|
AEPONEA ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΣΚΗΝΗ ΕΛΛΑΔΑ – Διαψεύστηκαν επίσημα δημοσιεύματα κυριακάτικης εφημερίδας ότι οι πολλαπλοί εκτοξευτές ρουκετών RM-70 που είχαν παραληφθεί πριν από δύο περίπου χρόνια από τα αποθέματα του πρώην ανατολικογερμανικού στρατού παρέμεναν ανεκμετάλλευτοι από το Στρατό. Όπως είχαμε αναφέρει πολλές φορές από τις σελίδες της «Π», το υλικό αυτό έχει, παρόλα τα προβλήματα, ενταχθεί πλήρως σε μονάδες και έχει μάλιστα λάβει μέρος με επιτυχία και σε σειρά ασκήσεων το 1995. Παρόλα αυτά θα πρέπει να επισημάνουμε ότι τον περασμένο χρόνο υπήρξαν κάποιες αντιφατικές αναφορές για την καταλληλότητα του υλικού αυτού χωρίς όμως περαιτέρω συνέχεια. – Εντατικές υπήρξαν οι προσπάθειες τα τελευταία χρόνια για την ενίσχυση του τροχαίου υλικού του Στρατού με αρματοφορείς που θεωρούνται σημαντικό στοιχείο για τις τεθωρακισμένες και μηχανοκίνητες μονάδες αφού επιτρέπουν όχι μόνο την ταχεία κίνηση ερπυστριοφόρων οχημάτων αλλά και τον περιορισμό της φθοράς τους. Έτσι εκτός από κάποιες ποσότητες τρακτόρων και επικαθήμενων πλατφορμών που παραλήφθηκαν στα πλαίσια γερμανικής βοήθειας, αγοράστηκε μεγάλη ποσότητα καινούριων οχημάτων αμερικάνικης και ευρωπαϊκής προελεύσεως. Παρόλα αυτά, για άλλη μια φορά εμφανίστηκε το φαινόμενο του κατακερματισμού της παραγγελίας ανάμεσα σε μια ντουζίνα κατασκευαστές, με αποτέλεσμα να ανακύπτουν ήδη προβλήματα συντήρησης του υλικού. Αναφορικά όμως με το τροχαίο υλικό, σοβαρά προβλήματα εμφανίζονται και στη χρήση αρκετών εκατοντάδων οχημάτων 4Χ4 και 4Χ2 ενός και ενός τετάρτου του τόνου που μας είχαν παραχωρηθεί δωρεάν από τις ΗΠΑ. Τα οχήματα αυτά, για τα οποία δεν παραχωρήθηκαν και ανταλλακτικά, δημιουργούν ήδη προβλήματα στις μονάδες τεχνικού και υλικού πολέμου στη συντήρησή τους. Τα προβλήματα γίνονται οξύτερα από το γεγονός ότι παρουσιάζουν μεγάλη ανομοιογένεια και πολλά από αυτά είναι απλώς τύποι πολιτικών οχημάτων τύπου «τζιπ» που κυκλοφορούν στις ΗΠΑ και έχουν υιοθετηθεί από τις αμερικάνικες Ε.Δ. Αλλά και οι μονάδες, που τα χρησιμοποιούν, αναφέρουν, σύμφωνα με πληροφορίες, προβλήματα δεδομένου ότι τα οχήματα αυτά παρουσιάζουν εξαιρετικά υψηλές καταναλώσεις και είναι ακατάλληλα για κυκλοφορία ιδιαίτερα σε δρόμους ελληνικών πόλεων. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η παραχώρηση αυτού του υλικού οδήγησε στην ακύρωση της προμήθειας οχήματος 1 και 1/4 τόνου από την ΕΛΒΟ. – Προωθείται η υιοθέτηση νέου φορητού οπλισμού για τις Ε.Δ. με μικρότερο διαμέτρημα, πιθανότατα 5.56 χιλ. στα πλαίσια εκσυγχρονισμού του υλικού που χρησιμοποιείται σήμερα. Έτσι προγραμματίζεται αξιολόγηση όπλων διαφόρων κατασκευαστών, ανάμεσά τους τυφέκια και οπλοπολυβόλα/ελαφρά πολυβόλα στο ίδιο διαμέτρημα. Η Ελλάδα, σε αντίθεση με άλλες χώρες του ΝΑΤΟ, υιοθέτησε το σημερινό διαμέτρημα των 7,62x51 χιλ. πριν από 20 χρόνια αντικαθιστώντας το διαμέτρημα 7,62x63 που αντιστοιχούσε στα Μ1. Έτσι η αλλαγή αυτή θα είναι η δεύτερη σε σύντομο χρονικό διάστημα, αν και αναμένεται ότι η διαδικασία αξιολόγησης και η έναρξη του προγράμματος πιθανότατα οδηγεί στον επόμενο αιώνα. Υπενθυμίζεται ότι ανάλογο πρόγραμμα προωθεί και η Τουρκία έχοντας μάλιστα προχωρήσει και σε πρόσκληση υποβολής προτάσεων. ΚΥΠΡΟΣ – Από 22-25 Μαρτίου επίσημη κυπριακή αντιπροσωπεία, υπό τον υπουργό Αμυνας κ. Ηλιάδη και τον Α/ΓΕΕΦ Αντ/γο Βορβολάκο, συναντήθηκε στη Μόσχα με το ρώσο υπουργό Αμυνας κ. Παβέλ Γκρατσόφ και υπέργαψε συμφωνία-πλαίσιο για την τεχνική υποστήριξη και εκπαίδευση στα ρωσικής προέλευσης όπλα που η Ε.Φ. αγόρασε ή προτίθεται να αγοράσει. Αν και αυτό δεν επιβεβαιώθηκε από τον κ. Ηλιάδη, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες υπογράφηκε και η συμφωνία αγοράς αριθμού αρμάτων Τ-80. Αυτό ενισχύεται και από το γεγονός ότι στις προπαρασκευαστικές της επίσκεψης συσκέψεις στη Λευκωσία, παρακάθησαν και οι υπουργοί Οικονομικών και Γεωργίας (ο τελευταίος προφανώς για την προώθηση κυπριακών γεωργικών προϊόντων στα πλαίσια της συμφωνίας). Στον προϋπολογισμό του 1996 προβλέπονται 78 εκατ. δολάρια για την αγορά νέων αρμάτων. Ένα άλλο πολύ ενδιαφέρον σημείο είναι ότι στο πρόγραμμα της επίσκεψης περιλαμβάνετο επίδειξη του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S300PMU σε μονάδα του Ρωσικού Στρατού. Σ' αυτό το πολύ προηγμένο σύστημα επικεντρώνεται η προσοχή της Ε.Φ. μετά την απόκτηση από την Τουρκία των πυραύλων ATACMS. – Κονδύλια ύψους 11 εκατ. δολαρίων διέθεσε η Κύπρος μέσα στον περασμένο Μάρτιο σαν προκαταβολές για την έναρξη των παρακάτω προγραμμάτων. α. Ανακατασκευή 52 αρμάτων ΑΜΧ30 από την GIAT. Τα άρματα αυτά θα είναι επιχειρησιακά πριν το καλοκαίρι. β. Αγορά 200 οχημάτων γενικής και ειδικής χρήσης από την ΕΛΒΟ. γ. Αγορά διασκορπιστών ναρκών (για το τελευταίο οι πληροφορίες είναι ακόμη συγκεχυμένες σε ό,τι αφορά την τελική επιλογή). – Η Ε.Φ. ετοιμάζει πρόγραμμα αναβάθμισης των αντιαεροπορικών πυραύλων Mistral που διαθέτει. Συγκεκριμένα θα αγοραστεί σύστημα ραντάρ και συντονισμού πυρός Mistral Coordination Post (MCP) της Μatra. Το ραντάρ θα έχει τη δυνατότητα ιχνηλάτησης έως και 8 αεροσκαφών σε απόσταση 20 χιλιομέτρων. Το MCP θα μπορεί να συντονίζει έως και 9 μονάδες πυρός προσδίδοντάς τους και δυνατότητα βολής τη νύκτα καθώς και με όλες τις καιρικές συνθήκες. – Σύμφωνα με το ΡΙΚ, οι ενισχύσεις που απέστειλαν οι Τούρκοι στην Κύπρο από το Νοέμβριο του 1995 έως και τον Ιανουάριο του '96 ανέρχονται σε 70 άρματα και 50 ΤΟΜΠ/ΤΟΜΑ. Παλαιότερες πάντως πληροφορίες έδιναν μεγαλύτερους αριθμούς. Συνεργάστηκε ο Χ. Γεωργίου ΑΛΒΑΝΙΑ – Αμερικάνικο υλικό από τα πλεονάσματα των Ε.Δ. των ΗΠΑ άρχισε να παραλαμβάνει η Αλβανία. Αν και δεν έγιναν γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες, πιστεύεται ότι αυτό περιορίζεται σε τροχαίο υλικό, ελαφρά όπλα, υλικό υγειονομικού και τηλεπικοινωνιών κ.ά. Την προμήθεια πάντως βαρέων όπλων, αεοσκαφών και πολεμικών σκαφών συζήτησε ο αμερικανός υπουργός Αμυνας σε πρόσφατη επίσκεψή του στα Τίρανα. Αν και δεν δόθηκαν συγκεκριμένες υποσχέσεις, αμερικανοί επίσημοι δήλωναν ότι η Αλβανία θα παραλάβει μέσα στους επόμενους μήνες υλικό αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων. Στην αμερικανο-αλβανική συνάντηση συζητήθηκε επίσης και το ενδεχόμενο παροχής στρατιωτικών διευκολύνσεων στο αλβανικό έδαφος. ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ – Υπερσύγχρονο δίκτυο τακτικών επικοινωνιών βρετανικής κατασκευής πρόκειται να αποκτήσει ο Βουλγαρικός Στρατός. Η πρώτη φάση του προγράμματος, αξίας περίπου 6 εκατομμυρίων δολαρίων άρχισε ήδη να χρηματοδοτείται, ενώ υπογράφηκε και συμφωνία συμπαραγωγής της κατασκευάστριας Racal με τη βουλγαρική εταιρία Samel 90. Το σύστημα θα εξασφαλίζει υψηλής ποιότητας επικοινωνίες συμπεριλαμβανομένης και της μεταφοράς στοιχείων ανάμεσα στο γενικό επιτελείο και τα επιτελεία των μεγάλων στρατιωτικών σχηματισμών. – Πληροφορίες γερμανικού τηλεοπτικού καναλιού αναφέρουν ότι η Βουλγαρική Αεροπορία δεν αποδέχθηκε και επέστρεψε 12 ελικόπτερα Mil Mi-24 ΗindΚπου αποτελούσαν παραχώρηση της Μόσχας. Σαν αιτία αναφέρθηκε η πολύ κακή κατάσταση των αεροσκαφών που θα απαιτούσαν 10-15 εκατ. δολάρια για να επισκευαστούν και να έλθουν σε πτήσιμη κατάσταση. Δεν είναι γνωστό εάν τα ελικόπτερα αποτελούσαν δωρεά ή παραχωρούντο έναντι ρωσικού χρέους προς τη γειτονική μας χώρα. – Πωλήσεις ύψους 160 εκατ. δολαρίων επέτυχε η πολεμική βιομηχανία της Βουλγαρίας το 1995. Σύμφωνα με ανακοίνωση του βούλγαρου υπουργού Βιομηχανίας κ. Βούτζεβ, τα 9/10 των πωλήσεων αφορούν δοσοληψίες με χώρες της Μέσης Ανατολής και το υπόλοιπο παραγγελίες των βουλγαρικών Ε.Δ. Παλαιότερα είχαν υπάρξει αναφορές ότι η Βουλγαρία είχε προμηθεύσει με όπλα τόσο την Αλβανία όσο και την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. ΤΟΥΡΚΙΑ – Η επίσκεψη του τούρκου προέδρου Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ στην Ουάσιγκτον τον περασμένο μήνα σηματοδότησε πολλές εξελίξεις που πρόκειται να επηρεάσουν άμεσα τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Οι επαφές του τούρκου προέδρου στις ΗΠΑ, αν και είχαν σαν κύριο θέμα τους τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το κυπριακό, συμπεριέλαβαν και θέματα εξοπλισμών. Λόγω της μη κυβερνητικής ιδιότητάς του, ο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ περιορίστηκε στο να προωθήσει ορισμένα γενικά θέματα, ανάμεσά τους και την επίσπευση εκτέλεσης ορισμένων παραγγελιών που έχουν σε εκκρεμότητα οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις. Υπήρξε ακόμη έντονη τουρκική προσπάθεια για να κατευναστούν αμερικάνικοι πολιτικοί κύκλοι σχετικά με τη χρήση αμερικάνικων όπλων στις επιχειρήσεις του τουρκικού στρατού εναντίον των Κούρδων. Το θέμα έχει πάρει, λόγω των επικείμενων αμερικάνικων προεδρικών εκλογών, διαστάσεις με αποτέλεσμα να κινδυνεύει η έγκριση από το Κογκρέσο της πώλησης στην Τουρκία διαφόρων συστημάτων. Κατά συμβουλή του Πενταγώνου, η Αγκυρα κράτησε ιδιαίτερα χαμηλούς τόνους στο θέμα. Δεν επιβεβαιώνεται επίσης η δέσμευση της πώλησης 10 ελικοπτέρων AH-1W που έχει παραγγείλει ο Τουρκικός Στρατός, πληροφορία που αναφέρθηκε σε πολλά ελληνικά μέσα ενημέρωσης. Στην πραγματικότητα υπήρξε μια αναβολή στην αίτηση της άδειας εξαγωγής του Πενταγώνου από το Κογκρέσο και η διαδικασία μεταφέρθηκε για ευνοϊκότερο χρόνο, σε λίγες εβδομάδες. Η προώθηση πάντως του αξίας 140 εκατ. δολαρίων προγράμματος συνεχίζεται σε ό,τι αφορά την εκτέλεσή του από την κατασκευάστρια εταιρία. – Έντονη αντίδραση εμφανίστηκε στο Κογκρέσο σχετικά με το πρόγραμμα παράδοσης στο Τουρκικό Ναυτικό των τριών φρεγατών κλάσης «Οliver H. Ρerry» υπό το πρίσμα των πρόσφατων γεγονότων στο Αιγαίο. Αρκετά μέλη του Κογκρέσου εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην παράδοση των σκαφών τη στιγμή αυτή αν και εξέφρασαν την άποψη της αναθεώρησης της απόφασης ή τουλάχιστον της καθυστέρησης υλοποίησής της. – Παρόλη την αρχική δυστοκία, το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των τουρκικών αεροσκαφών F-5 κάτω από την επίβλεψη της αμερικανικής Triton