπορική εταιρία είναι το γεγονός ότι αεροσκάφη του ιδίου τύπου χρησιμοποιεί και η εθνική αεροπορική εταιρία της χώρας Singapore Airlines, κάτι που θα απλοποιήσει σημαντικά τις διαδικασίες εκπαίδευσης και υποστήριξης. ΠΕΘΑΝΕ O ΝΙΚΟΛΑΪ ΚΟΥΖΝΕΤΣΟΦ O αντιπτέραρχος Νικολάι Κουζνέτσοφ, ο σχεδιαστής που συνέδεσε το όνομά του με μερικούς από τους πιο γνωστούς κινητήρες που έστειλαν στον ουρανό στρατιωτικά όσο και πολιτικά αεροσκάφη και στο διάστημα τα μεγαθήρια του σοβιετικού διαστημικού προγράμματος, πέθανε στις 31 Ιουλίου στην Σαμάρα, κοντά στον Βόλγα, σε ηλικία 85 ετών. Μέλος της ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, δύο φορές τιμηθείς με το παράσημο του Ήρωα της Σοσιαλιστικής Εργασίας και κάτοχος του βραβείου Λένιν, ο Νικολάι Κουζνέτσοφ σχεδίασε κινητήρες για επιβατικά αεροσκάφη, για τα στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu-22MZ Backfire και Tu-160 Blackjack, τον πυραυλοκινητήρα NK-33 ο οποίος παρόλο που σχεδιάσθηκε τη' δεκαετία του '60 εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα, καθώς και κινητήρες που σήμερα παρέχουν ισχύ σε οκτώ ρωσικούς σταθμούς αερίου. Σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων ITAR-Tass, ο NK-93, το πλέον πρόσφατο δημιούργημά του, είναι ο κινητήρας που θα φέρουν οι επόμενες εκδόσεις των επιβατικών Il-96 και Tu-204. ΑΠΩΛΕΙΕΣ-ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ Δημοσιεύτηκε στη Μ. Βρετανία το πόρισμα της έρευνας για το δυστύχημα που είχε σημειωθεί στις 2 Ιουνίου 1994 στην Σκωτία, όταν ένα Σινούκ της RAF συνετρίβη με αποτέλεσμα το θάνατο 29 ατόμων, ανάμεσά τους και υψηλόβαθμα στελέχη των βρετανικών υπηρεσιών ασφαλείας. Το πόρισμα αναφέρει ότι η πρόσκρουση σε απότομο σημείο της ακτής σημειώθηκε ενώ πλήρωμα του ελικοπτέρου είχε τον πλήρη έλεγχο του σκάφους. Δυστυχώς δεν υπήρχε καταγραφέας στοιχείων της πτήσης ή των συνομιλιών του πληρώματος για να υποβοηθεί η έρευνα. Το πιθανότερο είναι ότι ο πιλότος δεν αντελήφθη το εμπόδιο, επειδή στην περιοχή υπήρχε ομίλχη και το ύψος πτήσης δεν ήταν αρκετά μεγάλο καθώς το Σινούκ ερχόταν από την πλευρά της θάλασσας. 19 Απριλίου Γαλλικό ελικόπτερο SA 321G Super Frelon έπαθε σοβαρές ζημίες ύστερα από την πτώση του κατά τη μεταφορά του από άλλο βαρύ ελικόπτερο CH-53G του Γερμανικού Στρατού. Το γαλλικό ελικόπτερο είχε υποστεί βλάβη και είχε εκτελέσει αναγκαστική προσγείωση σε πλαγιά των γαλλικών Αλπεων. Το γερμανικό ελικόπτερο κλήθηκε να το μεταφέρει στο πλησιέστερο αεροδρόμιο, αλλά το συρματόσχοινο που συγκρατούσε το Super Frelon αστόχησε σε κάποιο σημείο της διαδρομής και το σκάφος έπεσε στο έδαφος από μικρό ύψος. Παρόλα αυτά θεωρείται πέραν οικονομικής επισκευής (ΠΟΕ). 15 Μαΐου Διθέσιο F-16B της USAF κατέπεσε σε περιοχή του Νέου Μεξικού στην διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης. Ο αμερικανός εκπαιδευτής και ο εκπαιδευόμενος κουβετιανός πιλότος του διασώθηκαν. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες στο αεροπλάνο σημειώθηκε απώλεια ισχύος ενώ εκτελούσε ελιγμό κλειστής αερομαχίας. 23 Μαΐου Ρωσικό ελικόπτερο που πιστεύεται ότι ήταν ένα Mil Mi-17 καταρρίφθηκε από αντιαεροπορικό πύραυλο σε περιοχή της Ν. Τσετσενίας. Το ελικόπτερο εκτέλεσε αναγκαστική προσγείωση και σύμφωνα με πληροφορίες το πλήρωμα διασώθηκε. 22 Μαΐου Ελαφρό αεροσκάφος Cessna 337SP της Αεροπορίας της Ταϊλάνδης κατέπεσε και συνετρίβη λίγο μετά την απογείωσή του σκοτώνοντας το πλήρωμα, εκπαιδευτή και εκπαιδευόμενο. Σύμφωνα με πληροφορίες του τοπικού Τύπου, το πλήρωμα είχε αναφέρει προβλήματα και επέστρεφε στο αεροδρόμιο για αναγκαστική προσγείωση. 25 Μαΐου Περισσότερες λεπτομέρειες έγιναν γνωστές για το ατύχημα του ουγγρικού Su-22UM-3K που συνετρίβη στη διάρκεια της απογείωσής του από την αεροπορική βάση Τέτζαρ με αποτέλεσμα να ανασταλεί η χρήση του τύπου αυτού μαχητικών από την Ουγγρική Αεροπορία, όπως γράφαμε στο προηγούμενο τεύχος μας. Στο αεροπλάνο εκδηλώθηκε έκρηξη συνοδευόμενη από πυρκαγιά, και το πλήρωμα εγκατέλειψε το σκάφος επιτυχώς χρησιμοποιώντας τα εκτινασσόμενα καθίσματά του σε ύψος λίγων μόλις μέτρων από το διάδρομο. Το φλεγόμενο αεροπλάνο έπεσε στο διάδρομο και σύρθηκε αρκετές εκατοντάδες μέτρα πριν σταματήσει. 28 Μαΐου Πακιστανικό Shenyang F-6 συνετρίβη στη διάρκεια της τροχοδρόμησης όταν υποχώρησε το ριναίο σκέλος. Το αεροπλάνο σύρθηκε στο διάδρομο, οι εξωτερικές πτερυγικές δεξαμενές εξερράγησαν και το μαχητικό να τυλίχθηκε στις φλόγες. Παρόλα αυτά και με τη βοήθεια των δυνάμεων άμεσης επέμβασης, ο πιλότος διέφυγε από τα φλεγόμενα συντρίμμια χωρίς σοβαρά τραύματα. 