Systems φαίνεται ότι έχει ξεκινήσει. Μετά την επιλογή της Sogerma-Socea, θυγατρικής της Αεροσπασιάλ σαν του κυρίου αναδόχου του προγράμματος, φαίνεται ότι η ΤΗΚ έχει παραδώσει ήδη δύο αεροσκάφη που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν ως πρωτότυπα. Όπως είναι γνωστό μετά την εγκατάλειψη της αρχικής ιδέας εκτέλεσης προγράμματος εκσυγχρονισμού των F-5 στην Τουρκία, υιοθετήθηκε η πρόταση της Triton που προτίθεται να αναβαθμίσει 70 συνολικά αεροσκάφη. Από αυτά 36 θα παραδοθούν στην Τουρκική Αεροπορία σαν προωθημένα εκπαιδευτικά, εισαγωγικά στα μαχητικά F-16 και τα υπόλοιπα 34 θα πουληθούν στη διεθνή αγορά προκειμένου να χρηματοδοτηθεί το πρόγραμμα. Πάντως η κατασκευή πρωτοτύπου δεν σημαίνει κατά κανέναν τρόπο ότι το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί δεδομένου ότι η πώληση των εκσυγχρονισμένων αεροσκαφών θα είναι εξαιρετικά δύσκολη σε μια περίοδο όπου υπάρχει υπερπροσφορά αεροσκαφών στη διεθνή αγορά και περιορισμένη μόνο ζήτηση. Το πρωτότυπο αεροσκάφος, σύμφωνα με πληροφορίες, θα παραδοθεί για δοκιμές μέσα στο καλοκαίρι. – Η ΤΗΚ αναβαθμίζει το εκπαιδευτικό της πρόγραμμα και ιδιαίτερα ό,τι αφορά την ειδική εκπαίδευση όπλων και τακτικής (ανάλογη του ελληνικού ΣΟΤ). Σήμερα το πρόγραμμα διεξάγεται δύο-τρεις φορέςτο χρόνο από την 132η Μοίρα στην αεροπορική βάση έξω από το Ικόνιο. Στα μελλοντικά σχέδια της Τουρκικής Αεροπορίας περιλαμβάνεται η αναβάθμιση του Σχολείου με τη μετατροπή της Μοίρας σε «Αggressors» κατά τα αμερικάνικα πρότυπα. Η μονάδα θα αποτήσεις μόνιμο στόλο αεροσκαφών από τους τύπους που διαθέτει η ΤΗΚ αλλά και επίγειο εξοπλισμό για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της εκπαίδευσης με σύγχρονες μεθόδους. Υπενθυμίζεται ότι πριν από αρκετά χρόνια υπήρχε η πρόθεση της δημιουργίας ενός μεγάλου πεδίου βολής του ΝΑΤΟ κοντά στο Ικόνιο, πρόγραμμα που τελικά δεν χρηματοδοτήθηκε. Αν και η Αγκυρα δεν θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει από μόνη της παρόμοιες εγκαταστάσεις είναι πιθανό ότι θα προσπαθήσει κάποιους από τους αρχικούς στόχους. Ίσως μάλιστα προσβλέπει στο να προσελκύσει στο να χρησιμοποιούν το πεδίο και κάποιες άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου υπάρχουν περιορισμοί στην εκπαίδευση λόγω καιρού ή περιβαντολλοντολογικών απαγορεύσεων. – Πρόγραμμα αναβάθμισης των αντιαεροπορικών συστημάτων τύπου Rapier που διαθέτουν οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις έχει εκπονηθεί και είναι άμεσα εκτελέσιμο. Το πρόγραμμα ενσωματώνει στο οπλικό σύστημα βρετανικής σχεδίασης, αρκατά από τα στοιχεία του νεότερου Rapier 2000 που προωθεί η ΒΑe. Υπενθυμίζεται ότι εκτός των Rapier που είχε αρχικά αγοράσει η Τουρκία, πριν από μερικά χρόνια, είχε παραχωρηθεί και αριθμός τέτοιων οπλικών συστημάτων που χρησιμοποιούσαν οι ΗΠΑ για την προστασία των βάσεων που διατηρούσαν σε τουρκικό έδαφος. Πιστεύεται ότι ο εκσυγχρονισμός αφορά το σύνολο των συστημάτων. ΛΕΖΑΝΤΟΚΕΙΜΕΝΟ Καθελκύστηκε, παρουσία της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας του υπουργείου Εθνικής Αμυνας η τελευταία από τις τρεις φρεγάτες που ναυπηγούνται στα Ελληνικά Ναυπηγεία με βάση το πρότυπο της φρεγάτας ΥΔΡΑ. Και το όνομα αυτής: «ΣΑΛΑΜΙΣ» εις ανάμνηση της ιστορικής ναυμαχίας, που έγινε το 480 π.Χ. στα στενά της Σαλαμίνας. Τον επόμενο μήνα αναμένεται η έναρξη δοκιμών εν πλω της πρώτης φρεγάτας, η οποία κατασκευάσθηκε στην Ελλάδα «ΣΠΕΤΣΑΙ». Στη φωτογραφία του Δ. Παναγιωτόπουλου η «ΣΑΛΑΜΙΣ» πέφτει στα νερά του Σαρωνικού. ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΟΣ ΑΕW Ισχυρός ανταγωνισμός για την απόκτηση αεροσκαφών Έγκαιρης Προειδοποίησης από την Τουρκική και την Ελληνική Αεροπορία αναπτύσσεται ήδη και ίσως αποτελέσει για την Ελλάδα τη σημαντικότερη μελλοντική αγορά, με προτεραιότητα ακόμη και από την προβλεπόμενη αγορά νέων μαχητικών. Όπως είχαμε γράψει και στο προηγούμενο τεύχος μας, ενδιαφέρον για την απόκτηση τέτοιων αεροσκαφών που θεωρούνται σημαντικοί πολλαπλασιαστές δύναμης έχουν εκφράσει και οι δύο χώρες. Αναφορικά με την Τουρκία, κατασκευάστριες εταιρίες στο χώρο εκτιμούν ότι θα υπάρξει σύντομα σχετικός διεθνής διαγωνισμός για την προμήθεια τέτοιων αεροσκαφών στα πλαίσια ενός προγράμματος που η αξία του αναμένεται να ξεπεράσει το ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αυτές οι τουρκικές ανάγκες υπολογίζονται σε έξι ίσως και οκτώ αεροσκάφη, αναλόγως με τον τύπο που θα επιλεγεί. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ήδη έχουν υπάρξει επαφές τόσο με την αμερικάνικη κυβέρνηση όσο και με κατασκευάστριες εταιρίες στις ΗΠΑ. Δεδομένου ότι η διαθεσιμότητα μεταχειρισμένου υλικού (E-2) είναι πρακτικά ανύπαρκτη, οι πιθανότητες είναι ότι οι δύο χώρες θα στραφούν προς την αγορά νέων αεροσκαφών, κάτι που φαίνεται να προωθεί και η Ουάσιγκτον. Δεν αποκλείεται βέβαια και μια ενδιάμεση λύση, όπως η αγορά μεταχειρισμένων αεροσκαφών (που θα επιτρέψει στο Αμερικάνικο Ναυτικό να χρηματοδοτήσει την αγορά νέου υλικού) και ο εκσυγχρονισμός τους, αν και αυτή η λύση συγκεντρώνει μικρές ελπίδες. Εξαιρουμένου του ικανότατου αλλά δαπανηρότατου συστήματος ΑWΑCS της Μπόινγκ, οι άλλες δύο επιλογές προελεύσεως ΗΠΑ είναι η αγορά E-2C που προσφέρει η Νόρθροπ Γκράμαν και η υιοθέτηση της πρότασης της Λόκχιντ για μια έκδοση AEW του νέου C-130J. Στο τελευταίο τοποθετείται το σύστημα που χρησιμοποιεί το Ε-2CΚμε την κεραία σ' ένα δίσκο στην κορυφή του καθέτου σταθερού. Τέτοια μετασκευή θα μπορούσε να γίνει και σε παλαιότερες εκδόσεις του Hercules, ενώ θεωρητική επιλογή αποτελεί και μια αντίστοιχη μετασκευή του P-3 Orion. Ένα τέτοιο αεροσκάφος P-3 AEW με το ραντάρ του Hawkeye χρησιμοποεί η υπηρεσία δίωξης λαθρεμπορίου στις ΗΠΑ εδώ και αρκετά χρόνια. Εκτός των ανωτέρω αμερικάνικων σχεδιάσεων, στους αντίστοιχους διαγωνισμούς αναμένεται να συμμετάσχουν και δύο ακόμη συστήματα, το ισραηλινής σχεδίασης Phalcon και το σουηδικό Erieye. Οι πιθανότητες όμως υιοθέτησής τους θα πρέπει να θεωρούνται περιορισμένες δεδομένης της αδυναμίας χρηματοδότησης της προμήθειας με καλύτερους όρους από τις ΗΠΑ. Από τις πληροφορίες που υπάρχουν, η Αγκυρα φαίνεται ότι δίνει στο όλο θέμα ιδιαίτερη έμφαση και το εντάσσει στο όλο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της αεροπορίας της που περιλαμβάνει επίσης την ολοκλήρωση του προγράμματος των F-16 και την απόκτηση αεροσκαφών εναερίου ανεφοδιασμού. Μια τουρκική αγορά αεροσκαφών AEW θα ανατρέψει δραματικά την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο, κάτι που φαίνεται ότι απασχολεί ιδιαίτερα την ηγεσία του ΥΕΘΑ που παρακολουθεί στενά τις σχετικές εξελίξεις. Πληροφορίες μάλιστα αναφέρουν ότι και η ελληνική πλευρά έχεικάνει προκαταρκτικές επαφές αν και δεν είναι ακόμη του επιπέδου που πραγματοποίησε η Αγκυρα. ΔΡΟΜΟΛΟΓΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑ ΑΡΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ; Η Αγκυρα επιταχύνει την αγορά νέων αρματών μάχης και προχωρεί μάλιστα σε διαδικασίες για την αξιολόγηση διαφόρων τύπων. Πηγές της σχετικής βιομηχανίας εκτιμούν ότι το τουρκικό πρόγραμμα αφορά 1.200-1.500 νέα άρματα μάχης η αξία των οποίων θα φτάσει σε πολλά δισεκατομμύρια δολάρια. Ήδη τούρκοι αξιωματικού και αξιωματούχοι του διεύθυνσης εξοπλισμών της γειτονικής χώρας επισκέφθηκαν το Φεβρουάριο διάφορες εγκαταστάσεις στις ΗΠΑ που σχετίζονται με την κατασκευή και τη συντήρηση του Μ1Α2 που αποτελεί ένα από τα υποψήφια άρματα μάχης. Ανάμεσα στις εγκαταστάσεις που επισκέφθηκαν οι τούρκοι επίσημοι ήταν εργοστάσια όπου συναρμολογείται το άρμα από την Τζένεραλ Νταϊνάμικς και βάσεις του Αμερικανικού Στρατού όπου εδρεύουν ή συντηρούνται τέτοιου είδους οχήματα. Η επίσκεψη, χαρακτηρίστηκε σαν «εξερευνητική» από εκπρόσωπο της τουρκικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον. Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι το Μ1Α2 Αbrams στα πλαίσια της διεθνούς έκθεσης αμυντικού υλικού που πραγματοποιήθηκε στην τουρκική πρωτεύουσα. Οι σχετικές πληροφορίες αναφέρουν ότι οι προδιαγραφές του νέου τουρκικού άρματος θα αφορούν ένα όχημα με βάρος 60 περίπου τόνων, κινητήρα 1.500 ίππων εξοπλισμένο με πυροβόλο 120 χιλιοστών και προηγμένο ΣΕΠ. Εάν επαληθευτούν, τότε το βάρος θα είναι ο αποφασιστικός παράγοντας δεδομένου ότι βρίσκεται στο κάτω άκρο της κλίμακας όλων των συγχρόνων αρμάτων που έχουν βάρος από 65 έως και 70 τόνους. Εκπρόσωπος πάντως της Τζένεραλ Νταϊνάμικς φέρεται να δήλωσε ότι θα μπορούσε «να υπάρξει μια έκδοση του Μ1Α2 που να ταιριάζει στις τουρκικές ανάγκες». Ανάλογες ήταν και δηλώσεις εκπροσώπου της γαλλικής GIAT που αναμένεται να προσφέρει το Leclerc όταν υπάρξει πρόσκληση για επίσημη υποβολή προτάσεων από την πλευρά της Αγκυρας. Δεδομένου ότι η τουρκική προμήθεια είναι η μεγαλύτερη του είδους της στον ορίζοντα της σχετικής βιομηχανίας είναι επόμενο ότι έχει κινητοποιηθεί το σύνολο των εταιριών που κατασκευάζουν άρματα μάχης. Αλλο υποψήφιο άρμα αναμένεται να είναι το γερμανικό Leopard 2, αν και η κατασκευάστρια Κράους Μαφάι που γνωρίζει καλά την τουρκική αγορά εκτιμά ότι οποιαδήποτε απόφαση βρίσκεται ακόμη χρονικά μακριά. Μια έκδοση του βρετανικού Challenger αναμένεται να προτείνει η Βίκερς. Η τελευταία μάλιστα βρίσκεται σε σχετικά πλεονεκτική θέση αφού έχει ήδη προετοιμάσει μια έκδοση του οχήματος με ισχυρότερο κινητήρα MTU στη θέση του αρχικού Πέρκινς των 1200 ίππων και έχει μειώσει το βάρος του οχήματος που περιορίζεται τώρα στους 61 τόνους. Η έκδοση αυτή προετοιμάστηκε για να προσφερθεί στη Σαουδική Αραβία. Αστάθμητος παράγοντας στη διαδικασία θα είναι η πιθανή προσφορά από ρώσους κατασκευαστές προηγμένων αρμάτων Τ-80, οι τιμές των οποίων θεωρούνται σήμερα εξαιρετικά ανταγωνιστικές. Δεν αποκλείεται μάλιστα να υπάρξουν και προσφορές από χώρες όπως η Σλοβακία (ZTS T-72M2 Moderna) ή η Πολωνία (ΡΤ-91). Φυσικά οποιαδήποτε τουρκική απόφαση θα προϋποθέτει τη σύσταση στην Τουρκία γραμμής παραγωγής του άρματος. Το σχετικό χρονοδιάγραμμα προβλέπει την αντικατάσταση των παλαιότερων Μ48 και Μ60 μέχρι το έτος 2004. Τις εξελίξεις