30 Μαΐου Μαλαισιανό F-5E κατέπεσε στη θάλασσα κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής αποστολής. Τα συντρίμμια του αεροπλάνου εντοπίστηκαν τελικά ύστερα από έρευνες, χωρίς όμως να βρεθούν και ίχνη του πιλότου που θεωρείται νεκρός. 30 Μαΐου Ελικόπτερο της Αεροπορίας της Ταϊλάνδης, πιθανότατα UH-1, κατέπεσε κάτω από περίεργες συνθήκες. Σκοτώθηκαν επτά άτομα και τραυματίστηκανς τουλάχιστον οκτώ, από τους οποίους οι περισσότεροι ήταν χωρικοί. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες αναφορές ο πιλότος του ελικοπτέρου προσγείωσε το σκάφος στη διάρκεια εκπαιδευτικής αποστολής στο χωριό που ήταν και η γενέτειρά του χωρίς άδεια. Σαν αιτία του δυστυχήματος εξετάζεται η περίπτωση το ελικόπτερο να απογειώθηκε στη συνέχεια υπερφορτωμένο με χωρικούς που ο πιλότος αποφάσισε να πάει μια σύντομη, αλλά μοιραία βόλτα. 30 Μαΐου Μαχητικό F-15C της Αμερικανικής Αεροπορίας κατέπεσε και συνετρίβη λίγα δευτερόλεπτα μετά την απογείωσή του από την αεροπορική βάση του Σπαντάλεμ στη Γερμανία σκοτώνοντας τον πιλότο του. Το αεροπλάνο που κατέπεσε στην περίμετρο του αεροδρομίου αποτελούσε το πρώτο ενός σχηματισμού δύο αεροσκαφών της 53ης Μοίρας, της 52ας Πτέρυγας Μαχητικών της USAFE. 31 Μαΐου Πολωνικό Su-20 κατέπεσε σε ερημική περιοχή της κεντρικής Πολωνίας ενώ εκτελούσε εκπαιδευτική αποστολή. Το αεροπλάνο πιθανότατα εξερράγη στον αέρα, αφού τα συντρίμμια είχαν διασκορπιστεί σε πολύ μεγάλη έκταση και δεν υπήρχαν ίχνη πρόσκρουσης. Ο πιλότος του αεροπλάνου σκοτώθηκε. 31 Μαΐου Ρωσικό MiG-31 «Forxbat» κατέπεσε σε περιοχή κοντά στον ποταμό Αμούρ, όταν εκδηλώθηκε πυρκαγιά και στους δύο κινητήρες κατά την απογείωση. Το πλήρωμα προσπάθησε να επιστρέψει στο αεροδρόμιο για προσγείωση απορρίπτοντας συγχρόνως τα καύσιμα αλλά η κατάσταση ξέφυγε από τον έλεγχο. Έτσι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το μαχητικό, αφού βεβαιώθηκαν ότι δεν βρίσκονταν πάνω από κατοικημένη περιοχή. 31 Μαΐου Εκπαιδευτικό αεριωθούμενο T-38 Talon της USAF συνετρίβη σε κατοικημένη περιοχή στα προάστια της πόλης Γουίτσιτα Φολς του Τέξας με αποτέλεσμα το θάνατο τριών ατόμων στο έδαφος. Στο αεροπλάνο εκδηλώθηκε μηχανικό πρόβλημα λίγα λεπτά μετά την απογείωση από την αεροπορική βάση Σέπαρντ και το αεροπλάνο κατέπεσε τελικά σε συγκρότημα κατοικιών. Το πλήρωμα, ένας αμερικανός εκπαιδευτής και ένας ολλανδός εκπαιδευόμενος χρησιμοποίησαν τα εκτινασσόμενα καθίσματά τους και διασώθηκαν. Εκτός των τριών θυμάτων, στο έδαφος, υπήρξαν και τουλάχιστον 20 τραυματίες πολλοί από αυτούς σοβαρά. 1η Ιουνίου Βρετανικό Harrier GR.7 έπεσε στη θάλασσα, έξω από τις ακτές της νότιας Σκοτίας. Το αεροπλάνο που επιχειρούσε από την αεροπορική βάση Boscobe Down σε «ερευνητική αποστολή» φάνηκε να προσπαθεί να εκτελέσει προσθαλάσσωση, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες και ο πιλότος (που παρόλες τις έρευνες δεν βρέθηκε) δεν χρησιμοποίησε το εκτινασσόμενο κάθισμά του. 1η Ιουνίου Γαλλικό Μιράζ F.1CT συνετρίβη κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης σε περιοχή της ανατολικής Γαλλίας με αποτέλεσμα το θάνατο του χειριστού του. Το αεροσκάφος εκτελούσε αποστολή διείσδυσης σε χαμηλό ύψος και προσβολής μιας αεροπορικής βάσης που βρίσκεται στην περιοχή όταν προσέκρουσε σε βουνοπλαγιά -πιθανότατα από λάθος του χειριστού του όπως αναφέρουν οι πρώτες πληροφορίες. 3η Ιουνίου Ιρανικό ελικόπτερο, πιθανότατα Bell 214 κατέπεσε στην προσπάθεια του χειριστού του, Συνταγματάρχη της Ιρανικής Αεροπορίας Στρατού να αυτομολήσει. Το ελικόπτερο έπεσε σε περιοχή που ελέγχεται από Κούρδους και οι πληροφορίες από πηγή του ΟΗΕ, αναφέρουν ότι ο πιλότος του διασώθηκε. Ίσως αιτία της πτώσης ήταν η έλλειψη καυσίμων. 4 Ιουνίου Ρωσικό Μil Mi-24 καταρρίφθηκε πάνω από την Τσετσενία ενώ υποστήριζε επιχειρήσεις εκκαθάρισης εστιών αντίστασης των Τσετσένων αυτονομιστών. Το ελικόπτερο βλήθηκε από πύραυλο εδάφους-αέρος και εξερράγη στον αέρα σκοτώνοντας τα δύο μέλη του πληρώματος. 4 Ιουνίου Μαχητικό IDF (Indigenous Defence Fighter) της Αεροπορίας της Ταιβάν κατέπεσε στη θάλασσα 20 χιλιόμετρα έξω από τις δυτικές ακτές της χώρας. Ο πιλότος εγκατέλειψε με επιτυχία το αεροπλάνο. Σύμφωνα με δημοσιεύματα αιτία της πτώσης ήταν μηχανική βλάβη που εμφανίστηκε κατά τη διάρκεια της πτήσης. 6 Ιουνίου Ελικόπτερο Μil Mi-17 Ινδικής Αεροπορίας ενώ εκτελούσε αποστολή για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στην περιοχή Σιάγκ. Το ελικόπτερο μετέφερε τρόφιμα και είχε οκταμελές πλήρωμα από τους οποίους έξι σκοτώθηκαν. 