παρακολουθεί στενά και την ελληνική πλευρά δεδομένου ότι η απόκτηση από τον τουρκικό στρατό ενός προηγμένου άρματος μάχης με πυροβόλο 120 χιλιοστών, σύγχρονο ΣΕΠ και πλήρη δυνατότητα μάχης τηνύκτα θα ανέτρεπε την ποιοτική ισορροπία που υπάρχει σήμερα. Έτσι, πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται ήδη η ελληνική αντίδραση σε μια τέτοια περίπτωση που πιθανότατα να περιλαμβάνει και την προμήθεια νέου, ανάλογων ικανοτήτων άρματος και από τον Ελληνικό Στρατό. ΔΙΑΤΗΡΕΙΤΑΙ Η ΑΝΑΛΟΓΙΑ 7:10 ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ; Αν και η βοήθεια που έχει ζητήσει για την Ελλάδα και την Τουρκία η αμερικάνικη κυβέρνηση για το 1997 αντιπροσωπεύει μόλις το 1% του συνολικού ποσού των 3.268 εκατομμυρίων δολαρίων, φαίνεται ότι θα αποτελέσει το κύριο πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στο State Department και το Κογκρέσο. Αιτία φυσικά είναι τα πρόσφατα περιστατικά στην Ίμια αλλά η συνεχιζόμενη ένταση ανάμεσα στις δύο χώρες, αλλά και η αντιδράσεις στο Κογκρέσο για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία και τη δράση του τουρκικού στρατού εναντίον των Κούρδων. Η κυβέρνηση Κλίντον έχει ζητήσει 175 εκατ. δολάρια για την Τουρκία και 122,5 εκατ. για την Ελλάδα, ποσά που διατηρούν την αναλογία 7:10 που έχουν τηρήσει μέχρι τώρα όλες οι αμερικάνικες κυβερήσεις. Η κύρια αντίδραση στη συνέχιση της βοήθειας προς την Αγκυρα εμφανίστηκε στην Επιτροπή Διεθνών Σχέσεων και Διεθνών Υποθέσεων όπου αρκετά μέλη του Κογκρέσου και της γερουσίας έχουν εκδηλωθεί υπέρ της διακοπής της βοήθειας προς την Τουρκία. Αν και σαν επιχείρημα χρησιμοποιείται παλαιότερη υπόσχεση της κυβέρνησης ότι η βοήθεια θα διακοπεί, οι βαθύτεροι λόγοι είναι αυτοί που αναφέρθηκαν παραπάνω. Θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι οποιαδήποτε περικοπή της στρατιωτικής βοήθειας (που έχει, όπως και για την Ελλάδα, τη μορφή δανείου) θα σημάνει αυτόματα και την αντίστοιχη περικοπή των ποσών για την Αθήνα. Το μεγαλύτερο ποσό στο φετινό κατάλογο των αποδεκτών στρατιωτικής βοήθειας, ύψους $1,8 δις λαμβάνει το Ισραήλ και μάλιστα σαν δωρεά, ενώ τη δεύτερη θέση πριν την Τουρκία και την Ελλάδα καταλαμβάνει η Αίγυπτος με ποσό $1,3 δις. H FOKKER ΣΕ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΕΩΚΟΠΙΑΣ Μετά από μία σειρά αποτυχημένων διαπραγματεύσεων για την ανεύρεση και εξασφάλιση συνεργατών με οικονομική συμμετοχή στις υποχρεώσεις της (η εταιρία βρισκόταν στο τραπέζι των συνομιλιών μέχρι την τελευταία στιγμή με τη Νοτιοκορεάτικη Samsung) η Fokker ανακοίνωσε στις 15 του περασμένου Μαρτίου ότι στις 6 το πρωί της ίδιας ημέρας το δικαστήριο του Αμστερνταμ κήρυξε με απόφασή του τις, NV Koninklijke Nederlandse Vliegtuigenfabriek Fokker, Fokker Aircraft BV και Fokker Administration BV, σε κατάσταση χρεωκοπίας. Μετά από 77 χρόνια ζωής (1919-1996) στον τομέα των αεροπορικών κατασκευών και δραστηριότητες οι οποίες είχαν σαν αποτέλεσμα τη σχεδίαση και παραγωγή 125 συνολικά τύπων αεροσκαφών, οι σημερινές γραμμές παραγωγής των Fokker 50/70/100 θα κλείσουν. Από τους 5.664 εργαζομένους και των τριών εταιριών που προαναφέρθηκαν, 950 περίπου θα απορροφηθούν από το νέο Fokker Aviation Group που θα σχηματιστεί, ενώ 350 περίπου εργαζόμενοι θα εξακολουθήσουν να εργάζονται στις γραμμές παραγωγής για ένα χρονικό διάστημα τριών περίπου ακόμα μηνών, προκειμένου να παραδοθούν τα αεροσκάφη που έχουν παραγγελθεί από διάφορους αερομεταφορείς. Δεν έχει ακόμη ξεκαθαριστεί το εάν μέρος του συνόλου ή το σύνολο των 350 αυτών εργαζομένων θα «βρίσκεται» μεταξύ των 950 που θα παραμείνουν. H Fokker έχει ήδη ενημερώσει τους χρήστες αεροσκαφών της ανά τον κόσμο, ότι υποστήριξη σε εξοπλισμό, ανταλλακτικά και τεχνογνωσία θα εξακολουθεί να παρέχει κανονικά προκειμένου να διατηρηθεί ο στόλος των 1.130 συνολικά Fokker πτητικά ενεργός και ασφαλής. H Fokker Aircraft BV θα συνεχίσει τις δραστηριότητές της μέσω δύο μικρότερων ξεχωριστών εταιριών, των Fokker Product Support BV και Fokker Aircraft Services BV, με έδρα το Schipol του Αμστερνταμ και δύναμη 2.500 περίπου εργαζομένων. ΚΑΤΑΡΡΙΨΗ ΔΥΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ CESSNA 337 ΑΠΟ KOYBANIKO MIG-29 Στις 24 του περασμένου Φεβρουαρίου δύο δικινητήρια Cessna Model 337 Skymaster που ανήκαν στην οργάνωση εξόριστων Κουβανών «Βrothers to the Rescue» καταρρίφθηκαν από ένα MiG-29 της πολεμικής αεροπορίας της Κούβας «Forca Aerea Revolucionaria», ενώ εκτελούσαν αποστολή βοήθειας κουβανών φυγάδων. Και τα δύο αεροσκάφη έφεραν αμερικάνικα νηολόγια (N5485S και N2456S) και πετούσαν πάνω από διεθνή χωρικά ύδατα καθώς το πρώτο βρισκόταν περί τα 39 και το δεύτερο 29 περίπου χιλιόμετρα ανοικτά των ακτών της Κούβας, αρκετά δηλαδή «έξω» από το νόμιμο όριο των 19 χιλιομέτρων (12 μίλια). Σκάφη της αμερικάνικης ακτοφυλακής, ελικόπτερα, ένα HU-25 Guardian και ένα HC-130H στάλθηκαν στην περιοχή για την αναζήτηση επιζώντων, συνοδευόμενα από F-16 της U.S.A.F. To κουβανικό MiG-29, που απογειώθηκε από τη βάση του San Antonio de los Banos, συνοδευόταν από ένα MiG-23 και κατέρριψε τα δύο Cessna χρησιμοποιώντας ισάριθμους πυραύλους τύπου AA-8 Aphid (R-60MK) χωρίς να προβεί σε καμία προειδοποίηση. H αμερικάνικη κυβέρνηση καταδίκασε την ενέργεια και ζήτησε άμεσες εξηγήσεις από την κουβανική πλευρά, ενώ ταυτόχρονα προέβη και σε κυρώσεις υπό τη μορφή λήψης περιοριστικών μέτρων στις πτήσεις κουβανικών πολιτικών αεροσκαφών από και πρός τις Η.Π.Α. H οργάνωση «Βrothers to the Rescue» είχε προειδοποιηθεί αρκετές φορές στο παρελθόν από την αμερικάνικη κυβέρνηση για τον κίνδυνο που διέτρεχαν τα πληρώματα της καθώς σε ένα περιστατικό που έλαβε χώρα τον Ιούνιο του 1995, ένα από τα αεροσκάφη της πετώντας χαμηλά πάνω από την κεντρική παραλιακή λεωφόρο της Havana έριξε προκηρύξεις οι οποίες καλούσαν τους Κουβανούς σε κίνημα ανατροπής του προέδρου της χώρας Fidel Castro!!! Μετά από το γεγονός αυτό οι Κουβανοί εγκατέστησαν στοιχεία αντιαεροπορικών πυροβόλων και πυραύλων στις περισσότερες ακτές και ένα παρόμοιο επεισόδιο στις αρχές του περασμένου Ιανουαρίου όξυνε ακόμη περισσότερο την ήδη τεταμένη κατάσταση... TO JAST ΑΠΟΚΤΑ ΑΚΡΟΦΥΣΙΑ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΩΣΗΣ KAI XANEI TO OYPAIO ΠΤΕΡΩΜΑ H σχεδιαστική ομάδα της McDonnell Douglas που έχει τον ηγετικό ρόλο στην εξέλιξη του προγράμματος ανάπτυξης του νέου τακτικού επιθετικού αεροσκάφους (JAST: Joint Advanced Strike Technology aircraft) -διεξάγεται σε συνεργασία με την Northrop-Grumman και την British Aerospace- κατέληξε πρόσφατα στη διαμόρφωση του αεροσκάφους μετά από την απόφαση να υιοθετηθεί κινητήρας (o F119 της Pratt & Whitney) με ακροφύσιο μεταβολής της διεύθυνσης της ώσης. Σύμφωνα με τους τεχνικούς της MDD η μεταβαλλόμενη διεύθυνση της ώσης θα συμβάλλει καθοριστικά στην αύξηση της αποτελεσματικότητας του αεροσκάφους σαν πλατφόρμα μεταφοράς και χρήσης οπλικών συστημάτων, την επιχειρησιακή του ευελιξία καθώς και την αύξηση της επιβιωσιμότητάς του στο μελλοντικό επιχειρησιακό περιβάλλον. Πιο συγκεκριμένα έχει ήδη γίνει γνωστό ότι τόσο οι εκδόσεις ξηράς, όσο και οι ναυτικές εκδόσεις (συμβατική και κατακόρυφη -STOVL: Short Take Off Vertical Landing- απο/προσγείωση) θα εφοδιαστούν με κινητήρα που θα διαθέτει ακροφύσια μεταβολής της διεύθυνσης ώσης. Οι εκδόσεις STOVL θα διαθέτουν δύο περιστρεφόμενα ακροφύσια και έναν ακόμη κινητήρα εγκατεστημένο ακριβώς πίσω από το θάλαμο διακυβέρνησης. H τροφοδοσία του κινητήρα κατακόρυφης ανύψωσης σε αέρα θα εξασφαλίζεται μέσω ενός αεραγωγού, η εισαγωγή του οποίου θα βρίσκεται στη ράχη της ατράκτου. Ήδη η General Electric και η Allison έχουν προτείνει σχέδια ενός κινητήρα ο οποίος θα αποδίδει μέγιστη ώση της τάξης των 16.000 λιβρών (7.258 κιλά). Ενώ αρχικά προβλεπόταν η εκκίνηση του κινητήρα κατακόρυφης ανύψωσης μέσω της παροχής πεπιεσμένου αέρα από τον F119, τελικά αποφασίστηκε η πρόβλεψη δυνατότητας αυτόνομης εκκίνησης του καθώς βρίσκεται υπό εξέλιξη αυτήν την εποχή μία προσπάθεια εξασφάλισης μεγαλύτερου βαθμού επιβιωσιμότητας μέσω της χρήσης του κινητήρα αυτού σε ευθεία και οριζόντια πτήση σε περίπτωση που ο κύριος κινητήρας απωλεσθεί. Το κύριο εξωτερικό χαρακτηριστικό του αεροσκάφους που υποδεικνύει την υιοθέτηση ακροφυσίων μεταβολής της διεύθυνσης της ώσης (thrust vectoring nozzles), είναι η απουσία κάθετων και οριζόντιων ουραίων πτερυγικών επιφανειών. Αντί μίας τέτοιας συμβατικής διάταξης η ομάδα σχεδίασης της MDD προτείνει την υιοθέτηση ουραίων πτερυγικών επιφανειών οι οποίες θα σχηματίζουν θετική δίεδρο 25® με την άτρακτο. H διάταξη αυτή θα περιορίσει την οπισθέλκουσα αυξάνοντας έτσι την ακτίνα του αεροσκάφους και θα αυξήσει την ευελιξία του. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξαν οι τεχνικοί της εταιρίας μετά από μία σειρά εξομοιώσεων, δοκιμών μοντέλων υπό κλίμακα σε αεροσήραγγες και μελετών παραμέτρων που καταγράφηκαν. Θετικά πρόκειται να συμβάλλει στην εξέλιξη του προγράμματος και η σειρά δοκιμών που θα διεξαχθεί με δύο ειδικά ακροφύσια της Pratt & Whitney τα οποία μεταβάλλουν τη διεύθυνση της ώσης μέχρι και 20® προς όλες τις κατευθύνσεις. Τα ακροφύσια αυτά αναπτύχθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος ACTIVE (Advanced Control Technology for Integrated Vehicles) στο οποίο συμμετέχουν η U.S.A.F., η N.A.S.A., η Pratt & Whitney και η McDonnell Douglas. Ένα F-15B εφοδιασμένο με κινητήρες F100-229 και τα ακροφύσια που προαναφέραμε, πρόκειται να διεξάγει μία σειρά δοκιμών προκειμένου να διερευνηθεί η συμπεριφορά του σε όλο το εύρος του φακέλου πτήσεως. H ομάδα της M.D.D. αξιολόγησε επίσης και στοιχεία που προέρχονται από τις δοκιμές των F-18 HARV (High Alpha Research Vehicle) και F-16 MATV (Multi-Axis Thrust Vectoring). Να σημειώσουμε εδώ ότι με βάση μία εκτενή μελέτη που ολοκληρώθηκε με τη χρήση στοιχείων που προερχόταν από τα δύο προαναφερόμενα προγράμματα αλλά και από πορίσματα ατυχημάτων της U.S.A.F. και του U.S.N., διαπιστώθηκε ότι ένα ποσοστό κοντά στο 20% του συνολικού αριθμού των απωλεσθέντων F-14, F-15, F-16 και F/A-18 κατά την περίοδο 1973 - 1992 θα είχε διασωθεί εάν τα αεροσκάφη αυτά ήταν εφοδιασμένα με κινητήρες με ακροφύσια κατευθυνόμενης ώσης. Τουλάχιστον κατά την εκτέλεση πολύ κλειστών στροφών έχει αποδειχθεί ότι τα ακροφύσια μεταβολής της διεύθυνσης της ώσης αποτρέπουν την είσοδο του αεροσκάφους σε απώλεια στήριξης. H υιοθέτηση ακροφυσίων μεταβολής της διεύθυνσης της ώσης θα έχει ακόμη πιο θετική επίδραση στη βελτίωση των πτητικών χαρακτηριστικών σε χαμηλές ταχύτητες των αεροσκαφών που επιχειρούν από αεροπλανοφόρα. Τέλος έχει γίνει γνωστό ότι το αεροσκάφος θα έχει τη δυνατότητα μεταφοράς εσωτερικά ή εξωτερικά αναρτώμενου οπλικού φορτίου ανάλογα με την αποστολή. Μία καταπακτή στην κοιλιά της ατράκτου θα «φιλοξενεί» οπλικό φορτίο συνολικού βάρους 2.000 περίπου λιβρών (910 περίπου κιλά), ενώ θα υπάρχουν δύο πλευρικές καταπακτές καθώς και τέσσερα πτερυγικά σημεία ανάρτησης. Όλες οι καταπακτές θα έχουν κατάλληλες διαστάσεις για τη μεταφορά ενός τουλάχιστον AIM-120. ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ ΚΙΝΑΣ-ΤΑΪΒΑΝ Ένταση επικρατεί μεταξύ Κίνας και Ταϊβάν τους τρεις τελευταίους μήνες με τάσεις όξυνσης καθώς η πρώτη έχει αρχίσει να πραγματοποιεί μία σειρά αεροναυτικών ασκήσεων ευρείας κλίμακας κοντά στην Ταϊβάν από τις αρχές του περασμένου Φεβρουαρίου. H τελευταία ευρείας κλίμακας άσκηση της Κίνας πραγματοποιήθηκε μεταξύ 12 και 20 Μαρτίου με τη συμμετοχή 10 σκαφών επιφανείας και ενός παραπλήσιου αριθμού αεροσκαφών τύπου Su-27 Flanker. H συγκέντρωση κινεζικών δυνάμεων στα θαλάσσια στενά της Ταϊβάν (κοντά στο νησί Dongxiangdao ανοικτά των νοτιοανατολικών ακτών της Κίνας) αυξήθηκε σταδιακά φτάνοντας τα 40 πολεμικά πλοία, ενώ 20 συνολικά μονάδες της κινέζικης πολεμικής αεροπορίας (AFPLA: Air Force of the Peoples Liberation Army) συμμετέχουν με πτήσεις αεροσκαφών τους στην περιοχή. Τις εκτοξεύσεις τριών πυραύλων μέσης ακτίνας CSS-6 (M-9) στις 8 του περασμένου Μαρτίου, διαδέχθηκε μία σειρά εκτοξεύσεων βαλλιστικών πυραύλων επιφανείας-επιφανείας από βάση του Nanking, οι οποίοι προσέβαλαν εικονικούς στόχους ανοικτά των βορειοανατολικών και νοτιοδυτικών ακτών της Ταϊβάν. H παρουσία αμερικάνικων ναυτικών δυνάμεων στην περιοχή, 21 χρόνια μετά από τη λήξη του πολέμου του Βιετνάμ το 1975, μάλλον δεν συνέβαλε στην αποτροπή της κρίσης. Στις 15 Μαρτίου η Κίνα ανακοίνωσε την απόφασή της να συνεχίσει τις ασκήσεις μέχρι και τις 25 του μηνός, δύο μόλις ημέρες μετά από τις πρώτες προεδρικές εκλογές στην Ταϊβάν. Την επόμενη ημέρα (16 Μαρτίου) η κινέζικη κυβέρνηση αρνείται προηγούμενη διαβεβαίωσή της στις Η.Π.Α. ότι δεν σχεδιάζει εισβολή στην Ταϊβάν και απειλεί με πόλεμο εάν η Ταϊβάν διακηρύξει την ανεξαρτησίας της απαιτώντας ταυτόχρονα την απομάκρυνση των αμερικάνικων ναυτικών δυνάμεων από την περιοχή. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΜΕΝΟΥ MiG-29 H MiG-MAPO ολοκλήρωσε τις δοκιμές ενός συστήματος εναέριου ανεφοδιασμού εγκατεστημένου στο MiG-29. H δοκιμή αποτελεί μέρος ενός προγράμματος εκσυγχρονισμού των 18 μαχητικών του τύπου που πουλήθηκαν πέρυσι στη Μαλαισία. Υπάρχει όμως η πρόθεση να ενσωματωθούν επίσης και στην παραγωγή του ρωσικού μαχητικού και να προσφέρονται έτσι στους μελλοντικούς πελάτες του. Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού εκτός από την τοποθέτηση δυνατότητας εναέριου ανεφοδιασμού τύπου «probe & drogue», προβλέπει επίσης την αύξηση του φορτίου που μπορεί να μεταφέρει το μαχητικό, την ενσωμάτωση του ραντάρ Zhuk της Phazotron και την πιστοποίηση στο αεροσκάφος του πυραύλου ενεργού ραντάρ Vympel RVV-AE (R-77). Έτσι το μαχητικό αποκτά σημαντικές δυνατότηες σε ρόλο αεράμυνας. Βέβαια σημαντικότερη εξέλιξη αποτελεί η προσθήκη της δυνατότητας εναέριου ανεφοδιασμού. Μέχρι σήμερα στην πρώην Σοβιετική και τη μετέπειτα Ρωσική Αεροπορία, εκτός των βομβαρδιστικών, τέτοια δυνατότητα είχαν μόνο τα ΜiG-31και τα ναυτικής χρήσης MiG-29K. Ακόμη όμως και σ' αυτά, η υποδομή ήταν αρκετά ιδιότυπη. Στις πρόσφατες δοκιμές το MiG-29 που χρησιμοποιήθηκε, σε συνδυασμό με τάνκερ Il-78 έφερε αναδιπλούμενο σωλήνα πολύ κοντά στα δυτικά πρότυπα, όπως είναι εμφανές και στη φωτογραφία. Σύμφωνα με δηλώσεις υπευθύνων της MiG-MAPO, το συνολικό πρόσθετο βάρος στο αεροπλάνο φτάνει τα 95 κιλά, ενώ με ροή 900 κιλών το λεπτό, ο απαιτούμενος χρόνος για να πληρωθούν οι εσωτερικές και οι τρεις εξωτερικές δεξαμενές, ήταν περίπου 8 λεπτά. Η ΚΙΝΑ «ΠΑΙΖΕΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΑΡΤΙ» Η Κίνα σε μια εντυπωσιακή κίνηση που ήθελε να δείξει την έντονη δυσαρέσκια του Πεκίνου έναντι της αμερικανικής πολιτικής, προχώρησε σε μια γιγαντιαία παραγγελία επιβατικών αεροσκαφών ευρωπαϊκής προέλευσης. Η παραγγελία πραγματοποιήθηκε στη διάρκεια της επίσημης επίσκεψης του κινέζου Πρωθυπουργού Λι Πεγκ στο Παρίσι στις αρχές του μήνα. Αν και οι πληροφορίες είναι ακόμη συγκεχυμένες, πιστεύεται ότι η Κίνα θα υπογράψει τελικά συμφωνία για την αγορά 50 αεροσκαφών Α320/321. Την παραγγελία αυτή ήλπιζαν ν' αποσπάσουν αμερικάνικες εταιρίες και ιδιαίτερα η Μπόινγκ με τα νέα μοντέλα του Β737 που παρουσίασε πρόσφατα, ενώ και η ΜακΝτόνελ Ντάγκλας επιθυμούσε να συνεχίσει την παράδοσή σαν προμηθεύτριας στην κινεζική αγορά. Η πρόσφατη παραγγελία αναμένεται να προωθήση τη θέση της κοινοπραξίας Airbus από την τρίτη θέση που βρίσκεται σήμερα στην αγορά της Κίνας και να ανοίξει το δρόμο και για περαιτέρω παραγγελίες ιδιαίτερα για αεροσκάφη μεγάλης χωρητικότητας και μακρών αποστάσεων όπως το Α330 και Α340 που προορίζονται ιδιαίτερα για τις αεροπορικές εταιρίες που επιχειρούν γύρω από τη λεγόμενη «λεκάνη του Ειρηνικού». ΕΝΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΡΕΑΤΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ Κορυφώθηκε τις τελευταίες εβδομάδες η ένταση μεταξύ Βορείου και Νοτίου Κορέας μετά από μια αλληλουχία ενεργειών της Πιονγιάνγκ στις οποίες απάντησε η κυβέρνηση της Σεούλ. Η τελευταία σειρά μέτρων και αντιμέτρων ξεκίνησε όταν η Νότιος Κορέα κατηγόρησε τη Βόρειο ότι ανέπτυξε την πολεμική της αεροπορία σε νέες θέσεις κοντύτερα στην αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη σε νέους επιθετικούς σχηματισμούς και έθεσε τη δική της πολεμική αεροπορία σε συναγερμό. Στην πραγματικότητα, η κλιμάκωση είχε ξεκινήσει πέρυσι όταν σε αντίδραση προς αμερικάνικες κατηγορίες ότι η Πιονγιάνγκ αναπτύσσει πυρηνικά όπλα, η Β. Κορέα έπαψε να αναγνωρίζει τη Στρατιωτική Επιτροπή Ανακωχής που προέβλεπε η συμφωνία τερματισμού της κορεατικής σύγκρουσης τη δεκαετία του '50. Διακόπηκε έτσι κάθε επαφή σε στρατιωτικό τοπικό επίπεδο μεταξύ των δυνάμεων στο βορρά και την κοινή διοίκηση των αμερικάνικων και νοτιοκερεατικών δυνάμεων που τους αντιπαρατάσσονται. Η πρόσφατη κλιμάκωση -τις ημέρες που το περιοδικό έκλεινε την ύλη του- είχε πάρει ραδραία εξέλιξη με μαζικές εισχωρήσεις βορειοκορεατών στρατιωτών στην αποστρατικοποιημένη ζώνη και τις απειλές για άμεση αντίδραση από πλευράς του νότου. Το ανησυχητικότερο ίσως στοιχείο ήταν η ανακοίνωση της Πιονγιάνγκ, στις αρχές Απριλίου ότι δεν αναγνωρίζει πλέον τη Συμφωνία Ανακωχής του 1953. Στο μεταξύ CIA σε έκθεσή της αναφέρει ότι προηγούμενες αναφορές που εξέφραζαν φόβους ότι η Βόρειος Κορέα αναπτύσσει πυραυλικό σύστημα ικανό να πλήξει τις ΗΠΑ, είναι υπερεκτιμήσεις. Τα σημερινά βορειοκορεατικά πυραυλικά συστήματα είναι ουσιαστικά εξελίξεις πυραύλων SCUD και θα απαιτηθούν τουλάχιστον 15 χρόνια για την ανάπτυξη νέων πυραυλοκινητήρων που θα αποδΏσουν διηπειρωτική εμβέλεια. ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ Ένα νέο σύστημα ψηφιακών επικοινωνιών μέσω δορυφόρου υπόσχεται να διπλασιάσει τον αριθμό των αεροσκαφών της πολιτικής αεροπορίας που διασχίζουν τους υπερπλήρεις αεροδιαδρόμους μεταξύ Ευρώπης και βορείου Αμερικής. Έχοντας ήδη περάσει με επιτυχία τις πρώτες δοκιμές σε δύο 747, ένα της British Airways με προορισμό το Μαϊάμι και ένα της KLM που ερχόταν από την Οσάκα στο Αμστερνταμ, το ADS (Automatic Dependent Surveillance) απέδειξε ότι τα αεροσκάφη μπορούν να πετούν στο μέλλον με μικρότερες αποστάσεις ασφαλείας ανάμεσά τους, ανοίγοντας πλέον τον δρόμο για τη χρησιμοποίησή του σε όλες τις πτήσεις από το 1998. Σήμερα, τα αεροσκάφη που εκτελούν μακρινά δρομολόγια βρίσκονται συχνά χωρίς επικοινωνία με τους ελεγκτές εναερίου κυκλοφορίας για αρκετά μεγάλα χρονικά διαστήματα, γι' αυτό και ο «χώρος» που καταλαμβάνουν στον αέρα είναι πολύ μεγαλύτερος από τον όγκο τους. Ένα 747 που πετά επάνω από τον Ατλαντικό, καταλαμβάνει μόνο του έναν αεροδιάδρομο πλάτους 120 μιλίων ενώ ο κυβερνήτης του φροντίζει να παρεμβάλλονται 4.000 ft ύψος και 10 λεπτά πτήσης (περίπου 80 μίλια) από το κοντινότερο αεροπλάνο στην ίδια περιοχή. Καθημερινά οι εταιρίες δίνουν μάχη για τις συντομότερες διαδρομές όμως οι κορεσμένοι αεροδιαδρόμοι των υπερατλαντικών πτήσεων αφήνουν χώρο μόνο για λίγους... Αυτό ακριβώς υπόσχεται να διορθώσει το ADS. Προϊόν συνεργασίας των εταιριών Racal Radio και Honeywell, το ADS χρησιμοποιεί ψηφιακή ζεύξη μέσω του δορυφορικού δικτύου Inmarsat για την τακτική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των υπολογιστών του αεροπλάνου και των υπολογιστών στα κέντρα ελέγχου εναερίου κυκλοφορίας σχετικά με τη θέση και την ταχύτητα του αεροσκάφους. Για τις αεροπορικές εταιρίες αυτό σημαίνει ότι τα αεροπλάνα τους θα μπορούν να πετούν ακολουθώντας την πιο σύντομη διαδρομή αντί να κάνουν ολόκληρο γύρο, γεγονός το οποίο ισιδυναμεί με μείωση του λειτουργικού κόστους έως και 200.000 λίρες ανά αεροσκάφος το χρόνο. Ωστόσο, η τακτική επαφή με τον έλεγχο εναερίου κυκλοφορίας έχει και άλλα πλεονεκτήματα. Σε περίπτωση π.