6 Ιουνίου Ελικόπτερο ΜΗ-53Ε των Ιαπωνικών Ναυτικών Δυνάμεων Αυτοάμυνας αναγκάστηκε να εκτελέσει προσθαλάσσωση έπειτα από βλάβη με αποτέλεσμα να βυθιστεί παρασύροντας μαζί του και τα οκτώ μέλη του πληρώματός του. Το ελικόπτερο εκτελούσε δοκιμές ναρκαλιείας στον κόλπο Σενάμι μαζί με ένα άλλο αεροσκάφος του ιδίου τύπου όταν έκανε την προσθαλάσσωση σε απόσταση 8 χιλιομέτρων από την ακτή. Βυθίστηκε όμως σχεδόν αμέσως και πριν υπάρξει δυνατότητα παροχής βοήθειας. Τα συντρίμμια ανασύρθηκαν αρκετές μέρες αργότερα από βάθος 750 μέτρων. Η απώλεια του ΜΗ-53Ε υπήρξε η πρώτη του τύπου από τότε που μπήκε σε ιαπωνική υπηρεσία. 7 Ιουνίου Δικινητήριο Let L-410UVP-T της Αεροπορίας της Λάτβιας συνετρίβη ενώ επιχειρούσε να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο Λιέρβαρντ σκοτώνοντας τα δύο μέλη του πληρώματός του, παρόλο που οι καιρικές συνθήκες ήταν πολύ καλές και δεν είχαν αναφερθεί προβλήματα. Το αεροπλάνο είχε παραδοθεί πέρυσι μαζί με ένα ακόμη του ιδίου τύπου από τη Γερμανία και προέρχονταν από τα ανατολικογερμανικά αποθέματα. 12 Ιουνίου Γαλλικό Μirage F.1CR κατέπεσε από βλάβη που προκλήθηκε στον κινητήρα του πάνω από το πεδίο βολής Suippes, 25 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της αεροπορικής βάσης Reims. Το αεροσκάφος, που εγκαταλείφθηκε έγκαιρα από τον πιλότο του, κατέπεσε σε δασώδη περιοχή στα όρια του πεδίου βολής. 15 Ιουνίου Καναδικό CF-18A συνετρίβη σε ερημική περιοχη του Όρεγκον στη διάρκεια ασκήσεων με αεροπλάνα της Εθνοφρουράς της πολιτείας αυτής. Ο πιλότος του, που είχε αναφέρει προβλήματα ελέγχου στο αεροπλάνο, χρησιμοποίησε με επιτυχία το εκτινασσόμενο κάθισμά του και διασώθηκε. 16 Ιουνίου Αεροσκάφος Fokker F.27 της αεροπορικής εταιρίας που λειτουργεί η Αεροπορία της Αργεντινής που μετέφερε κυανόκρανους στην πρωτεύουσα της Αιτής, Πορτ-ο-Πρινς συνετρίβη ενώ προγειώνονταν. Σύμφωνα με πληροφορίες βλάβη στο σύστημα πέδησης οδήγησε το αεροπλάνο έξω από το διάδρομο και χτύπησε σε κτίριο του αεροδρομίου αποτέλεσμα. Από τα 35 συνολικά άτομα που επενέβαιναν σ' αυτό -επιβάτες και πλήρωμα- επτά τραυματίστηκαν. 17 Ιουνίου Μεταγωγικό αεροσκάφος CASA C212 της Αεροπορίας της Αγκόλα κατέπεσε και συνετρίβη τις πρώτες νυκτερινές ώρες 30 χιλιόμετρα από την πόλη Γκουβέλα. Σκοτώθηκαν 43 από τα 53 άτομα που βρίσκονταν στο αεροπλάνο. Το C212 εκτελούσε δρομολόγιο και πολλοί από τους επιβάτες ήσαν πολίτες συμπεριλαμβανομένης μιάς ποδοσφαιρικής ομάδας. Αρχικά είχε αναφερθεί ότι η πτώση του αεροσκάφους οφείλονταν σε κατάρριψη, αλλά αργότερα η πληροφορία αυτή διαψεύστηκε. 17 Ιουνίου Ελικόπτερο του Γαλλικού Στρατού ΑS532Μ Cougar που λάμβανε μέρος στην αεροπορική επίδειξη στη φετινή αεροναυτική έκθεση του Παρισιού κατέπεσε, όταν στη διάρκεια ελιγμού σε πολύ χαμηλό ύψος το κύριο στροφείο χτύπησε στο έδαφος. Στη συνέχεια το ελικόπτερο κατέπεσε, ανετράπη και έπιασε φωτιά. Από το ατύχημα -που έγινε σε απομακρυσμένο ελικοδρόμιο και δεν έγινε αντιληπτό από τους επισκέπτες της έκθεσης- δεν υπήρξαν θύματα, αν και οι αναφορές μιλούν για έναν σοβαρό τραυματισμό. 17 Ιουνίου Ουκρανικό MiG-29U συνετρίβη λίγο μετά την απογείωσή του με αποτέλεσμα το θάνατο των δύο χειριστών. Σύμφωνα με ανακοίνωση του ουκρανικού υπουργείου Αμυνας, το δυστύχημα οφείλεται σε αδεξιότητα χειρισμού. Το περιστατικό έρχεται να συμπληρώσει μια σειρά άλλων ατυχημάτων που σύμφωνα με πληροφορίες και δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου οφείλονται σε κακή εκπαίδευση. Για λόγους οικονομίας η Ουκρανική Αεροπορία αναγκάστηκε να περιορίσει τα τελευταία χρόνια κατά 50% τις ώρες πτήσης σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων της. 20 Ιουνίου Ιταλικό F-104S ASA Starfighter κατέπεσε στη Μεσόγειο ενώ εκτελούσε εκπαιδευτική πτήση 60 χιλιόμετρα μακριά από τις κορσικανικές ακτές. Ο πιλότος του σκοτώθηκε. 21 Ιουνίου Αεροσκάφος Jaguar GR.1 της RAF εγκαταλείφθηκε από τον πιλότο του πάνω από την Αδριατική, όταν εμφανίστηκαν προβλήματα χειρισμού. Το αεροπλάνο επιχειρούσε από την ιταλική αεροπορική βάση Giolia del Colle, στα πλαίσια της επιχείρησης του ΝΑΤΟ «Deny Flight». 22 Ιουνίου Σε σφάλμα χειριστού αποδόθηκε η απώλεια ενός SIAI S.211 της Αεροπορίας των Φιλιππίνων που κατέπεσε, όταν του τελείωσαν τα καύσιμα μετά τον αποπροσανατολισμό του πληρώματος στην διάρκεια άσκησης. Είναι η έκτη απώλεια αεροσκάφους αυτού του τύπου από το 1992. Όλες τις περιπτώσεις είχαν αποδοθεί σε σφάλμα χειριστού. Παρόλα αυτά οι πτήσεις των S.211 ανεστάλησαν για τη διεξαγωγή σχετικής έρευνας. 4 Ιουλίου Το Ιαπωνικό Ναυτικό έχασε ένα ελικόπτερο SH-60J στη διάρκεια νυκτερινών ασκήσεων. Το αεροσκάφος είχε απονηωθεί από αντιτορπιλικό και επρόκειτο να εκτελέσει άσκηση ανθυποβρυχιακού πολέμου. Από τα τέσσερα μέλη του πληρώματος ο πιλότος δεν βρέθηκε παρόλες τις έρευνες στην περοχή ενώ ο συγκυβερνήτης και δύο χειριστές συστημάτων διασώθηκαν. Οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν ότι το δυστύχημα οφείλεται σε απώλεια προσανατολισμού του πιλότου, ενώ το SH-60 επιχειρούσε αιώρηση σε πολύ χαμηλό ύψος. Αύγουστος Δύο περουβιανά ελικόπτερα συγκρούστηκαν στον αέρα στη διάρκεια νυκτερινής άσκησης με αποτέλεσμα το θάνατο οκτώ ατόμων μελών του πληρώματος των δύο αεροσκαφών. TELEX Η Τόμσον-CSF παρουσίασε πρόσφατα ένα νέο ραντάρ πολλαπλών ρόλων που προορίζεται για την αγορά εκσυγχρονισμού των αεροσκαφών Mirage III/F.1. Το νέο ραντάρ, γνωστό σαν RDC μπορεί να αντικαταστήσει τα Cyrano II/IV προσφέροντας σημαντικά ανώτερες επιδόσεις αφού εκμεταλλεύεται την τεχνολογία που έχει αναπτυχθεί στα 20-30 χρόνια που μεσολαβούν από την ανάπτυξη των ανωτέρω συστημάτων. Σύμφωνα με πληροφορίες το RDC προσφέρεται σε ανταγωνιστική τιμή και έχει σχεδιαστεί με μικρό βάρος και όγκο ώστε να προσαρμόζεται εύκολα στα παλαιότερα μαχητικά. H Ισπανική Αεροπορία προχωρεί στον εκσυγχρονισμό των αεροσκαφών Μιράζ F.1 που διαθέτει. Μετά από πρόσφατες προμήθειες ο ισπανικός στόλος των F.1 έχει φτάσει τα 55 αεροσκάφη που θα υποστούν ένα πρόγραμμα επέκτασης του χρόνου ζωής τους μαζί με βελτιώσεις στις επιδόσεις. Οι ακριβείς λεπτομέρειες του προγράμματος δεν έχουν γίνει γνωστές εκτός του ότι κύριος ανάδοχος είναι η CASA και υποκατασκευαστής η Thomson-CSF που υποδηλώνει ότι πιθανότατα περιλαμβάνει και τροποποιήσεις στα ηλεκτρονικά των αεροσκαφών. Στόχος είναι η παραμονή των Μιράζ σε υπηρεσία μέχρι το έτος 2010 οπότε και το EF2000 θα είναι επιχειρησιακά έτοιμο να τα διαδεχθεί. Παράλληλα η Ισπανική Αεροπορία αποφάσισε και τον εκσυγχρονισμό των μεταγωγικών C-130 που διαθέτει. Δώδεκα συνολικά αεροπλάνα (8 C-130H, 5 KC-130) που αποκτήθηκαν την περίοδο 1974-'88 θα υποστούν μια σειρά που επίσης θα επεκτείνει την ωφέλιμη ζωή τους μέχρι την έλευση των FLA. Τα πακιστανικά F-16A, η παράδοση των οποίων δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί λόγω του εμπάργκο των ΗΠΑ προς την ασιατική χώρα ίσως τελικά καταλήξουν στις Φιλιππίνες. Τα 28 αεροσκάφη που έχουν κατασκευαστεί και πληρωθεί από το Πακιστάν παραμένουν σε αποθήκευση και καταβάλλονται προσπάθειες για να βρεθεί πελάτης. Σύμφωνα με πληροφορίες η τιμή των αεροσκαφών έχει πέσει σημαντικά τους τελευταίους μήνες και τώρα προσφέρονται έναντι 13,5 εκατ. δολαρίων το καθένα. Βρετανικά C-130H ίσως καταλήξουν στα χέρια της Αεροπορίας της Αργεντινής παρόλο που οι δύο χώρες θεωρητικά βρίσκονται ακόμη σε εμπόλεμη κατάσταση. H πώληση δεν γίνεται απευθείας, αλλά μέσω της Λόκχιντ που έχει αναλάβει τη μεταπώληση 25 παλαιότερων C-130K της RAF σε αντάλλαγμα για την προμήθεια νέων C-130J. Παραδόθηκαν στην Ιταλική Αεροπορία τα πρώτα από τα 24 μαχητικά Tornado F.3 με βάση τη συμφωνία δανεισμού που έχει υπογράψει η Ιταλία και η Μ. Βρετανία. Τα αεροπλάνα, όπως είναι γνωστό παραχωρούνται έναντι ενοικίου για χρονική διάρκεια 10 ετών προκειμένου να καλύψουν τις ιταλικές αμυντικές ανάγκες μέχρις ότου μπουν σε υπηρεσία τα πρώτα EF2000. Δώδεκα από τα αεροπλάνα παραδίδονται στην 36η Μοίρα (Stormo) στην αεροπορική βάση Gioia, ενώ 12 ακόμη αεροσκάφη θα παραδοθούν το 1996 στην 53η Μοίρα στο Cameri. Με βάση τη συμφωνία που υπογράφηκε στις 18 Μαρτίου 1994, οι Ιταλοί μπορούν να μετασκευάσουν και να χρησιμοποιούν τα αεροσκάφη σύμφωνα με τις ανάγκες τους, αλλά τα Tornado παραμένουν ιδιοκτησία της RAF και μάλιστα φέρουν συγχρόνως βρετανικούς και ιταλικούς κωδικούς. Ιταλοί χειριστές έχουν ήδη εκπαιδευτεί στον χειρισμό των F.3 σε βρετανική μονάδα, ενώ μικρός αριθμός βρετανών χειριστών θα μεταβεί στην Ιταλία για να βοηθήσει στην ομαλή μετάβαση των Ιταλών από τα F-104 S ASA στα Τοrnado. Η ΜακΝτόνελ Ντάγκλας και η Νόρθροπ Γκράμαν αποφάσισαν την, από κοινού, εξέλιξη μιας έκδοσης του αεροσκάφους F/A-18 που θα καλύψει τις ανάγκες Ελέγχου, Διοίκησης και Ηλεκτρονικού πολέμου (γνωστό σαν F/A-18C2W, Command, Control, Electronic Warfare) που θα αντικαταστήσει το EA-6B. Το αεροσκάφος αναμένεται να προταθεί στο Αμερικανικό Ναυτικό αν και το τελευταίο δεν έχει αυτήν τη στιγμή εκπεφρασμένες ανάγκες για ένα τέτοιο σύστημα. Οι δύο εταιρίες ελπίζουν ότι μελλοντικά θα αποσπάσουν παραγγελίες με βάση την ομοιογένεια υλικού που προσφέρει η επιλογή του «Ηornet». Η Αεροπορία του Γαλλικού Ναυτικού (Aeronavale) πρόκειται να αποκτήσει πέντε αεριωθούμενα Dassault Falcon 50 που θα χρησιμοποιηθούν σε καθήκοντα έρευνας/διάσωσης και θαλάσσιας επιτήρησης. Τα αεροσκάφη θα είναι εξοπλισμένα με ραντάρ Thomson-CSF/DASA και θα μπορούν να ρίχνουν σωσίβιες λέμβους των 25 ατόμων και άλλα εφόδια διάσωσης. Σε επίσημη τελετή που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Απρίλιο, η