χ. που η κίνηση στο Heathrow είναι αυξημένη, ο κυβερνήτης ενός αεροπλάνου που πετά πάνω από τον Ατλαντικό ενημερώνεται σχετικά και αντί να φθάσει σύμφωνα με το πρόγραμμα και να περιμένει στο pattern τη σειρά του, μειώνει απλώς την ταχύτητά του και την κατανάλωση καυσίμων. Η συνεχής επικοινωνία με τον έλεγχο εναερίου κυκλοφορίας είναι το πρώτο επαναστατικό βήμα για την αλλαγή της λειτουργίας των αεροπορικών εταιριών στο μέλλον. Το σύστημα FANS (Future Air Navigation System) θα επιτρέπει στους υπολογιστές των αεροσκαφών να «κλείνουν» μια πτήση με προκαθορισμένους χρόνους και πορεία, αφήνοντας τις εταιρίες ελεύθερες να πετούν όπου θέλουν και όποτε θέλουν. Φυσικά τα δρομολόγια θα ελέγχονται για τυχόν συμπτώσεις. Σε αυτήν την περίπτωση ή στην περίπτωση που το σύστημα ADS εντοπίσει αεροσκάφος να έχει παρεκκλίνει της πορείας του, επεμβαίνει ο ανθρώπινος παράγων (ελεγκτής). Παραδόξως, ο βασικότερος λόγος για την τοποθέτηση νέων ψηφιακών επικοινωνιών μέσω δορυφόρου στα αεροσκάφη δεν είναι ο περιορισμός του λειτουργικού κόστους ή η ασφάλεια που παρέχουν, αλλά η αυξημένη ζήτηση εκ μέρους των επιχειρηματιών για τηλεφωνική επικοινωνία κατά τη διάρκεια της πτήσης! Από τη στιγμή που τα πολιτικά αεροσκάφη εφοδιασθούν με τις πανάκριβες δορυφορικές ζεύξεις για να συνομιλούν με τις γραμματείς τους οι πολυάσχολοι επιχειρηματίες, η προσθήκη των νέων συστημάτων κοστίζει πολύ λιγότερο. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ME TO V-22 Το πανίσχυρο ρεύμα αέρος που δημιουργούν οι έλικες του V-22 Osprey όταν το αεροσκάφος βρίσκεται σε αιώρηση είναι επικίνδυνο για τους άνδρες των ειδικών δυνάμεων που θα επιχειρήσουν καταρρίχηση σε μια ζώνη μάχης, λένε τώρα αξιωματούχοι του Πενταγώνου μετά από πρόσφατες δοκιμές. Το επίμονο πρόβλημα παρουσιάσθηκε και πάλι στις δοκιμές που έγιναν το περασμένο καλοκαίρι και φθινόπωρο, αυτή τη φορά χειρότερο από τότε που εμφανίσθηκε για πρώτη φορά, κατά τη διάρκεια παρομοίων δοκιμών ένα χρόνο πριν... Από τα 523 Osprey που σχεδιάζουν να προμηθευτούν τον 21ο αιώνα οι αμερικάνικες ένοπλες δυνάμεις, τα περισσότερα προορίζονται για το Σώμα Πεζοναυτών. 48 θα πάνε στο Ναυτικό και 50 CV-22 θα πετούν με τα χρώματα της USAF σε ειδικές αποστολές, επιτρέποντας σε καταδρομείς να καταρριχώνται με σχοινιά από τα αιωρούμενα αεροσκάφη τους. Σε αυτές τις δοκιμές εμφανίσθηκε το πρόβλημα, κάνοντας ορισμένους αξιωματούχους στο Πεντάγωνο να εκφράζουν «σοβαρές ανησυχίες». Όπως απεκάλυψε ο Τομ Κάρτερ, εμπειρογνώμονας του Πενταγώνου σε θέματα αεροναυτικής, κατά τη διάρκεια μιας καταρριχήσεως σε μια από τις δοκιμές του 1995, ένας κομμάντο που εκτελούσε «ταχεία καταρρίχηση» από ένα V-22 αιωρούμενο στα 60 πόδια, τινάχθηκε 10 πόδια πίσω από το ρεύμα των ελίκων πριν καν αγγίξει το έδαφος! «Τώρα, αν αυτό συμβεί την ώρα που προσπαθούν να κατέβουν στη στέγη μιας πρεσβείας, είναι μάλλον... άσχημο. Και οι άνδρες αυτοί περηφανεύονται ότι μπορούν να κατεβαίνουν με ακρίβεια σημείου» τονίζει. Κάποιες άλλες δοκιμές μάλιστα χρειάσθηκε να διακοπούν επειδή τα σχοινιά «έπαιζαν» τόσο πολύ, που οι υπεύθυνοι φοβήθηκαν για την ασφάλεια των ανδρών που θα τα χρησιμοποιούσαν. Πάντως το θέμα του ρεύματος των ελίκων δεν φαίνεται να απασχολεί τους Πεζοναύτες καθώς οι Marines προβλέπεται να αποβιβάζονται από τα V-22 αφού αυτά έχουν προσγειωθεί και οι κινητήρες τους λειτουργούν στο idle. ATYXHMATA ΑΠΟ ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ Δύο ρωσικά ΜiG-29 συγκρούσθηκαν στον αέρα στις 4 Μαρτίου κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης πάνω από μια αραιοκατοικημένη περιοχή της Σιβηρίας, κοντά στη λίμνη Μπαϊκάλ. Οι χειριστές πρόλαβαν να εγκαταλείψουν τα αεροσκάφη και σώθηκαν με ελαφρά μόνο τραύματα, όμως αυτό δεν μειώνει τη σοβαρότητα του συμβάντος. Ο εκπρόσωπος Τύπου της ρωσικής Αεροπορίας δήλωσε ξεκάθαρα ότι η σύγκρουση οφείλετο στην ανεπαρκή εκπαίδευση των χειριστών, ενώ ανώτατοι αξιωματούχοι εκφράζουν εντόνως την ανησυχία τους. Υποτίθεται ότι οι ρώσοι χειριστές πρέπει να βάζουν 60 ώρες πτήσης το χρόνο όμως οι πιλότοι των δύο Fulcrum που συγκρούσθηκαν είχαν πετάξει τους τελευταίους δώδεκα μήνες 13 και 15 ώρες αντιστοίχως! Το πρόβλημα έχει θίξει επανειλημμένως και ο αναπληρωτής υπουργός Αμυνας στρατηγός Μπόρις Γκρομόφ, ο οποίος επεσήμανε ότι αν δεν υπάρξει σαφής κυβερνητική πολιτική για την άμεση ενίσχυση της Αεροπορίας, τότε η επιχειρησιακή ετοιμότητα των πολεμικών Μοιρών θα μειώνεται μήνα με τον μήνα, μαζί με το επίπεδο της ασφαλείας πτήσεων. Κατά το στρατηγό, η αδράνεια και η έλλειψη επαρκών πιστώσεων θα οδηγήσουν σε νέες πτώσεις αεροπλάνων, θέτοντας άδικα σε κίνδυνο τη ζωή των πιλότων τους. Κύρια αιτία για το χαμηλό επίπεδο των πτητικών ικανοτήτων των χειριστών είναι η μείωση των ωρών πτήσεων λόγω της έλλειψης καυσίμου. «Η Αεροπορία έχει τη μισή ποσότητα καυσίμου από αυτήν που χρειάζεται και οι πιλότοι μας πετούν κατά μέσο όρο μόλις 25 ώρες το χρόνο, την ώρα που οι χειριστές της αμερικάνικης Αεροπορίας και του Ναυτικού πετούν κατά μέσο όρο 180 ώρες ετησίως», είχε προειδοποιήσει ο Μπόρις Γκρομόφ, πριν οι ώρες μειωθούν ακόμη περισσότερο... Ο μακρύς κατάλογος των ατυχημάτων απλώς επιβεβαιώνει τα αυταπόδεικτα. ΤΕΛΕΞ Η Ιορδανία έλαβε την υπόσχεση του αμερικανού προέδρου Κλίντον για το δανεισμό 16 αεροσκαφών F-16 προκειμένου να καλυφθούν οι επείγουσες αμυντικές ανάγκες της μεσανατολικής χώρας. Τα μαχητικά αποτελούν μέρος ενός «πακέτου» οπλισμού που φαίνεται ότι συμφωνήθηκε στα πλαίσια της ειρηνευτικής προσπάθειας με το Ισραήλ. Παρόλη όμως την προεδρική υπόσχεση, ο δανεισμός των F-16 συναντά ισχυρή αντίσταση στο Κογκρέσο. Παράλληλα η USAF θα αποστείλει στην Ιορδανία, για μεταστάθμευση αρκετών μηνών μία Μοίρα F-16, μία F-15, 4 αεροσκάφη ανεφοδιασμού KC-136 και ένα ή δύο αεροσκάφη AWACS. Η μεταστάθμευση κρίθηκε απαραίτητη μετά την αποχώρηση μέρους των αμερικάνικων ναυτικών δυνάμεων που περιπολούσαν στην περιοχή του Περσικού κόλπου και κλήθηκαν σε νέα καθήκοντα στην Απω Ανατολή. Το Αμερικάνικο Ναυτικό έχει αποφασίσει ν' αντικαταστήσει την αντικατάσταση όλων των μαχητικών F-14 που διαθέτει με διθέσια F/A-18F. Τα Tomcat παρουσιάζουν προβλήματα κόπωσης και συντήρησης και αποτελούν όλο και μεγαλύτερο πονοκέφαλο για τις μονάδες που τα χρησιμοποιούν. Η απόφαση δεν σημαίνει ότι η αντικατάσταση θα γίνει σε βάση 1 προς 1 δεδομένου ότι το Αμερικάνικο Ναυτικό του μέλλοντος θα είναι σημαντικά μικρότερο από το σημερινό. Παρόλα αυτά ενισχύει τη θέση της κατασκευάστριας εταιρίας ΜακΝτόνελ Ντάγκλας που γίνεται έτσι αποκλειστικός προμηθευτής του ναυτικού με μαχητικά. Μια δοκιμαστική βολή του αντιπυραυλικού συστήματος THAAD στις 22 Μαρτίου απέτυχε όταν το βλήμα δεν μπήκε ποτέ κάτω από έλεγχο. Η αποτυχία δεν φαίνεται πάντως ν' αποθαρρύνει τον Αμερικανικό Στρατό που ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιήσει την επόμενη δοκιμή τον εργόμενο μήνα. Η Χιλιανή Αεροπορία ανακοίνωσε ότι προτίθεται να μετατρέψει 20 μαχητικά Mirage 5M που απέκτησε πέρυσι από το Βέλγιο με την προσθήκη υποδομής εναέριου ανεφοδιασμού. Η εξέλιξη αυτή συνδυάζεται με την πρόθεση της μετατροπής των αεροσκαφών 707 που διαθέτει η Αεροπορία της Χιλής σε ιπτάμενα τάνκερ. Και στις δύο περιπτώσεις πιστεύεται ότι υπάρχει ισραηλινή συνδρομή. Παραδόθηκε στην USAF, στις 22 Μαρτίου στις 22 Μαρτίου, το πρώτο αεροσκάφος J-STARS από την κατασκευάστρια εταιρία μετά από δοκιμές διάρκειας έξι μηνών που περιελέμβαναν και επιχειρησιακή ανάπτυξη του αεροπλάνου στην περιοχή της Βοσνίας. Σύμφωνα με καταγγελίες ρώσων αξιωματικών η Αεροπορία του Ρωσικού Στρατού βρίσκεται σε τραγική κατάσταση. Το σύνολο του υλικού είναι πλέον απαρχαιωμένο και το 40% περίπου του στόλου είναι καθηλωμένο στο έδαφος λόγω έλλειψης συντήρησης ή ανταλλακτικών. Επιπλέον τα ελάχιστα χρήματα που διατίθενται στα πλαίσια του αμυντικού προϋπολογισμού κάνουν την εκσυγχρονισμό αδύνατο. Πέρσυι για παράδειγμα αγοράστηκαν μόνο επτά καινούρια ελικόπτερα Mil Μi-24Κκαι δύο Ka-50. Ο μέσος όρος ωρών πτήσης που συμπληρώνουν οι πιλότοι είναι 20-30 ώρες το χρόνο λόγω έλλειψης καυσίμων. Το Πακιστάν πρότεινε στην Ινδονησία μια συμφωνία ανταλλαγής εκπαιδευτικών αεροσκαφών Κ-8 έναντι μεταγωγικών IPTN N-250 για πολιτική χρήση και CN-235 για στρτιωτική χρήση από την Αεροπορία και το Ναυτικό του Πακιστάν. Ο αριθμός των αεροσκαφών που εμπλέκεται στην προτεινόμενη συμφωνία δεν έγινε γνωστός πιστεύεται όμως το το Πακιστάν έχει ανάγκες για 15 Ν-250 και τουλάχιστον διπλάσια CN-235. θα πρέπει να σημειωθεί ότι το Κ-8 είναι ένα αεριωθούμενο εκπαιδευτικό αεροσκάφος που αναπτύχθηκε με κινεζική βοήθεια και κατασκευάζεται συναρμολογείται στο Πακιστάν. ΛΕΖΑΝΤΟΚΕΙΜΕΝΑ Η Lockheed Martin ξεκίνησε τη συναρμολόγηση του πρώτου F-22 με τη συνένωση δύο τμημάτων της κεντρικής ατράκτου που εμπεριέχει επίσης τα περισσότερα υποσυστήματα του αεροσκάφους και τις κύριες δεξαμενές καυσίμου. Το ολοκληρωμένο τμήμα θα μεταφερθεί τον Αύγουστο το Φορτ Γουόρθ του Τέξας για την τελική συναρμολόγηση και το πρώτο αεροπλάνο αναμένεται να πετάξει για πρώτη φορά στα μέσα του επόμενου χρόνου. ΑΠΩΛΕΙΕΣ-ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ 1996 Ιανουάριος Ιρακινό MiG-25 Foxbat-A συνετρίβη κατά την απογείωσή του από την αεροπορική βάση Κουαντισάχ. Η τύχη του πληρώματός του είναι άγνωστη. Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες το αεροπλάνο κατέπεσε στα βόρεια της χώρας και η επαφή με τον πιλότο είχε χαθεί αρκετή ώρα πριν την πτώση, κάτι που ίσως δείχνει ότι ο τελευταίος ίσως επιζητούσε να αυτομολήσει. Τέτοια περιστατικά είναι πολύ συχνά στην Ιρακινή Αεροπορία τα τελευταία χρόνια. 9 Ιανουαρίου AMX της Ιταλικής Αεροπορίας συνετρίβη μετά από πρόβλημα που είχε εμφανίσει με τον κινητήρα του. Το αεροσκάφος ανήκε στο 3ο Stormο και οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο πιλότος του διασώθηκε, αφού εκτινάχθηκε έγκαιρα. 12 Ιανουαρίου Ένα από τα Dassault Falcon 20 που χρησιμοποιεί η Βελγική Αεροπορία για τη μεταφορά επισήμων αναγκάστηκε να εκτελέσει αναγκαστική προσγείωση στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών στη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης. Το αεροπλάνο, παρόλο ότι προσγειώθηκε χωρίς να εκτείνει το σύστημα προσγείωσης, έπαθε μόνο μικρές ζημιές και θα επισκευαστεί. 15 Ιανουαρίου Ελικόπτερο του Ιταλικού Στρατού, τύπου ΑΒ.205 κατέπεσε και συνετρίβη κοντά στο Macchiareddu σαν αποτέλεσμα μηχανικής βλάβης. Δεν έγιναν γνωστές λεπτομέρειες σχετικά με θύματα ή τραυματίες ανάμεσα στο πλήρωμα και τους επιβάτες. Μόλις δύο μήνες πριν δύο αξιωματικοί είχαν σκοτωθεί στην πτώση ενός ΑΒ.206 κοντά στο Viterbo. Τα αίτια εκείνης της πτώσης είχαν επίσης αποδοθεί σε μηχανική βλάβη. 