Χιλιανή Αεροπορία απέσυρε από υπηρεσία τα μαχητικά Hunder που χρησιμοποιούσε. Τα τελευταία αεροσκάφη δύο διθέσια Τ.72 και δύο μονοθέσια FR.71 αποσύρθηκαν μετά από 30 περίπου χρόνια υπηρεσίας χωρίς αντικαταστάτες. Τα μαχητικά Super Etendard του Γαλλικού Ναυτικού αναμένεται να αποκτήσουν τη δυνατότητα χρήσης βλημάτων κατευθυνόμενων με λέιζερ ΑS30L επιχειρώντας από το νέο αεροπλανοφόρο Σαρλ Ντε Γκολ. Οι δοκιμές με βλήματα και καταδείκτες στη μορφή ατρακτιδίου ολοκληρώθηκαν και τα αεροσκάφη αναμένεται να καλύψουν τις ανάγκες κρούσης ακριβείας μέχρι την έλευση της ναυτικής έκδοσης του Rafale το έτος 2005. Παράλληλα το Γαλλικό Ναυτικό αναμενόταν να αποσύρει από την 1η Σεπτεμβρίου τα 8 αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας Atlantique 1 που εξοπλίζουν δύο Μοίρες. Τη θέση τους θα πάρουν μέχρι το τέλος του χρόνου τα νεότερα Atlantique 2, οι παραδόσεις των οποίων συνεχίζονται. Επίσης πρόκειται να προκηρυχθεί διαγωνισμός για την προμήθεια αεροσκαφών που θα αναλάβουν κάποια από τα καθήκοντα που είχαν τα Atlantique 1. Οι προδιαγραφές για τα νέα αεροσκάφη προβλέπουν μικρότερες δυνατότητες και χαμηλό κόστος απόκτησης και χρήσης μιας και προορίζονται για να καλύψουν ανάγκες σε περίοδο ειρήνης. Η Αεροπορία του Μπαγκλαντές πρόκειται να παραλάβει δωρεάν 12 εκπαιδευτικά αεροσκάφη Τ-37Β από τα αποθέματα της USAF. Τα αεροσκάφη, αν και παλαιά, πρόκειται να αντικαταστήσουν 14 ακόμη παλαιότερα Fouga Magister που βρίσκονται σε υπηρεσία εδώ και πολλά χρόνια. Αρχικά το Μπαγκλαντές ενδιαφέρονταν για την προμήθεια 12 Aero L-39 Albatros, αλλά αδυνατούσε να χρηματοδοτήσει την προμήθεια. Είναι η πρώτη φορά που οι ΗΠΑ παραχωρούν υλικό στην ασιατική αυτή χώρα και θεωρείται σαν πολιτικό και διπλωματικό άνοιγμα στην περιοχή. Η Πορτογαλική είναι η πρώτη Αεροπορία στον κόσμο που θα χρησιμοποιήσει το νέο ραντάρ της αμερικανικής Γουεστινγκχάουζ AN/APN-124 που μπορεί να δώσει προβλέψεις και προειδοποιήσεις για απότομα καθοδικά ρεύματα (windshear). Τα τελευταία είναι απότομες μεταβολές της διεύθυνσης και της ταχύτητας του ανέμου στην κατακόρυφη διεύθυνση και αποτελούν εξαιρετικά μεγάλο κίνδυνο για τα αεροσκάφη που πετούν σε πολύ χαμηλό ύψος ή κατά τη διάρκεια της προσγείωσης-απογείωσης. Με βάση πρόσφατο συμβόλαιο τέτοια συστήματα τοποθετούνται στα πορτογαλικά C-130. Η Σαουδική Αραβία ενδιαφέρεται για την αγορά νέων ανθυποβρυχιακών ελικοπτέρων και ήδη βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο διαπραγματεύσεων με τη Μ. Βρετανία για την προμήθεια Westland/Agusta EH.101. Το σαουδαραβικό ενδιαφέρον είναι παλαιό για τον εξοπλισμό των νέων γαλλικής κατασκευής φρεγατών που έχει αγοράσει, αλλά αναζωπυρώθηκε τελευταία όταν το Ιράν προχώρησε στην προμήθεια ρωσικής κατασκευής υποβρυχίων κλάσης «Κilo». H Αμερικανική Αεροπορία αγόρασε τρία αεροσκάφη Μπόινγκ 707 από την Καναδική προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για μετασκευή σε E-8C JSTARS. Τα αεροσκάφη σε καναδική υπηρεσία χρησιμοποιούντο σαν μεταγωγικά και δεν θα αντικατασταθούν αφού ο ρόλος αυτός θα ανατεθεί σε εμπορικές εταιρίες. Παρόλα αυτά το πρόβλημα της εύρεσης κατάλληλης πλατφόρμας για το σύστημα E-8 παραμένει. Μια από τις προτάσεις είναι η υιοθέτηση του Β767 που προτείνεται επίσης για μελλοντικές εκδόσεις του Ε-3 ΑWΑCS (και εξελίσσεται ήδη για την Ιαπωνική Αεροπορία). Πρόσφατα το ΝΑΤΟ απέρριψε την αγορά Αίρμπας Α340 σαν πλατφόρμες για τα Ε-8 που θα προμηθευτεί θεωρώντας τη λύση πολύ ακριβή. Η αμερικανική εταιρία Τρακόρ υπέγραψε συμβόλαιο με την USAF για τη μετατροπή 36 αεροσκαφών F-4 από τα αποθέματα της αμερικανικής αεροπορίας σε εναέριους στόχους QF-4. Τα αεροσκάφη θα χρησιμοποιηθούν στα πεδία βολής στην αεροπορική βάση Τίνταλ (βλέπε ΠΤΗΣΗ Απρίλιος 1995). Οι πρόσφατες δοκιμές των 2 SR-71 που η αμερικανική αεροπορία ανακάλεσε από την εφεδρεία απέδειξαν ότι το θρυλικό αεροσκάφος παραμένει μοναδικό έστω κι αν έχουν περάσει 35 σχεδόν χρόνια από τη σύλληψη της σχεδίασής του. Στις 23 Μαΐου, το πρώτα από τα δύο αεροσκάφη επέτυχε ταχύτητα 3,3 Μαχ ή 1890 κόμβων (3.500 χ.α.