29 Ιανουαρίου Ινδονησιακό εκπαιδευτικό Hawk Mk109 ενώ βρισκόταν στις εγκαταστάσεις της BAe στο Wanton δέχθηκε την επίθεση τριών γυναικών διαδηλωτών που εκφράζοντας την αντίθεσή τους στην πώληση βρετανικών όπλων στην Ινδονησία εισχώρησαν μέσα στις εγκαταστάσεις της βρετανικής εταιρίας. Χρησιμοποιώντας σφυριά και λοστούς προξένησαν σοβαρές ζημιές στο αεροπλάνο που περιλαμβάνουν σπασμένο ραντάρ, καλύπτρα και όργανα στο πιλοτήριο και πολλές τρύπες στην επικάλυψη. Το αεροπλάνο θα επισκευαστεί, ενώ επανεξετάζονται τα μέτρα ασφαλείας στο συγκεκριμένο χώρο. 31 Ιανουαρίου Ελικόπτερο Mil Mi-24 της Ρωσικής Αεροπορίας κατέπεσε κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες ενώ επέστρεφε από επιχειρήσεις στην Τσετσενία κοντά σε αεροπορική βάση, έξω από τη Σεβαστούπολη. Σύμφωνα με τις αναφορές, το αεροσκάφος έχασε ένα πτερύγιο του κυρίως στροφείου σε ύψος 10.000 ποδών. Ο κυβερνήτης διέταξε τα άλλα δύο μέλη του πληρώματος να πηδήσουν χρησιμοποιώντας τα αλεξίπτωτά τους ενώ ο ίδιος παρέμεινε στο σκάφος. Τελικά ήταν και ο μόνος που επέζησε σοβαρά τραυματισμένος, αφού ένας από τους συντρόφους του σκοτώθηκε από το περιστρεφόμενο στροφείο και ο άλλος βρέθηκε νεκρός κοντά στα συντρίμμια του ελικοπτέρου, αφού το αλεξίπτωτό του απέτυχε ν' ανοίξει. Ένα F-5E της Μοίρας VF-127 του Αμερικανικού Ναυτικού με έδρα το Μίραμαρ της Καλιφόρνιας έπαθε ζημιές όταν υδρολίσθησε στη διάρκεια της προσγείωσης, βγήκε από το διάδρομο σε υγρό έδαφος με αποτέλεσμα να υποχωρήσει το σύστημα προσγείωσης. Ο πιλότος του, που παρέμεινε στο αεροπλάνο, δεν έπαθε το παραμικρό. Η ίδια μονάδα έχασε ένα δεύτερο αεροσκάφος του ιδίου τύπου στις 8 Φεβρουαρίου. Το F-5E συνετρίβη στη διάρκεια άσκησης σε πεδίο βολής της Νεβάδα. Ο πιλότος του αεροσκάφους αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το αεροσκάφος όταν έχασε τον έλεγχό του στη διάρκεια ελιγμών αλλά τελικά έχασε τη ζωή του πιθανότατα επειδή η εγκατάλειψη έγινε εκτός του φακέλου χρήσης του εκτινασσόμενου καθίσματος. 8 Φεβρουαρίου F-16A της Δανικής Αεροπορίας συγκρούστηκε στον αέρα με αεροσκάφος εναέριου ανεφοδιασμού KC-135 στη διάρκεια άσκησης πάνω από το δανικό έδαφος. Τα δύο αεροσκάφη έπαθαν μικρές μόνο ζημιές και επέστρεψαν στις βάσεις τους. 9 Φεβρουαρίου Ινδικό MiG-27M κατέπεσε και συνετρίβη στην περιοχή Μπινακέρ κατά τη διάρκεια άσκησης και ενώ πετούσε σε πολύ χαμηλό ύψος με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ο πιλότος του. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο πιλότος ίσως έχασε τον έλεγχο ή η πτώση είναι αποτέλεσμα σύγκρουσης με κάποιο πουλί. Δύο ημέρες αργότερα η Ινδική Αεροπορία απώλεσε ένα ακόμη αεροπλάνο, ένα MiG-21 στην επαρχία Ραζαστάν. Και στην περίπτωση αυτή ο πιλότος του αεροπλάνου σκοτώθηκε. 12 Φεβρουαρίου Ένα ρωσικό MiG-23 εγκαταλήφθηκε από τον πιλότο του όταν υπήρξε ταυτόχρονη απώλεια ισχύος στον κινητήρα και στον έλεγχο του αεροσκάφους καθώς το μαχητικό πετούσε πάνω από τα Ουράλια. Ο χειριστής που εκτινάχθηκε στα 5.000 πόδια, αν και τραυμασμένος κατόρθωσε να περπατήσει για περισσότερα από πέντε χιλιόμετρα μέχρι τη γειτονική κωμόπολη όπου του παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες. 15 Φεβρουαρίου Από τις πληροφορίες που έγιναν γνωστές σχετικά με το δυστύχημα όπου ενεπλάκη τουρκικό ελικόπτερο (βλέπε Βαλκανική Σκηνή/Αερονέα) επιβεβαιώνεται ότι επρόκειτο για ένα S-70A-28 και όχι Super Puma, όπως είχαν αναφέρει κάποια δημοσιεύματα. Το ελικόπτερο επέστρεφε στη ναυτική βάση του Ακσάζ όταν εμφανίστηκε πρόβλημα και κατέπεσε στον κόλπο της Μαρμαρίδος στη διάρκεια της τελικής προσέγγισης. Από τα 14 συνολικά άτομα που επέβαιναν στο αεροσκάφος, πέντε πνίγηκαν, όταν παγιδεύτηκαν στα συντρίμμια του ελικοπτέρου και τα εννέα -συμπεριλαμβανομένου του τριμελούς πληρώματος- διασώθηκαν τραυματισμένα. Οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν ότι στο ελικόπτερο υπήρξε αστοχία του υδραυλικού συστήματος. 25 Φεβρουαρίου Καμποτζιανό μεταγωγικό Αntonov An-24 με 36 επιβάτες και τετραμελές πλήρωμα βγήκε από το διάδρομο μικρού αεροδρομίου στα νότια της χώρας στον οποίο επιχειρούσε να προσγειωθεί όταν υπήρξε αστοχία του συστήματος πέδησης. Το αεροσκάφος χτύπησε σε οικήματα στην άκρη ενός τροχοδρόμου και τελικά σταμάτησε χωρίς όμως να υπάρξουν απώλειες ή σοβαροί τραυματισμοί ανάμεσα στους επιβάτες ή το πλήρωμα. 26 Φεβρουαρίου Ενενήντα ένα υπήρξαν συνολικά τα θύματα της τραγικής πτώσης ενός σουδανικού C-130. H νότια του Χαρτούμ και ενώ το αεροσκάφος προσέγγιζε για προσγείωση στο αεροδρόμιο της πόλης. Το C-130H εκτελούσε πτήση από το Ελ Ομπεΐντ στο Χαρτούμ όταν δέκα λεπτά πριν την πρώση χάθηκε η επαφή με τον πύργο ελέγχου. Πιθανολογείται ότι εκδηλώθηκε πυρκαγιά ενώ το αεροπλάνο βρισκόταν εν πτήση, από άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία. 28 Φεβρουαρίου Ελικοφόρο εκπαιδευτικό AIDC AT-3 της Αεροπορίας της Ταϊβάν συνετρίβη στα νότια της χώρας στη διάρκεια εκπαιδευτικής αποστολής μετά την εμφάνιση μηχανικής βλάβης. Ο πιλότος του χρησιμοποίησε το εκτινασσόμενο κάθισμά του και διασώθηκε. ΕΜΠΑΕ Κυνηγώντας ένα... φάντασμα Ευτυχώς που υπήρξε η ελληνοτουρκική κρίση στα Ίμια για να θυμηθεί η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας και η κυβέρνηση το Ενιαίο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Ανάπτυξης και Εκσυγχρονισμού (ΕΜΠΑΕ). «Ευτυχώς», είναι τρόπος του λέγειν, γιατί η εσπευσμένη... ανέλκυσή του από το βάθος των σκονισμένων υπουργικών συρταριών σημαίνει, δυστυχώς, ένα αστρονομικό ποσόν, με το οποίο θα επιβαρυνθεί ως το έτος 2000 η λιπόσαρκη και σοβαρά τραυματισμένη εθνική οικονομία, δηλαδή ο ίδιος ο λαός, για να λέμε τα πράγματα με τ' όνομά τους. Αλλά και ο τρόπος αντιμετώπισης του όλου ζητήματος δεν αφήνει για την ώρα αμφιβολίες ότι πάλι θα γνωρίσει νέες μεγάλες δόξεις η λογική του «άρπα-κόλλα». Δεν φαίνεται να υπάρχει άλλο προηγούμενο, όχι μόνο σε ευρωπαϊκή, αλλά ούτε στις λεγόμενες τριτοκοσμικές χώρες. Την τελευταία πενταετία το ΕΜΠΑΕ προβάλλεται περιοδικά ως πανάκεια όλων των αμυντικών μας προβλημάτων, ξεχνιέται κατόπιν για λίγους μήνες και επανέρχεται διαρκώς αναθεωρημένο. Ώσπου η οπερετίστικη νύχτα των βραχονησίδων σήμανε συναγερμό για τους εγχώριους ιθύνοντες. O πρωθυπουργός αναγγέλει, τον περασμένο Φεβρουάριο ότι στα μέσα Μαΐου θα παρουσιασθεί το ΕΜΠΑΕ στη Βουλή για να τοποθετηθούν τα πολιτικά κόμματα, να εγκριθεί και να πάρει το δρόμο της υλοποίησης. Και τότε όλοι διαπιστώνουν έντρομοι ότι δεν υφίσταται σχέδιο του ΕΜΠΑΕ επεξεργασμένο σε τόσο σημαντικό βαθμό, ώστε να είναι δυνατόν να προωθηθεί στο Κοινοβούλιο. Γι' αυτό ακολουθείται το προσφιλέστερο εθνικό σπορ του «απόψε αυτοσχεδιάζουμε». Κανείς από την ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας δεν είναι σε θέση, είκοσι μέρες πριν την κατάθεση του ΕΜΠΑΕ, να ενημερώσει την κοινή γνώμη περί τίνος ακριβώς πρόκειται, να δημοσιοποιήσει τουλάχιστον τις βασικές αρχές των νέως κολοσσιαίων για τα ελληνικά δεδομένα, στρατιωτικών προμηθειών. Στα μέσα μαζικής ενημέρωσης δημοσιεύονται διάφορες πληροφορίες, προϊόντα είτε καλοπροαίρετης έρευνας, είτε έντεχνων διαρροών, σχετικά με το ποια οπλικά συστήματα σκοπεύει να αγορεύσει η χώρα. Αν τα προσθέσει κανείς όλα, δεν επαρκεί ο προϋπολογισμός του αμερικάνικου πενταγώνου για την πρόσκτησή τους! Με τη βοήθεια των Γενικών Επιτελείων το υφυπουργείο Εθνικής Αμυνας είχε εκπονήσει ένα προσεχές ΕΜΠΑΕ, το οποίο όμως, περίμενε να πάρει την τελική του μορφή. Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, επρόκειτο για συρραφή των προτάσεων των Γενικών Επιτελείων, για απλή καταγραφή των δυνάμει αμυντικών αναγκών της χώρας και όχι για αυστηρό καθορισμό των νέων αμυντικών προμηθειών σε συνάρτηση με τις συγκεκριμένες οικονομικές δυνατότητες. H προσπάθεια του υφυπουργού N. Κουρή να καθορισθούν οι προδιαγραφές, να «ξεσκαρταρισθεί» και να ιεραρχηθεί το πλήθος των αιτημάτων έχει μείνει πολλές φορές στη μέση. Το χρονικό εύρος του ΕΜΠΑΕ εκτείνεται από το 1996 ως το 2000. Φεύγει το πρώτο τετράμηνο του αρχικού έτους υλοποίησης και δεν υπάρχει τίποτα συγκεκριμένο. Λίγες μέρες πριν την ορισθείσα κατάθεσή του στη Βουλή είναι ένας κατάλογος οπλικών συστημάτων, που εξετάζεται σε πολύωρες συσκέψεις της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, κυρίως με κριτήριο «τι μπορεί να κοπεί». Ούτε λόγος, φυσικά, για τις αυτονόητες μελέτες, ως προς τι «προσφέρει» η αγορά, με ποιες διαδικασίες και τιμές, για την εισαγωγή νέας τεχνολογίας στη χώρα μας με συμπαραγωγές εξαρτημάτων από τα υπό αγορά συστήματα ή για την απόσβεση μέρους του υψηλού κόστους με την εξασφάλιση αντισταθμιστικών οφελημάτων. Αυτές και άλλες σημαντικές προϋποθέσεις θα εξετασθούν αφού πρώτα η πολιτική ηγεσία αποφασίσει τι θα αγοράσουμε. Χτίζουμε και πάλι σαν το Χότζα το φούρνο από τη σκεπή. Για να το πούμε με μια πιο λαϊκότροπη έκφραση, θα βγούμε στο παζάρι των όπλων με το γεμάτο πορτοφόλι και θα περιμένουμε τους «παπατζήδες» και τους «λαχανάδες» να μας τα φάνε. Μιλάμε για αμυντικές προμήθειες πέντε δισεκατομμυρίων δολαρίων ή 1.250.000.000.000 δραχμών. Σε πιάνει ζάλη από τα πολλά μηδενικά. Υπολογίζεται ότι το 1 δισεκατομμύριο δολάρια θα διατεθεί για την Πολεμική Αεροπορία. Με δεδομένο ότι οι διαδικασίες για οποιαδήποτε μεγάλη αγορά διαρκούν 6-12 μήνες, η υλοποίηση του ΕΜΠΑΕ δεν προβλέπεται να αρχίσει πριν από το καλοκαίρι του 1997. Ως διά μαγείας το πενταετές γίνεται τριετές. Υπό το κράτος της τουρκικής απειλής αλλά και με τις... συμβουλές των συμμάχων μας, κατά την ελλειπέστατη και εσπευσμένη επεξεργασία του ΕΜΠΑΕ επικρατεί σε αρκετούς πολιτικούς και στρατιωτικούς παράγοντες η αντίληψη να προσαρμόσουμε τις αγορές μας σε σχέση με τις επιθετικές δυνατότητες της Τουρκίας. Μια θεωρητικά σωστή σκέψη, πλην, όμως, ολέθιρια στην πρακτική της εφαρμογής, επειδή δεν είναι δυνατόν η χώρα μας να αντέξει το κυνήγι εξοπλισμών με την Τουρκία. Αλίμονο αν η φιλοσοφία του ΕΜΠΑΕ -στην απίθανη περίπτωση που εκπονηθεί φιλοσοφία- είναι: «πήρε η Τουρκία να πάρουμε και μεις», «δέκα κομμάτια η Τουρκία επτά εμείς». Από τα δημοσιεύματα του Τύπου του μήνα που πέρασε είναι γνωστοί οι βασικοί... καταναλωτικοί προσανατολισμοί της χώρας. H αγορά νέων μαχητικών αεροσκαφών, αναφέρονται ο αριθμός 40 και διάφορες υποψήφιες μάρκες, ο εκσυγχρονισμός των F-4E, ο οποίος θα απορροφήσει, αν τελικά αποφασισθεί, περίπου 85 δισεκατομμύρια δραχμές, η αγορά αεροτάνκερ και αεροσκάφους έγκαιρης προειδοποίησης, σύγχρονων αρμάτων μάχης, μεσαίων μεταφορικών ελικοπτέρων, αντιαεροπορικού συστήματος, ATACMS και εκτοξευτών MLRS και άλλων όπλων μακρού πλήγματος. Επίσης η συνέχιση του προγράμματος ναυπήγησης φρεγατών και η πιθανή αγορά 2-4 σύγχρονων υποβρυχίων. Αυτό περίπου είναι το πακέτο με τα... εργαλεία, που παίζει στο τραπέζι των επιτελών, χωρίς να είναι τίποτα σίγουρο. Καλά θα κάνει η χώρα μας να δώσει προτεραιότητα στην αντιαεροπορική της προστασία, γιατί με τα ανόητα πειράματα τύπου «Αρτεμις-30», εκτός του ότι σπατάλησε και ξοδεύει ακόμα δεκάδες δισεκατομμύρια δραχμές, έχει μείνει και γυμνή. Το δεύτερο είναι να αποκτήσει αξιόπιστο και αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου του εναέριου χώρου της. Το τρίτο είναι να εφοδιάσει με σύστήματα αυτοπροστασίας τα λεγόμενα αεροσκάφη τρίτης γενιάς, να ολοκληρωθεί η τοποθέτηση στα Μιράζ-2000, η οποία ξεκίνησε επιτυχώς και να προωθηθεί και στα F-16. Το τέταρτο να αποκτήσει ασπίδα από τον ηλεκτρονικό πόλεμο, κατά δική της, όχι του NATO, για να μην οδηγηθούν, σε περίπτωση ανεπιθύμητου θερμού επεισοδίου και πάλι τα αεροσκάφη μας προς... τη Λιβύη. Αφού πετύχει αυτά τα οποία διαθέτουν όλες οι χώρες ή παράλληλα με αυτά, μπορεί να συζητήσει για προωθημένες αμυντικές τεχνολογίες. Γράφονται πολλά σχετικά με αυτούς που θα πάρουν τα μεγάλα κομμάτια της πίτας. Ούτε σε αυτήν τη λογική θα μπούμε αναφέροντας ονόματα εταιριών. Σημειώνουμε, μόνο ότι, καλά ενημερωμένες πηγές, επεσήμαναν ότι «δεν έχουν πέσει ακόμα τα κρυφά χαρτιά στο τραπέζι» και πρόσθεταν με νόημα ότι «από αλλού θα γίνει η... μεγάλη έκπληξη, όπως συμβαίνει συνήθως». H μερίδα του λέοντος του ΕΜΠΑΕ... παίχθηκε κατά το πρόσφατο ταξίδι του πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκτός των άλλων θεμάτων που συζητήθηκαν με τον πρόεδρο Κλίντον και τους επιτελείς του -ανέφεραν αξιόπιστοι παρατηρητές- ο πρωθυπουργός δεν... έχασε την ευκαιρία να μετουσιώσει σε πράξη και τις ευχαριστίες που απηύθυνε από του βήματος της Ελληνικής Βουλής προς την κυβέρνηση των Η.Π.Α. μετά την εκτόνωση της κρίσης στα Ίμια! Επειδή, όμως, δεν πρέπει να λησμονούμε και τον ευρωπαϊκό μας προσανατολισμό, κάποια κομμάτια της πίτας του ΕΜΠΑΕ θα πρέπει να πάρουν οι Γερμανοί, οι Γάλλοι και οι άλλοι εταίροι μας. Μεγάλη σπαζοκεφαλιά, αν δεν μείνουν όλοι ικανοποιημένοι, τουλάχιστον να μην δυσαρεστηθούν σφοδρώς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο εκσυγχρονισμός των F-4. Στις 3 Απριλίου έληξε η προθεσμία υποβολής των προτάσεων. Έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον οι Γερμανοί, οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί. Μέχρι τις 30 Απριλίου θα πρέπει να καταλήξει στο πόρισμά της προς την πολιτική ηγεσία η επιτροπή αξιολόγησης. H ανάθεση του πακέτου στους Γερμανούς εξαρτάται -σύμφωνα με έγκυρες πηγές- από το αν θα συνοδεύσουν τον εκσυγχρονισμό των Φάντομ με την παραχώρηση αρμάτων μάχης Λέοπαρντ IA5 και πόσα θα είναι αυτά. Οι Αμερικανοί έχοντας συνάψει για τα Φάντομ συμφωνία συνεργασίας με τους Ισραηλινούς στα ηλεκτρονικά, συναρτούν το πακέτο του εκσυγχρονισμού των F-4E με το νέο μαχητικό, με την αγορά νέων δικών τους αεροσκαφών από τη χώρα μας, προσφέροντας και επιπλέον «δώρα», να... παραχωρήσουν, δηλαδή, «δωρεάν» έναν αριθμό αεροπλάνων από τα υπό απόσυρση αποθέματά τους. Οι Γάλλοι ενδιαφέρονται και αυτοί για το νέο μαχητικό και προτείνουν αντί να... πεταχθούν χρήματα στον εκσυγχρονισμό παρωχημένης τεχνολογίας να αγορασθούν εξ ολοκλήρου καινούρια μαχητικά αεροσκάφη και προτείνουν, φυσικά, τα δ ικά τους. Ως το τέλος του Μαΐου αναμένεται να ξεκαθαρισθεί το τοπίο με την έννοια της κατάθεσης στη Βουλή του σχετικού σχεδίου ΕΜΠΑΕ. Εκφράζεται η ελπίδα να μην γίνει παίγνιο του κομματικού φατριασμού και των... συντροφικών μαχαιρωμάτων στα κόμματα της κυβέρνησης και της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Κι αν υποθέσουμε ότι σπάει ο διάβολος το ποδάρι του και παρόλη την προχειρότητα συγκροτείται «στο και πέντε» ένα ρεαλιστικό ΕΜΠΑΕ, από που θα υλοποιηθεί από το διαλυμένο μηχανισμό του υπουργείου Εθνικής Αμυνας; Από την ανύπαρκτη ακόμα Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών; Πώς θα συμμετέχουν οι μαραμένες εγχώριες αμυντικές βιομηχανίες; ΗΛ. ΚΑΠ. ΚΙΝΗΣΗ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ Κείμενα-Φωτογραφίες: Γιώργος Τσιάλτας Στις 30 Ιανουαρίου ήρθε στην Αθήνα ένα από τα Yakovlev Yak-40 της Πολωνικής Πολεμικής Αεροπορίας. Τα Yak 40 της P.A.F. χρησιμοποιούνται κυρίως για μεταφορές προσωπικού. Το αεροσκάφος της φωτογραφίας (s/n 040, c/n 9541643) παραδόθηκε στην P.A.F. το Δεκέμβριο του 1975. H μόνη εταιρία που πετά προγραμματισμένες πτήσεις στην Αθήνα με Yak-42D είναι η ρώσικη Kuban Airlines από την πόλη Kiasnodar. Το συγκεκριμένο αεροσκάφος (αρ. νηολ. RA-42421, c/n 4520422303017) δεν έχει βαφτεί με τα χρώματα της Kuban Air αλλά πετά με αυτά της Aeroflot στην οποία είχε παραδοθεί το 1993. H Saudia κατά καιρούς έχει ενοικιάσει αρκετά DC-8 όλων σχεδόν των τύπων για τις Cargo πτήσεις της. Εδώ βλέπουμε το τελευταίο από αυτά κατά τη δεύτερη επίσκεψη του στο Ελληνικό στις 29 Φεβρουαρίου πριν από την αναχώρησή του. Το συγκεκριμένο αεροσκάφος είναι ένα DC-8-63F (AF) (αρ. νηολ. EI-BNA, c/n 45989/317), παραδόθηκε για πρώτη φορά στις 28 Ιουνίου του 1968 στην Flying Tiger Line, ενώ με την Saudia πετά από τον Σεπτέμβριο του 1989 νοικιαζόμενο από την Aer Turas. Ένα άλλο Yak-40 που χρησιμοποιείται από πολεμική αεροπορία είναι αυτό της Slovakian A.F. που εκτελεί V.I.P. πτήσεις. Το αεροσκάφος της φωτό (αρ. νηολ. OM-BYE, c/n 9440338) παραδόθηκε το Νοέμβριο του 1973 στην Τσεχοσλοβακική Π.Α. με τα χρώματα της οποίας είχε επισκεφθεί την Αθήνα στο παρελθόν. Το συγκεκριμένο McDonnell Douglas DC-10-10 είναι διαμορφωμένο σαν ιπτάμενο χειρουργείο. Χρησιμοποιείται από την μη κερδοσκοπική εταιρία Orbis για εκπαίδευση στον τομέα της οφθαλμολογίας σε χώρες του τρίτου κόσμου. Το αεροσκάφος που πέρασε από το Ελληνικό στις 19 Μαρτίου είναι το δεύτερο DC-10 που κατασκευάστηκε (αρ. νηολ. N220AV, c/n 46501). Πέταξε πρώτη φορά στις 29 Ιανουαρίου του 1971 και χρησιμοποιήθηκε από τη McDonnell Douglas μέχρι τον Ιούνιο του 1977 οπότε παραδόθηκε στη βρετανική Laker Airways. Ε Π Ι Σ Κ Ο Π Ο Ν ! επιμέλεια ΗΛ. ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ Δελφινομαχία Πρέπει τελικά να νοιώθουμε ηλίθιοι, ή τουλάχιστον αφελείς, όσοι επιμένουμε στην ανάγκη χάραξης εθνικής στρατηγικής στη βάση ενός ελάχιστου πλαισίου κοινών θέσεων όλων των πολιτικών δυνάμεων της χώρας για τα εθνικά μας ζητήματα; Όλα στο παζάρι της στείρας αντιπαράθεσης και του κομματικού φατριασμού, όταν στα Βαλκάνια ανοίγονται εξαιρετικές προοπτικές, αλλά και παραμονεύουν μεγάλοι κίνδυνοι; Στο κυβερνητικό δελφινάριο η μάχη συνεχίζεται έντονη ενόψει του 4ου συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ. Στην αξιωματική αντιπολίτευση το ενδιαφέρον εστιάζεται σχεδόν αποκλειστικά στο πριόνισμα της καρέκλας του αρχηγού. Τα μικρότερα κόμματα έχουν αποδυθεί σε έναν αγώνα πολιτικής επιβίωσης μαζεύοντας τα ψίχουλα, που πέφτουν από το τραπέζι των μεγάλων του δικομματικού συστήματος. Στα μέσα μαζικής ενημέρωσης προβάλλεται διογκωμένο ό,τι... περιέχει αίμα και σεξουαλική φαντασίωση. Και αναρωτιέται ο καλοπροαίρετος συνειδητός -υπάρχει ευτυχώς ακόμα το είδος- πολίτης: καλά, δεν βρίσκεται κανένας να ασχοληθεί με τα πραγματικά φλέγοντα προβλήματα στην Ελλάδα του «πέρα βρέχει»; Έπειτα, πάλι, μακαρίζει, που δεν αντιμετωπίσαμε για την ώρα, κάποια σοβαρή απειλή, ή απευκταία πολεμική περιπέτεια. Ποιος να ξυπνάει τώρα από τον βαθύ ύπνο! Μήπως, όμως, όταν επιτέλους μας ξεκουφάνει το ξυπνητήρι κανείς δεν θα μπορεί να διώξει τον εφιάλτη; Στο πουθενά δίχως βάρκα την ελπίδα... ΜΗΔΕΝ Ένας ακόμα μήνας πέρασε και δεν έγινε απολύτως τίποτα από το... αναθεωρημένο πρόγραμμα δράσης του υπουργείου Εθνικής Αμυνας. Ούτε το πόρισμα για την πτώση του ελικοπτέρου στα Ίμια, το οποίο επρόκειτο να δοθεί στη δημοσιότητα στα μέσα Μαρτίου, ούτε το μισθολόγιο των αξιωματικών, το οποίο θα έπαιρνε τον δρόμο για το κοινοβούλιο στο τέλος Μαρτίου, ούτε το νομοσχέδιο περί ιεραρχίας και προαγωγών, το οποίο θα κατατίθετο για ψήφιση στις αρχές Απριλίου, ούτε γνωστοποιήθηκε κάτι νεώτερο για τα νομοθετήματα, τα οποία ετοιμάζονται για να πάρουν σειρά αμέσως μετά το Πάσχα (θητεία, ΕΜΠΑΕ, κ.ά.). Δεν συντρέχουν, όμως, λόγοι ανησυχίας. Ο κ. υπουργός Εθνικής Αμυνας σας ευχαριστεί πολύ για την... κατανόησή σας, που δεν καταπιάνεται προς στιγμή με... ταπεινά ζητήματα, επειδή ασχολείται με σοβαρότερα: στέλνει επιστολές με τις διαφωνίες του στον πρωθυπουργό, αντιπαρατίθεται με τον κ.Πάγκαλο, ετοιμάζεται για το 4ο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ και έχει τα μάτια του δεκατέσσερα, ώστε να αδράξει πιθανά στραβοπατήματα των εσωκομματικών του αντιπάλων. Φόρτος εργασίας! (συνεχίζεται) Μισθολόγιο Το αποκορύφωμα της κοροϊδίας είναι το ενιαίο μισθολόγιο για τους άνδρες των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Οι συσκέψεις συνεχίζονται και φαίνεται ότι θα ισχύσει, καλώς εχόντων των πραγμάτων, από το επόμενο έτος. Κάτι ψιθυρίζεται για αυξήσεις έναντι έως και 16 % στο δεύτερο εξάμηνο του 1996. Οκτώ συναπτά χρόνια κυοφορίας και η αγωνία μεγαλώνει για το αποτέλεσμα του τοκετού. Αλλά πάλι δεν μπορούν να το βγάλουν ...εφταμηνίτικο! Μήπως ετοιμάζονται να το εντάξουν και αυτό στο πακέτο των προεκλογικών παροχών, στην περίπτωση της, τελευ- ταία συχνά φημολογούμενης, πρόωρης προσφυγής στις κάλπες; Ο... λάκκος των ωνίων Μπορεί να άλλαξε υφυπουργείο ο κ. Μανώλης Μπετενιώτης, αλλά ακόμα δεν μπορούν να «χωνέψουν» στους στρατώνες τις δηλώσεις του περί εξοικονόμησης μεγάλων ποσών από την ανάθεση της προμήθειας των προϊόντων σίτισης των στρατευμένων στην τοπική αγορά, όπου εδρεύει κάθε μονάδα. Όχι μόνο βαρύγδουπες, αλλά και όσο περνάει ο καιρός κενές περιεχομένου. Θυμάσθε τον απόστρατο στρατηγό, αναγνώστη της «Π», ο οποίος σε προηγούμενο τεύχος μας γνωστοποιούσε ότι δεν επρόκειτο για καινοτομία, αλλά για πάγιες διαταγές χρονολογούμενες τουλάχιστον από το 1979-80; Αλλος αναγνώστης μας, εν ενεργεία ανώτερος αξιωματικός «έβγαλε λαγό» κάνοντας κάτι πολύ απλό: Χάριν ψυχαγωγίας με δυο άλλους συναδέλφους του συνέκριναν τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο πρώην υφυπουργός Εθνικής Αμυνας με τις τιμές της αγοράς. Το έτος 1994 -ανέφερε στην αποχαιρετιστήρια εκδήλωση στο «Πεντάγωνο» ο κ. Μπετενιώτης, αλλά και σε συνεντεύξεις του ότι- εξοικονομήθηκαν 250 εκατομμύρια δραχμές από την προμήθεια και κατανάλωση ελληνικών τροφίμων από τις Ένοπλες Δυνάμεις και έδοσε συγκεκριμένα στοιχεία για ορισμένα προιόντα. Πήραν λοιπόν ενδεικτικά οι αναγνώστες μας στρατιωτικοί τα νούμερα του κ. Μπετενιώτη σε 4 από τα πιο βασικά προϊόντα, αλεύρι, ξύδι, κοτόπουλα και γάλα, που καταναλώνουν οι Ένοπλες Δυνάμεις, τηλεφώνησαν σε συγκεκριμένες βιομηχανίες και ζήτησαν προσφορές για τις ίδιες ποσότητες. Τι βγήκε; Έτσι κι αλλιώς μια πολύ οδυνηρή διαπίστωση: ή ο πρώην υφυπουργός δεν είχε ιδέα επί του θέματος, ή κάποιοι καρχαρίες λυμαίνονται τις στρατιωτικές επισιτιστικές προμήθειες και θησαυρίζουν. Να ο πίνακας, σε δραχμές, που μας έστειλαν: ΕΙΔΟΣ ΚΙΛΑ ΤΙΜΗ ΚΟΣΤΟΣ ΤΙΜΗ ΚΙΛΟΥ ΧΑΜΕΝΟ ΚΙΛΟΥ ΥΕΘΑ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΟΦΕΛΟΣ Αλεύρι 4.797.000 103,79 497.928.000 90 66.198.600 _ Ξύδι 500.000 288,40 144.200.000 95 96.500.000 _ Γάλα 1.000.000 430 430.000.000 420 10.000.000 _ Κοτοπ. 1.000.000 576 576.000.000 450 126.000.000 _ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΥΕΘΑ 298. 698. 000 Πόσο να υπολογίσουμε τη διαφορά του τιμαρίθμου του 1994, με το 1995; Τριάντα εκατομμύρια; Πενήντα εκατομμύρια; Πάλι μιλάμε για αστρονομική απώλεια. Αντί για άλλο σχόλιο δημοσιεύουμε τον πίνακα και περιμένουμε την άποψη των αρμοδίων υπηρεσιών του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, γιατί... κάποιο λάκκο έχει η φάβα. ...και των ανταλλακτικών Το πρόβλημα της σπατάλης πόρων και προσωπικού φαίνεται ότι απασχολεί έντονα τους ένστολους πολίτες. Δύο αξιωματικοί με ιδιαίτερη εμπειρία στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές τους επισημαίνουν με επιστολή τα κακώς κείμενα στον τομέα των ανταλλακτικών των οπλικών και άλλων συστημάτων των Ενόπλων δυνάμεων. «Σ' αυτό το χώρο -γράφουν- βασιλεύει ουσιαστική απουσία οργανωμένων, κατά τα πρότυπα αναπτυγμένων χωρών, υπηρεσιών κωδικοποίησης υλικών εφοδιασμού, κάτι το οποίο συμβάλλει τα μέγιστα στην αιμορραγία πολύτιμων οικονομικών πόρων, που θα μπορούσαν να μεταβιβασθούν στα εξοπλιστικά προγράμματα. Γιατί, άραγε δεν αναπτύσσονται σε σύγχρονες βάσεις αυτές οι υπηρεσίες; Μήπως (και) για να μην θίγονται συμφέροντα συγκεκριμένων προμηθευτών; Μήπως λόγω γραφειοκρατικών αγκυλώσεων και κοντόφθαλμων σχεδιασμών; Η έλλειψη υποδομής πιστοποιείται αν ερευνήσει κανείς: τα προσόντα των υπαλλήλων, που στελεχώνουν τις ήδη υπάρχουσες αναχρονιστικές υπηρεσίες (ανυπαρξία εξειδικευμένων τεχνητών), τον χρησιμοποιούμενο εξοπλισμό (απηρχαιωμένος), τις χρονοβόρες διαδικασίες (αδύνατο να ενσωματωθούν σε Software ηλεκτρονικού υπολογιστή), και την ανυπαρξία πενταετών προγραμμάτων. Παντού κυριαρχεί το... σύνθημα: δουλεύουμε όσο χρειάζεται να μην εκτιθέμεθα! Ενδεικτικά σας αναφέρουμε ότι ο νέος ηλεκτρονικός υπολογιστής του Κέντρου Κωδικοποίησης Υλικών αξιοποιείται μόλις στο 5 % των δυνατοτήτων του. Η Ίμια δεν ξύπνησε τους αρμοδίους για βαθιές αλλαγές. Για πόσο ακόμα... θα έχει ο Θεός; Οι... διαδρομιστές Συνεχίζεται ο πύργος της Βαβέλ σχετικά με τη Γενική Διεύθυνση. Επί του παρόντος είναι αδύνατον να λειτουργήσει, το υπουργείο εξέδωσε ειδική απόφαση για το μεταβατικό στάδιο, σύμφωνα με την οποία ως τις 31 Ιουλίου 1996, τα Γενικά Επιτελεία αναλαμβάνουν την επίβλεψη των εξοπλιστικών προγραμμάτων, που βρίσκονται σε εξέλιξη, ή υπό προκήρυξη. Για να αποφύγουν οποιαδήποτε πρόσκαιρη ευθύνη οι επιτελείς αρνούνται, ή διαρκώς αναβάλλουν, την υπογραφή των σχετικών εγγράφων, με αποτέλεσμα να μην κινείται φύλλο στον τομέα των στρατιωτικών προμηθειών. Τον τελευταίο μήνα είδαμε αρκετά διευθυντικά στελέχη αμυντικών βιομηχανιών περιφερόμενα στους διαδρόμους του υπουργείου εκλιπαρώντας επίμονα συναντήσεις με τον υπουργό, τον υφυπουργό, τον διευθυντή του υπουργικού επιτελείου και τους αρχηγούς των κλάδων για να τους λύσουν επείγοντα προβλήματα. Τους στέλνουν από τον Ανα στον Καϊάφα με αποτέλεσμα και ορισμένες επιχειρήσεις, οι οποίες με πολύ κόπο προσπαθούν να νοικοκυρευτούν και να πάρουν μια οικονομική ανάσα, να επιστρέφουν πάλι στο χείλος της καταστροφής. Η πολιτική ηγεσία του συγκροτήματος της οδού Μεσογείων περί άλλα τυρβάζει. Δεν εμάθε ακόμα ότι δεν γκρεμίζουμε την καλύβα, όταν δεν είμαστε σε θέση να χτίσουμε πολυκατοικία; Λούφα και παραλλαγή Γνωστή και πολυχρησιμοποιημένη η συνταγή για την πρόκληση θορύβου στα μέσα μαζικής ενημέρωσης προς ίδιο και ταπεινό μικροσυμφέρον: Δηλώνεις κάτι -στην Ελλάδα, ως γνωστόν, είσαι ό,τι δηλώσεις- μαζεύεις όσους πανεπιστημιακούς καθηγητές βασανίζονται από πλήξη, μη έχοντας να κάνουν κάτι χρήσιμο, προσελκύεις -ποιος ξέρει πώς- ορισμένους δημοσιογράφους, σκαρώνεις μια συνέντευξη Τύπου και γίνεσαι το πρόσωπο της ημέρας. Χρόνια τώρα αυτό το μοντέλο το ακολουθούν και οι διάφοροι επώνυμοι και ανώνυμοι φυγόστρατοι και λουφαδόροι της θητείας. Τον κ. Γ. Γκλαρνετάτζη, που δηλώνει αντιρρησίας συνείδησης και... μας κάνει την τιμή να αλλάξει το στρατό με την κοινωνική θητεία! δεν τον γνωρίζουμε, αλλά μας εντυπωσίασε η τόσο μεγάλη προβολή την οποία γνώρισε πρόσφατα. Φαίνεται ότι εξαντλήθηκαν τα σοβαρά, δημοσιογραφικού ενδιαφέροντος, θέματα της Θεσσαλονίκης. Η περίπτωσή του, όμως, είναι ευκαιρία για να επισημανθούν ορισμένες αλήθειες: Η εκπλήρωση των στρατιωτικών υποχρεώσεων είναι αναγκαία για τις σημερινές κοινωνικές συνθήκες και τα ιδιαίτερα αμυντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα. Οι φυγόστρατοι, όταν δεν προσπαθούν να εξαπατήσουν, βαυκαλίζονται, συνήθως, με μια ιδανική κοινωνία, χωρίς πολέμους και στρατούς, η οποία ποτέ δεν θα υπάρξει, τουλάχιστον με την τρέχουσα φυσιογνωμία του ανθρώπινου είδους. Η πλειοψηφία του λαού που υπηρετεί και δεν έχει τα «μέσα» να εξαιρεθεί, ή να κάνει θόρυβο, είναι πολίτες δεύτερη κατηγορίας; Οι χώρες που εφαρμόζουν την εναλλακτική θητεία, για παράδειγμα η Αυστρία, αν και δεν αντιμετωπίζουν άμεση απειλή, διαθέτουν σκληρά συστήματα «κοινωνικής» θητείας, ώστε οι νέοι να προτιμούν τον στρατώνα από το να περιποιούνται παράλυτους γέροντες. Και το πιο σημαντικό: Με την καλοπέραση, το βόλεμα, τον ωχαδελφισμό, την αποχαύνωση και την εναλλασσόμενη μαλθακότητα με την τυφλή επιθετικότητα, που προσφέρει αφειδώς η κοινωνία και στους νέους, καταντήσε ΔΥΣΤΥΧΩΣ να είναι η στρατιωτική θητεία ο μόνος -προβληματικός ή όχι δεν αλλάζει η ουσία- μηχανισμός σκληραγώγησης, ζωικής εκτόνωσης, κοινωνικής διαπαιδαγώγησης, συλλογικής δράσης, επαγγελματικής αφύπνισης, μετάγγισης πολύτιμων εμπειριών, για να αντιμετωπίζει η νεολαία την επερχόμενη σκληρότατη ζωή. ΔΥΣΤΥΧΩΣ ο στρατώνας απέμεινε το μόνο αυθεντικό κοινωνικό σχολείο. Έτσι έχουν σήμερα τα πράγματα.Τα υπόλοιπα είναι εκ του πονηρού... ΡΕΚΒΙΕΜ ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ τιμές της πατρίδας στα μέλη του πληρώματος του μοιραίου ελικοπτέρου Ε/Π 21 που κατέπεσε στο Ανατολικό Αιγαίο την νύχτα της ελληνοτουρκικής κρίσης στα Ίμια. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κ. Στεφανόπουλος απένειμε τα τιμητικά διπλώματα στις συζύγους των αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού, που κανείς δεν γνωρίζει ακόμα πώς χάθηκαν, των αντιπλοιάρχων Χριστόδουλου Καραθανάση και Παναγιώτη Βλαχάκου και του σημαιοφόρου Έκτορα Γιαλοψού. Επίσης στο θρυλικό ΑΒΕΡΩΦ ετελέσθη μνημόσυνο για τους τρεις αξιωματικούς (φωτο:Δ. Παναγιωτόπουλος). Flash Back Ο ΑΝΩΤΑΤΟΣ Συμμαχικός Διοικητής Ατλαντικού στρατηγός Τζον Σίαν πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στη χώρα μας προσκεκλημένος του αρχηγού ΓΕΕΘΑ πτέραρχου Α. Τζαγάνη. Συναντήθηκε με την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ με θέμα «Η ελληνική αμυντική πολιτική υπό το φως των εξελίξεων στο διεθνή χώρο» διοργάνωσε η Σχολή Εθνικής Αμυνας. Την έναρξη κήρυξε ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ πτέραρχος Α. Τζογάνης, ο οποίος επεσήμανε την ανάγκη ποιοτικής αναβάθμισης των Ενόπλων Δυνάμεών μας. ΜΕ ΕΠΑΙΝΟ και χρηματικό βραβείο 1 εκατομμυρίου δραχμών η Ακαδημία Αθηνών τίμησε τον Πομάκο δάσκαλο Ριτβάν Καραχότζα, ο οποίος κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας συνέταξε το Πομακικό-Ελληνικό λεξικό, την πρώτη καταγραφή της πομακικής γλώσσας. ΣΤΟ ΕΔΙΜΒΟΥΡΓΟ μετέβη ο αρχηγός ΓΕΣ αντιστράτηγος Μανούσος Παραγιουδάκης, όπου πήρε μέρος στην ετήσια συνάντηση των αρχηγών Γενικών Επιτελείων Στρατού των χωρών μελών της Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης. ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗ της νέας ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων στη στρατιωτική παρέλαση για την 25η Μαρτίου, απ' όπου και το φωτογραφικό στιγμιότυπο. Φέτος πρώτη φορά περέλασαν: πυροβολαρχία πολλαπλών εκτοξευτών MLRS του στρατού ξηράς, πεζοπόρο τμήμα της ειδικής μονάδας αντιμετώπισης καταστροφών, ΕΜΑΚ του Πυροσβεστικού Σώματος, και πραγματοποίησαν επίδειξη τα νέα ελικόπτερα Απάτσι, ΑΗ 64Α της Αεροπορίας Στρατού, ελικόπτερα ΑΒ 212 και 5Η 70Β-6 του Πολεμικού Ναυτικού και 2 νεοαποκτηθέντα ελικόπτερα της Ελληνικής Αστυνομίας. ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ ME MHXANOKINHTO AETO ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ |
||