ώ.) σε ύψος 81.000 ποδών. Η ταχύτητα αυτή είναι μόλις 13,5 κόμβοι μικρότεροι από το απόλυτο ρεκόρ ταχύτητας αεροσκάφους που διατηρεί ο τύπος από το 1976. Το δεύτερο SR-71 αναμενόταν να πετάξει μέσα στον περασμένο Αύγουστο, ενώ η USAF ελπίζει να χρηματοδοτήσει την επαναφορά σε υπηρεσία ενός ακόμη αεροσκάφους το 1996. Υπενθυμίζεται ότι και η ΝΑΣΑ διαθέτει τρία SR-71 που χρησιμοποιεί σε έρευνες υψηλής ταχύτητας σε μεγάλο ύψος. Στρατηγικά βομβαρδιστικά Β-1 κατέκτησαν στις αρχές του καλοκαιριού δύο παγκόσμια ρεκόρ για ταχύτητα σε διαδρομή γύρω από τον πλανήτη. Μια ομάδα τεσσάρων αεροσκαφών απογειώθηκε από την αεροπορική βάση Dyess στο Τέξας. Δύο από αυτά συμπλήρωσαν με πολλούς ενδιάμεσους εναέριους ανεφοδιασμούς τη συνολική διαδρομή των 22.814 μιλίων σε 36 ώρες, 13‹ και 36‹‹, δηλαδή μέση ωριαία ταχύτητα 631,16 μιλίων την ώρα. Τα ρεκόρ αφορούν αεροσκάφη με βάρος 150-200 τόνους. Τα δύο άλλα (που αποτελούσαν εφεδρικά αεροσκάφη για την αποστολή) προσγειώθηκαν στις Αζόρες και τη βάση Λάγκλεϊ στη Βιρτζίνια. Σε συνέχεια των όσων γράψαμε στο περασμένο τεύχος μας για τη συγκριτική δοκιμή των AH-64A και Mi-28 «Ηavoc» από τον Σουηδικό Στρατό με την προοπτική μελλοντικής αγοράς, ανακοινώθηκε πρόσφατα ότι τρεις σουηδοί πιλότοι θα εκπαιδευτούν και στους δύο τύπους. Οι τρεις αξιωματικοί θα πετάξουν τα δύο υποψήφια ελικόπτερα για 75-100 ώρες συμπεριλαμβανομένων και βολών όπλων προκειμένου να υποβάλλουν τις εκθέσεις τους. Σε σχετική ερώτηση εκπρόσωπος του σουηδικού υπουργείου Αμυνας τόνισε ότι τα άλλα μαχητικά ελικόπτερα που υπάρχουν δεν λαμβάνουν μέρος στο πτητικό διαγωνισμό, είτε επειδή δεν ήταν διαθέσιμα (Τiger και A129), είτε επειδή η συμμετοχή τους δεν κρίθηκε απαραίτητη σ' αυτήν τη φάση (AH-1W). ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΠΡΩΤΗ ΠΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΙL-76ΜF Με αρκετές καθυστερήσεις στο σχετικό πρόγραμμα η επιμηκυμένη έκδοση του ρωσικού μεταγωγικού Il-76 πραγματοποίησε την 1 Αυγούστου την πρώτη του πτήση διάρκειας 40 λεπτών από το αεροδρόμιο του Χάρκοβο στην Τασκένδη. Το αεροσκάφος, γνωστό σαν Il-76MF, έχει κατά 6,6 μέτρα μακρύτερη άτρακτο και χρησιμοποιεί τους βελτιωμένους κινητήρες Aviadvigatel/Perm PS-90AN των 16.000 κιλών ο καθένας. Το νέο βελτιωμένο μοντέλο που προορίζεται κυρίως για μεταφορά εμπορευμάτων ή άλλες ειδικές χρήσεις, αναμένεται να δώσει νέα ώθηση στις πωλήσεις της Ιλιούσιν που έχει παράγει περισσότερα από 900 Il-76 τα προηγούμενα 21 χρόνια. Τα περισσότερα όμως από τα τελευταία είχαν τότε στρατιωτική χρήση. ΣΑΟΥΔΑΡΑΒΙΚΗ ΜΕGΑ...ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑ Η σαουδαραβική κυβέρνηση προχώρησε σε μια από τις μεγαλύτερες παραγγελίες επιβατικών αεροσκαφών όλων των εποχών για την ανανέωση του στόλου της κρατικής αεροπορικής εταιρίας Saudia. Συγκεκριμένα ο Πρίγκιπας Αμπντούλ Αζίζ ανακοίνωσε στις 18 Ιουνίου, με την ευκαιρία του εορτασμού των 50 χρόνων της σαουδαραβικής εταιρίας, την παραγγελία που περιλαμβάνει την προμήθεια 61 νέων αεροσκαφών αξίας $8 περίπου δισεκατομμυρίων. H «μερίδα του λέοντος» πηγαίνει στην Μπόινγκ που θα προμηθεύσει στη Saudia 23 Β777-200 και 5 Β747-400, το πρώτο από τα οποία θα παραδοθεί το 1997. Το συνολικό ύψος της παραγγελίας υπολογίζεται σε $5,2 δις. Το υπόλοιπο της παραγγελίας πηγαίνει στη ΜακΝτόνελ Ντάγκλας που θα παραδώσει 29 MD-90 και 4 εμπορευματομεταφορικά MD-11F έναντι $2,5 δις. Όπως ήταν φυσικό η σαουδαραβική απόφαση προκάλεσε την άμεση αντίδραση της ευρωπαϊκής κοινοπραξίας Αίρμπας που μέχρι στιγμής δεν έχει λάβει καμία παραγγελία. Η τελευταία κατηγόρησε την αμερικανική κυβέρνηση για παρεμβατισμό και άσκηση επιρροής στη σαουδαραβική κυβέρνηση υπέρ των αμερικανικών εταιριών, αλλά ήταν ιδιαίτερα προσεκτική στα σχόλια που έκανε για τη σαουδαραβική κυβέρνηση. ΛΕΖΑΝΤΑ Αμερικανικά επιβατικά αεροσκάφη αξίας 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων αγοράζει η Saudia. Η BOMBARDIER ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΓΙΑ ΤΟ DASH 8-400 Στα πλαίσια της έκθεσης του Μπουρζέ, η Μπορμαντιέ ανακοίνωσε την, από πολλού αναμενόμενη, απόφαση προώθησης του προγράμματος του επιμηκυμένου μοντέλου του δικινητήριου στροβιλοελικοφόρου επιβατικού Dash 8, γνωστού σαν μοντέλο «-400». Η απόφαση έρχεται μετά από την εξασφάλιση των 40 παραγγελιών που είχε θέσει η εταιρία για την κατασκευή του αεροσκάφους. Την πλάστιγγα έγειρε η πρόσφατη παραγγελία 12 αεροσκαφών αξίας $306 εκατ. από την αεροπορική εταιρία της Ταϊβάν Great Chine Airlines. Το μοντέλο «-400» έχει μακρύτερη άτρακτο και ισχυρότερους κινητήρες αποτελώντας το μεγαλύτερο αεροσκάφος της σειράς Dash 8-100/200/300. Πιο συγκεκριμένα η άτρακτος έχει επιμηκυνθεί κατά 4,6 μέτρα και οι κινητήρες που χρησιμοποιούνται είναι οι PW150 των 5.000 ίππων ο καθένας που του προσδίδουν μέγιστη ταχύτητα 350 κόμβων. Το πρώτο Dash 8-400 αναμένεται να κάνει την πρώτη του πτήση το 1997 και η απόκτηση πιστοποιητικού πλοϊμότητας θα αποκτηθεί περίπου ένα χρόνο αργότερα ανοίγοντας τον δρόμο για τις πρώτες παραδόσεις. Η απόφαση της Μπομπαρτιέ είναι άλλη μια απόδειξη ότι η αγορά των αεροσκαφών περιφερειακών αερογραμμών ξεπερνά την κρίση των τελευταίων χρόνων. ΝΕΟ ΕΠΙΒΑΤΙΚΟ ΑΠΟ ΕΥΡΟ-ΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ Η Φόκερ αποκάλυψε πρόσφατα τα σχέδια της για την παραγωγή ενός νέου δικινητήριου μικρού επιβατικού σε συνεργασία με την Ντάιμλερ-Μπενζ Αιροσπέις (DASA), την κινεζική Aviation Industries και την κορεατική Samsung. Το αεροπλάνο που πρόκειται να καλύψει το κενό ανάμεσα στα Fokker 70 και 100 και το Α319 της Αίρμπας θα μεταφέρει 120 επιβάτες σε διαμόρφωση μέγιστης χωρητικότητας και θα έχει μέγιστο βάρος απογείωσης 54.600 κιλά. Το νέο επιβατικό θα προσφέρεται σε δύο τουλάχιστον εκδόσεις, μία από τις οποίες θα έχει αυξημένη εμβέλεια που θα πλησιάζει τα 4.800 χιλιόμετρα. Οι τέσσερις συνεργαζόμενες εταιρίες έχουν ήδη ξεκινήσει μελέτη σκοπιμότητας που θα αποσαφηνίσει τις υπόλοιπες λεπτομέρειες του προγράμματος. Ελπίζεται ότι από αυτό θα προέλθουν δύο γραμμές παραγωγής που θα καλύπτουν τις ευρωπαϊκές και τις ασιατικές ανάγκες με κοινή σχεδίαση προσαρμοσμένη όμως στις απαιτήσεις της τοπικής αγοράς. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα προβλέπει την εισαγωγή σε υπηρεσία μετά το έτος 2000. ΤΕLΕΧ Η τουρκική αεροπορική εταιρία Turk Hava Yollari παρήγγειλε δύο ακόμη αεροσκάφη Avro RJ100 και εξελίσσεται έτσι σε μια από τους σημαντικότερους χρήστες του τύπου αφού διαθέτει άλλα οκτώ σε υπηρεσία. Η τουρκική παραγγελία ανέρχεται περίπου στα $50 εκατ. Σε μια αποστολή που χαρακτηρίζεται σαν η πρώτη του είδους της, ένα αεροσκάφος E-3A της Αμερικανικής Αεροπορίας βοήθησε τον περασμένο Απρίλιο τον πιλότο ενός ελαφρού αεροσκάφους Piper Comanche να προσγειωθεί ασφαλώς όταν αυτός βρέθηκε σε άμεσο κίνδυνο να συντριβεί. Το αεροπλάνο, που βρισκόταν καθ' οδόν προς το Σιάτλ χάθηκε σε ορεινή περιοχή των βορειοδυτικών ΗΠΑ λόγω πυκνής ομίχλης και κακοκαιρίας και στη συνέχεια προσέκρουσε σε δένδρα ενώ πετούσε σε χαμηλό ύψος σε μια προσπάθεια να προσανατολιστεί. Αεροσκάφος Ε-3 ΑWΑCS κλήθηκε για να επισημάνει το αεροπλάνο και με τη βοήθεια μόνο του ασυρμάτου κατόρθωσε να οδηγήσει τον τυχερό πιλότο να προσγειωθεί με ασφάλεια στο αεροδρόμιο Μπρουτ της Μοντάνα. Ένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι χειριστές ελικοπτέρων που επιχειρούν αιώρηση πάνω από την ήρεμη επιφάνεια μιας λίμνης ή της θάλασσας είναι ότι δεν έχουν σημεία αναφοράς για να υπολογίσουν το ύψος τους από το νερό. Οι πιλότοι των αστυνομικών ελικοπτέρων της πόλης του Λος Αντζελες υιοθέτησαν ένα νέο «σύστημα» άμεσης δημιουργίας τεχνητών σημείων αναφοράς... που δεν κοστίζει περισσότερο από ένα 75 σεντς, όση δηλαδή και η τιμή μιας καθημερινής εφημερίδας. Την ρίχνουν απλώς από το παράθυρο του ελικοπτέρου και αυτή παρασύρεται από το κατώρευμα και διασκορπίζεται στο νερό δίνοντας άμεσα αρκετά σημεία αναφοράς. Η εταιρία Bedek, θυγατρική της IAI, ανακοίνωσε ότι προσφέρει στη διεθνή αγορά μια μετατροπή του ρωσικού αεροσκάφους Αντόνοφ An-32 για καθήκοντα πυρόσβεσης. Η ισραηλινή εταιρία έχει εξασφαλίσει αριθμό τέτοιων αεροσκαφών για ενοικίαση ή αγορά. Η ίδια εταιρία προσφέρει επίσης ένα κιτ ταχείας μετατροπής διαφόρων μεταγωγικών αεροσκαφών σε πυροσβεστικά. Μια από τις εφαρμογές αφορά και τα C-130. ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ KAI ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ TO ΠΡΩΤΟ ΕΞΑΜΗΝΟ TOY 1995 Μετά τις σημαντικές δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι κατασκευαστές επιβατικών αεροσκαφών το 1994, το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους φέρνει μαζί του κάποιες ευοίωνες προβλέψεις για το μέλλον της σχετικής βιομηχανίας. Συνολικά περίπου 250 συνολικά μεγάλα επιβατικά αεροπλάνα παραγγέλθηκαν τους πρώτους έξι μήνες του έτους, οι μισές από τις οποίες αφορούν την Μπόινγκ, η συνολική αξία των οποίων ξεπερνά τα 11 δισεκατομμύρια δολάρια. Δεύτερη με πενήντα περίπου παραγγελίες έρχεται η ευρωπαϊκή κοινοπραξία Αίρμπας με αξία παραγγελιών που φτάνει τα 2,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Η σημαντική διαφορά με την Μπόινγκ οφείλεται στο γεγονός ότι η παραγγελία της Αίρμπας αφορά κυρίως τα μικρότερα μοντέλα της ευρύτερης οικογένειας Α319/320/321, ενώ σημαντικό μέρος των παραγγελιών της Μπόινγκ αφορούν τα μεγαλύτερα μοντέλα Β747/767/777. Σημαντική πρόοδο σε σχέση με πέρυσι σημείωσε η ΜακΝτόνελ Ντάγκλας που απέσπασε 41 παραγγελίες κυρίως για το νέο MD-90. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τόσο στην περίπτωση της Μπόινγκ όσο και της ΜακΝτόνελ Ντάγκλας σημαντικό ρόλο έπαιξε η γιγάντια παραγγελία 61 αεροσκαφών από τη σαουδαραβική Saudia. Στον σχετικό πίνακα εμφανίζονται οι παραδόσεις, οι παραγγελίες και οι συνολικές παραγγελίες κατά τύπο και για κάθε κατασκευαστή. ΑΕΡΟΣΚΑΦΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ ΣΥΝΟΛ. ΠΑΡΑΓΓΕΛ. ΑΙRΒUS A300 10 2 33 A310 2 2 9 A319 0 30 81 Α320 23 8 162 Α321 11 9 130 Α330 18 0 87 Α340 15 0 82 ΣΥΝΟΛΟ 79 51 584 BOEING 737-200/300/400 55 28 262 737-600/700/800 0 55 157 747 16 10 105 757 27 5 160 767 16 15 127 777 5 20 162 ΣΥΝΟΛΟ 119 133 973 MDD MD-11 11 5 39 MD-80 11 7 44 MD-90 6 29 97 ΣΥΝΟΛΟ 28 41 180 ΑΠΩΛΕΙΕΣ-ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ 9 Ιουνίου Δικινητήριο αεροπλάνο Dash 8-100 της αυστραλιανής εταιρίας Ansett συνετρίβη στη διάρκεια προσέγγισης στο αεροδρόμιο Palmerston North σε πτήση από το Όκλαντ με αποτέλεσμα τον θάνατο τριών ατόμων και το σοβαρό τραυματισμό τουλάχιστον τεσσάρων άλλων. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το αεροπλάνο εκτελούσε διαδικασία προσέγγισης που πρόσφατα είχε καθιερωθεί και είχε αποτελέσει αντικείμενο σφοδρής κριτικής σχετικά με την ασφάλεια που παρείχε, αφού σε τουλάχιστον ένα κρίσιμο σημείο περνούσε μόλις 300 μέτρα από το υψηλότερο εμπόδιο στην περιοχή. Επιτροπή της υπηρεσίας πολιτικής αεροπορίας της Αυστραλίας ανέστειλε τη διαδικασία μέχρι τη διευκρίνηση των αιτιών του δυστυχήματος. 26 Ιουλίου DC-9-31 της εταιρίας ADC με νηολόγιο 5N-BBA αναγκάστηκε να εκτελέσει αναγκαστική προσγείωση στο αεροδρόμιο της Μονρόβια, πρωτεύουσας της Λιβερίας όταν εκδηλώθηκε πυρκαγιά στο εσωτερικό της καμπίνας. Η προσπάθεια υπήρξε επιτυχημένη και οι 91 επιβάτες και πλήρωμα εγκατέλειψαν το αεροπλάνο αν και πολλοί τραυματίστηκαν στη διαδικασία. Το αεροπλάνο παρά την επέμβαση της πυροσβεστικής υπηρεσίας του αεροδρομίου καταστράφηκε ολοσχερώς. 10 Αυγούστου Αεροπλάνο της αεροπορικής εταιρίας Aviateca Cuatemala τύπου Boeing 737-2H6 (Ν125GU) συνετρίβη στο ηφαίστειο Τσικοντέπεκ, 61 χιλιόμετρα από το Σαν Σαλβαδόρ, πρωτεύουσα του Ελ Σαλβαδόρ στη διάρκεια κακοκαιρίας και ενώ προσπαθούσε να προσγειωθεί σε πτήση από τη Φλόριδα. Δεν υπήρξαν επιζώντες από τα 65 άτομα που επέβαιναν στο αεροπλάνο και είχε τελικό προορισμό το Σαν Χοσέ της Κόστα Ρίκα. ΚΙΝΗΣΗ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ Κείμενο-Φωτογραφίες: Γιώργος Τσιάλτας 1. H Swissair ήταν η τρίτη αεροπορική εταιρία που ενέταξε σε υπηρεσία το Airbus Industries A321 μετά τις Lufthansa και Alitalia. Από τις αρχές Ιουνίου τα A321-11 της εταιρίας δρομολογήθηκαν στη γραμμή Ζυρίχης-Αθηνών. Εδώ βλέπουμε το τρίτο που παρέλαβε (αρ. νηολ. HB-10C, c/n 520) κατά την άφιξή του στο Ελληνικό. 2. Από τις αρχές Ιουνίου άρχισαν να επισκέπτονται την Αθήνα τα Tupolev Tu-154M της εσθονικής εταιρίας ELK Airways (Estonian Aviation Company). Το αεροσκάφος της φωτό (αρ. νηολ. ES-LTR, c/n 896) πετά και σε συνεργασία με την τσεχική Air Moravia, είχε παραδοθεί αρχικά στην Aeroflot το 1991. 3. Τον περασμένο Ιούλιο η πορτογαλική TAP-Air Portugal δρομολόγησε τα Airbus Industries A 340-312 στις τακτικές της πτήσεις για Αθήνα από τη Λισαβόνα. Τα A340 της TAP χρησιμοποιούνται στις γραμμές της για Βόρειο και Νότιο Αμερική καθώς και Αφρική. Το A340-312 της φωτό (αρ. νηολ. CS-TOC) είναι το 79ο A340 που κατασκευάστηκε και πέταξε για πρώτη φορά τον περασμένο Ιανουάριο. Εδώ το βλέπουμε κατά την πρώτη άφιξη του στην Αθήνα, στις 4 Ιουλίου. 4. Στις 2 Αυγούστου ήρθε στην Αθήνα ένα από τα Boeing 737-2K3 Advanced της σερβικής Aviogeux για τη μεταφορά της ομάδας της Partizan. Το αεροσκάφος (αρν. νηολ. YU-ANU, c/n 24139/1530) δεν φέρει τους τίτλους της Aviogenex αλλά το λογότυπο της ινδονησιακής Bouraq στην οποία είχε νοικιασθεί πριν δύο περίπου χρόνια. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για το προτελευταίο Boeing 737-200 που κατασκευάστηκε και παραδόθηκε στις 31 Μαρτίου του 1988. 5. Ένα από τα Antonov An-12 της βουλγαρικής εταιρίας cargo μεταφορών Air Sofia στην Αθήνα στις 26 Αυγούστου. Το αεροσκάφος (αρ. νηολ. LZ-SFS) νοικιάζεται και χρησιμοποιείται και για πτήσεις των Ηνωμένων Εθνών. Την Κυριακή 24 Σεπτεμβρίου, στα πλαίσια μίας σειράς εκδηλώσεων υπό την επωνυμία «Βritain in Greece» που διοργανώνει η βρετανική πρεσβεία στην Ελλάδα, το ακροβατικό σμήνος της R.A.F., Red Arrows, θα πραγματοποιήσει επιδείξεις πάνω από τον Φαληρικό όρμο στις 18:00 μ.μ. σύμφωνα με πληροφορίες που υπάρχουν αυτή την στιγμή. H αερολέσχη Θεσσαλονίκης θα διοργανώσει το 4ο κύπελλο αλεξιπτωτισμού «ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ» από την Πέμπτη 28/09/95 μέχρι και την Τετάρτη 01/10/95. H συμμετοχή είναι ανοικτή για όλους όσους είναι κάτοχοι πτυχίου αλεξιπτωτισμού (F.A.I.) και είναι ασφαλισμένοι ή μπορούν να αποδείξουν ότι είναι εκπαιδευμένοι αλεξιπτωτιστές, προσκομίζοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά. |
|
|
|
|